Uzasadnienie
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia I. K., B. N. i A. R. na postanowienie Starosty O. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie wnioskuo uznaniu za stronę, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 144 kpa uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie przedmiotowego wniosku.
W uzasadnieniu podał, że Starosta O. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007r. zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowanie w sprawie wniosku osób składających zażalenie " o wydanie decyzji uznania właścicieli domów jednorodzinnych na osiedlu W. S. za stronę postępowania w sprawie osiedla W. S. realizowanego przez firmę N. Sp z o.o...)".
Powodem zawieszenia postępowania był brak możliwości rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku z uwagi na przesłanie całości dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji do Prokuratury Rejonowej W. W ocenie organu odwoławczego wniosek o wydanie decyzji uznania za stronę nie znajduje oparcia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do wydawania odrębnego aktu administracyjnego orzekającego o tym, czy konkretna osoba jest czy nie jest stroną postępowania.
Wojewoda [...] powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1992r., sygn. akt. I SA 1547/92 stwierdził, że postępowanie administracyjne wszczęte przedmiotowym wnioskiem należy umorzyć, uchylając wcześniej postanowienie zawieszające to postępowanie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły I. K. i B. N. Skarżące zarzuciły organowi odwoławczemu brak oceny zasadności zawieszenia postępowania i orzeczenie " zupełnie o czym innym, niż była mowa w naszym zażaleniu".
Skarżące podniosły również, iż wniosek o uznaniu za stronę powinien rozstrzygnąć merytorycznie Starosta będący organem I instancji " tak żebyśmy mogły się w razie czego odwołać do drugiej instancji, a dopiero potem ewentualnie do Sądu".
W konkluzji skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Organ odwoławczy rozpatrując zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania, kontroluje tylko pewien fragment postępowania, ograniczony zakresem rozstrzygnięcia organu I instancji.
Organ odwoławczy może działać tylko w obrębie zaskarżonego postanowienia, rozpatrując wyłącznie sprawę zakończoną tym postanowieniem.
W rozpoznawanej sprawie skarżące złożyły zażalenie na postanowienie Starosty O. w przedmiocie zawieszenia postępowania.
Wojewoda [...] obowiązany był kontrolować i odnieść się tylko do tego co było przedmiotem postanowienia Starosty O., na które zostało wniesione zażalenie.
Rozpatrując zażalenie Wojewoda [...] uchylił zaskarżone postanowienie i jednocześnie swym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008r., umorzył postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe uznając, iż charakter żądania strony wyłącza możliwość załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.
Wojewoda [...] wykroczył poza zakres przedmiotowy postanowienia organu I instancji orzekając o umorzeniu postępowania administracyjnego.
Umorzenie postępowania toczącego się przed Starostą O. przy okazji rozpoznania zażalenia na postanowienie incydentalne, wydane w toku postępowania jest niedopuszczalne. Stanowi bowiem naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 kpa oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Z instytucji umorzenia postępowania organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 2 kpa) organ odwoławczy może skorzystać w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji, tylko bowiem decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego powołany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest wyrokiem odosobnionym, który nie został zaakceptowany w orzecznictwie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 1993r., I SA 1548/92, ONSA 1994/2/81, LEX 10463 odstąpił od poglądu wyrażonego w wyroku z 7 kwietnia 1993r., sygn. akt. SA 1547/92 dopuszczającego uchylenie przez organ administracji w postępowaniu zażaleniowym wadliwego postanowienia i umorzenie postępowania pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego.
Podobnie w wyrokach z dnia 18 czerwca1996r., I SA 674/95, ONSA 1997/2/93, LEX 29247, z dnia 2 czerwca 1993r., Sa/Wr 1744/92, OSP 1995/1/21, LEX 10840, z dnia 3 listopada 1998r., II SA.1130/98, LEX nr 41401, Naczelny Sąd Administracyjny nie zaaprobował stanowiska zajętego w wyroku na który powołuje się organ odwoławczy.
Wojewoda [...] stwierdzając wadliwość postanowienia o zawieszeniu postępowania powinien był to postanowienie uchylić ze wskazaniem przyczyn w uzasadnieniu, powstrzymując się od orzekania w przedmiocie sprawy. Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oraz art. 152 i art. 200 w/w ustawy orzekł jak w sentencji wyroku.