Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] na podstawie art. 134 w związku z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu przez H. Z. do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że "w dniu [...] kwietnia 2010 r. do organu wpłynęły akta sprawy wraz z odwołaniem H. Z. na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. Z adnotacji na kopercie wynika, że odwołanie strony zostało nadane listem poleconym w dniu [...] marca 2010 r. Organ gminy wskazał, że decyzja wraz z kopertą, na której znajdowała się adnotacja Urzędu Pocztowego o dwukrotnym awizowaniu została przez Panią H. Z. odebrana osobiście w tut. Delegaturze w dniu [...].03.2010 r. W związku z zaistniałą sytuacją Delegatura zwróciła się do Urzędu Pocztowego W. [...] z prośba o podanie dat awizowania listu. Przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. organ gminy przekazał pismo zastępcy Dyrektora Oddziału Rejonowego W. [...] Poczty Polskiej SA z dnia [...] kwietnia 2010 r, w którym podano, że: I awizo dokonano [...] lutego 2010 r, II awizo dokonano [...] lutego 2010 r, nieodebraną przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu [...] lutego 2010 r.".
Organ wskazał, że przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania był zobowiązany zbadać zachowanie wymogów formalnych środka zaskarżenia.
W wyniku, czego stwierdził, że po raz pierwszy decyzję wysłano H. Z. niezwłocznie po jej wydaniu w dniu [...] lutego 2010 r. Przesyłka pocztowa zawierająca decyzję była prawidłowo awizowana przez pocztę w miejscu zamieszkania adresata: po raz pierwszy w dniu [...] lutego 2010 r., po raz drugi w dniu [...] lutego 2010 r., zaś w dniu [...] lutego 2010 r. poczta zwróciła przesyłkę do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".
W związku z takim stanem rzeczy organ uznał, że pierwsze awizowanie nastąpiło w dniu [...] lutego 2010 r., a więc ostatnim możliwym dniem odbioru przesyłki był dzień [...] lutego 2010 r. W tym też dniu nastąpiło doręczenie zastępcze decyzji -zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a.
Kolejne doręczenie przez organ pierwszej instancji w dniu [...] marca 2010 r., dokonane jej osobiście w Urzędzie Miasta, było całkowicie zbędne i nie stworzyło dla strony nowego terminu do złożenia odwołania. Skoro, bowiem strona nie podjęła przesyłki wysłanej prawidłowo na jej adres oraz prawidłowo dwukrotnie awizowanej przez pocztę, to strona, a nie urząd miasta musi ponosić skutki swojego zaniedbania.
Ponieważ doręczenie zastępcze nastąpiło ze skutkiem na dzień [...] lutego 2010 r, czternastodniowy termin do złożenia odwołania, zakończył swój bieg w dniu [...] marca 2010 r., a co za tym idzie odwołanie skarżącej złożone w dniu [...] marca 2010 r. wniesione zostało z piętnastodniowym uchybieniem terminu.
W związku z tym organ odwoławczy na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu przez H. Z. do wniesienia odwołania.
Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. H. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów art. 44 K.p.a. oraz art. 134 K.p.a. Podniosła, że art. 44 § 2 K.p.a. wymaga dla skuteczności uznania doręczenia zastępczego pozostawienia informacji o możliwości odbioru pisma w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczonego w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia. Do dnia dzisiejszego nie zostało jej doręczone żadne zawiadomienie o możliwości odbioru decyzji będącej przedmiotem odwołania.
Ponadto podała, że będąc zaniepokojona faktem długiego oczekiwania na decyzję, którą była żywotnie zainteresowana, w dniu [...] marca 2010 r. udała się osobiście do organu, celem zasięgnięcia informacji w sprawie tej decyzji. Na miejscu otrzymała informację, że decyzja została wydana, po czym ona przekazana skarżącej. Nikt nie poinformował skarżącej, iż decyzja ta została wcześniej wysłana do niej poczta i wróciła nieodebrana. Tego dnia skarżąca nie zaglądała w akta postępowania, wobec czego nie zorientowała się, iż decyzję uznano za doręczoną w innej dacie.
