Uzasadnienie
W dniu 28 sierpnia 2015r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy Z. J., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu emerytury w wysokości 1724,00 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o pow. 53 m ².
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 8 października 2015r. w wykonaniu zarządzeń z dnia 30 września 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - czy małżonka uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, bądź czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości miesięcznie,
- - jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem mieszkania (opłaty za energię, telefon, wodę, gaz, czynsz itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z żoną miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież itp.),
- - jakie miesięcznie ponosi z małżonką koszty na leczenie i zakup leków,
- - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Jednocześnie z uwagi na zmianę przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) mocą ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r. poz. 658) wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej poprzez złożenie oświadczenia zgodnie z art. 252 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o następującej treści:
"Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia".
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a).
Pismem z dnia 19 października 2015r. (data wpływu do Sądu 26 października 2015r.) wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe. Powyższe pismo nie zostało jednak przez wnioskodawcę podpisane.
Pismem z dnia 9 listopada 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 3 listopada 2015r. wezwano wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podpisanie nadesłanych wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 19 października 2015r.
W dniu 23 listopada 2015r. do Sądu wpłynęło podpisane ww. pismo przez wnioskodawcę.
Wnioskodawca w piśmie z dnia 19 października 2015r. wyjaśnił, że małżonka nie uzyskuje dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę, nie pobiera stałych i okresowych świadczeń, nie ma żadnych dochodów. Wnioskodawca wskazał, że miesięcznie ponosi następujące wydatki tj. opłatę za czynsz w wysokości 591, 10 złotych. Zaznaczył przy tym, iż aktualnie zalega z wpłatami do Spółdzielni z tego tytułu. Na potwierdzenie powyższego załączył kserokopię wezwania z dnia 21 września 2015r. do zapłaty zaległości opłaty czynszowej w wysokości 2.907, 57 złotych. Ponadto wnioskodawca ponosi opłatę za energię w wysokości 206,91 złotych, opłatę za gaz w wysokości 65,00 złotych, opłatę za telefon internetowy w wysokości ok.10,00 złotych. Wnioskodawca podał, że na zakup żywności, odzieży i środków higieny przeznacza z żoną kwotę 600,00 złotych, na leczenie i leki ok. 150,00 złotych. Oświadczył, że nie posiadają z żoną oszczędności pieniężnych. Wnioskodawca złożył także oświadczenie, iż jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
W niniejszej sprawie zważono co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2015r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w rozpatrywanej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza z kolei, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie – jak i przed sądem drugiej instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne.
Z uwagi na to, że skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie uznano, że wnioskodawca w złożonym wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przedstawionych przez wnioskodawcę danych wynika, że utrzymuje się z małżonką z jednej emerytury w wysokości 1.724,00 złotych miesięcznie. Ponosi comiesięczne, konieczne koszty utrzymania wskazane wyżej. Ma zaległości w uiszczaniu opłat za czynsz.
Mając na względzie powyższe, uznano, że wysokość dochodu z jakiego wnioskodawca z żoną się utrzymuje jest bowiem niewielka i nie jest możliwe poczynienie z niego jakichkolwiek oszczędności czy też wydatków niesłużących bieżącemu koniecznemu utrzymaniu. W tej sytuacji stwierdzono, że wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Stwierdzono bowiem, sytuacja materialna wnioskodawcy w jakiej się znajduje nie pozwala mu na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.