Uzasadnienie
VIISA/Wa 1324/09
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję znak [...] wydaną [...] na podstawie art. 138 § pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że kontrolowaną decyzję Wojewoda [...] odmówił wszczęcia na wniosek Jadwigi S., L. K., S.S. i K. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego parterowego z garażem wolnostojącym wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w Ł. Organ podał, ze jak wynika z akt sprawy wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją.
Działka będąca własnością J. S. i L. K. o nr ew. [...] nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora. Natomiast działka o nr [...] której współwłaścicielami są S. i K. S. sąsiaduje z działką objętą pozwoleniem na budowę, jednakże ponieważ, obszar oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora znajdującej się w odległości 8,23 m od działki nr [...] nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu tej działki.
Wobec powyższego organ uznał, że brak jest przepisów prawa materialnego legitymujących wnioskujących do wszczęcia postępowania nadzorczego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli S. S., K. S., J. S. i L. K. zarzucając organowi naruszenie art. 28 kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, ze skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Należy podkreślić, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym przypadku wymaga szczególnego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do przestrzegania przepisów kpa, a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
W związku z powyższym sądowa kontrola prawidłowości podjętej decyzji przy zastosowaniu wskazanego na wstępie kryterium legalności, obejmuje w szczególności badanie, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, określonym w rozdziale drugim działu I kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, innymi słowy, czy nie nosi cech dowolności.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] odmawiającą wszczęcia na wniosek skarżących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Jak wyżej podkreślono tak zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] zapadły w postępowaniu nieważnościowym w którym ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 kpa, gdyż organ może odmówić wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 kpa).
Zgodnie z treścią art. 157 § 3 kpa odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności następuje w drodze decyzji.
Przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, ze wnoszący żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego.
Postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności może więc dotyczyć jedynie kwestii formalnych.
Natomiast w sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku wszczętego postępowania nadzorczego, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie (v. wyrok NSA z 25.04.2006 r. sygn. I OSK 725/05 Lex nr 209119)
Wobec tego w niniejszej sprawie obowiązkiem organów było ustalić miejsce położenia nieruchomości należących do składających wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego w stosunku do objętej decyzją inwestycji, a następnie zbadać, rozważyć i wykazać (biorąc także pod uwagę argumenty i zarzuty zgłoszone we wniosku zaskarżonych) czy nieruchomości te znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Powyższe uwagi organy zobowiązane będą uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.