Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] października 2006 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu organ podał, że wszczęcie postępowania nadzorczego nastąpiło na wniosek podmiotu nie mającego przymiotu strony. Postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją toczyło się wg przepisów ustawy Prawo budowlane po jej nowelizacji. W decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na budowę określono obszar oddziaływani inwestycji. Działki należące do wnioskującej nie znajdują się w tym wyznaczonym obszarze wobec czego nie ma ona przymiotu strony.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Z. T. podnosząc, iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę drogi został wykonany niezgodnie z przepisami i pozbawia nieruchomość wnioskującej możliwości dojazdu do niej poprzez skręt w lewo.
Wnioskująca podała, iż na jej wniosek wszczęto postępowanie wznowieniowe, co potwierdza, że posiada przymiot strony.
Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] listopada 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa utrzymał w mocy własną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego pochodził od podmiotu pozbawionego legitymacji prawnej do inicjowania postępowania nadzorczego, wobec czego wszczęte pomimo wystąpienia przyczyny niedopuszczalności wszczęcia postępowania podlegało umorzeniu.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Z. T. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2006 r. skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 8, 10, 28, 77 i art. 107 § 3 kpa, podnosząc że złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji winien być oceniony w kontekście wszystkich zarzutów, a nie tylko w kontekście art. 28 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy).
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] listopada 2006 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2006 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę drogi krajowej nr [...] – z uwagi na brak po stronie wnioskującej o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego Z. T. przymiotu strony.
Zdaniem Sądu skarga jest zasadna bowiem decyzje organu zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Ponadto uzasadnienia decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta w art. 77 § 1 kpa, nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, obowiązek ustalenia prawdziwego stanu rzeczy na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego.
J
Jak wskazuje art. 80 kpa, tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenie całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena konkretnej sprawy i prawidłowe rozstrzygniecie o prawach strony.
Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podnieść, iż zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Obowiązkiem więc organu po otrzymaniu wniosku Z. T. było ustalenie, czy jest ona osoba mającą interes prawny upoważniający do skutecznego wszczęcia postępowania nadzwyczajnego.
Wydając decyzję z dnia [...] października 2006 r. o umorzeniu wszczętego na wniosek Z. T. postępowania nieważnościowego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wnioskująca będąca właścicielką działek, które nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę – tj. decyzji której dotyczył złożony wniosek – zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie posiada przymiotu strony w postępowaniu nadzorczym dotyczącym tej decyzji.
Przywołany w decyzji art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane znowelizowany ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i zmianie niektórych ustaw, który wszedł w życie dnia 1 lipca 2003 r. skonkretyzował krąg podmiotów mogących być stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Jednakże krąg podmiotów, które mogą być stronami w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, a więc w postępowaniu nadzwyczajnym jest szerszy i należą do niego nie tylko strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, lecz także każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji, czyli każdy podmiot, niezależnie od tego czy brał udział w postępowaniu zwykłym, jeśli wykaże istnienie swojego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa uzasadniającego jego udział w postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie organ nie ocenił czy wnioskująca ma interes prawny w rozumieniu tego przepisu, co uzasadnia uchylenie wydanego rozstrzygnięcia z uwagi na naruszenie przepisów i zasad prawa procesowego i to w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Nie przesądzając rozstrzygnięcia, należy podkreślić, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ winien ustalić i ocenić w oparciu o przepis art. 28 kpa w związku z art. 28 Prawa budowlanego, biorąc pod uwagę także rodzaj i charakter planowanej inwestycji, czy wnioskująca Z. T. wykazała własny interes prawny uzasadniający jej żądanie uznania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę za nieważną.
Wobec tego, że decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w niniejszej sprawie naruszają przepisy i zasady prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.