Tym samym skarżąca odbierając decyzję w dniu [...] marca 2010 r. była przekonana, że właśnie tego dnia rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. W konsekwencji składając odwołanie w terminie obliczonym z uwzględnieniem doręczenia decyzji, skarżąca była w przeświadczeniu, iż nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Z tego powodu nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, jak również nie podnosiła żadnych okoliczności związanych z nieprawidłowym doręczeniem. Informację o wcześniejszych próbach doręczenia jej decyzji powzięła dopiero po zapoznaniu się ze skarżonym postanowieniem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o ojej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
O uchybieniu terminu do złożenia odwołania można mówić tylko wówczas, gdy termin ten rozpoczął swój bieg. W przypadku, gdy decyzja organu administracji publicznej jest doręczana stronom, termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia decyzji (art. 129 § 1 K.p.a.). Ustawodawca, łącząc określone skutki prawne ze skutecznym doręczeniem pisma stronie (m.in. rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a.), przewidział jednocześnie określone zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej. Zasady te regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego.
Należy stwierdzić, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek prawidłowego doręczenia pisma (art. 39 K.p.a.).
Regulacja przewidziana w art. 44 K.p.a. konkretyzuje sposób doręczenia określanego, jako zastępcze, stwarzające domniemanie doręczenia. Podkreślić należy, że instytucja doręczenia zastępczego składa się z kilku czynności, które tylko w przypadku kumulatywnego zaistnienia upoważniają do uznania przesyłki za doręczoną. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie.
Niewątpliwie art. 44 §1 pkt 1 K.p.a. nakazuje, by doręczane pismo w postępowaniu administracyjnym było przechowywane w placówce pocztowej przez okres czternastu dni i doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
Jednakże sam upływ tego czternastodniowego terminu nie powoduje zaistnienia domniemania doręczenia pisma adresatowi, ponieważ konieczne jest również spełnienie wymogów z § 2 i § 3 art. 44 K.p.a. W dokumencie zwanym "potwierdzeniem odbioru" powinny zostać odnotowane wszystkie okoliczności warunkujące zaistnienie domniemania doręczenia przesyłki, tj. że doręczyciel nie zastał adresata w domu, że zawiadomienie o umieszczeniu przesyłki w urzędzie pocztowym zostało umieszczone w należącej do adresata skrzynce na korespondencję lub w innym miejscu (wskazując to miejsce) oraz że przesyłki tej nie podjęto w terminie. W przeciwnym wypadku dokument ten nie może stanowić dowodu skutecznego doręczenia zastępczego.
Aby uznać decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. za skutecznie doręczoną skarżącej w trybie art. 44 K.p.a. w dniu [...] lutego 2010 r., musiałby w aktach sprawy administracyjnej znajdować się dowód, z którego jednoznacznie i jasno wynikałoby jak działał doręczyciel. Jeżeli tego nie da się ustalić i nie wiadomo jak działał doręczający (brak wskazanych powyżej informacji), to doręczenia nie można uznać za skuteczne.
W aktach administracyjnych brakuje koperty, w której nadano na adres skarżącej decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki, które przy doręczeniu zastępczym zwracane są łącznie przez Urząd Pocztowy do nadawcy.
Natomiast w aktach administracyjnych jest jedynie pismo zastępcy dyrektora Oddziału Rejonowego ds. Sieci i Operacji Poczty Polskiej SA Centrum Poczty Oddział Rejonowy W. [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o treści "Centrum Poczty Oddział Regionalny W. [...] w odpowiedzi na pismo z [...] kwietnia 2010 r. informuje, że przesyłka polecona Nr [...], nadana pod adresem: H. Z., ul. [...] [...] m. [...], [...] W. została awizowana w dniu [...] lutego 2010 r. Powtórne zawiadomienie sporządzono w dniu [...] lutego 2010 r. niezgodnie z obowiązującymi przepisami, za co uprzejmie przepraszam. Zwrotu przedmiotowej przesyłki dokonano prawidłowo, tj. [...] lutego 2010 r. z adnotacją nie podjęto w terminie".
Z treści powyższego pisma wynika jedynie informacja, że: na adres skarżącej nadano przesyłkę poleconą nr [...]; przesyłka ta była dwukrotnie awizowana
- - w dniu [...] lutego 2010 r. i w dniu [...] lutego 2010 r. oraz że zwrotu przedmiotowej przesyłki dokonano prawidłowo, tj. w dniu [...] lutego 2010 r.
Pismo to jednak nie zawiera pozostałych informacji, które powinny być odnotowane przy zastępczym doręczeniu, zgodnie z art. 44 § 2 i 3 K.p.a., tj. że doręczyciel nie zastał adresata w domu oraz czy skarżąca została zawiadomiona w sposób nie budzący wątpliwości zarówno o: pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie można je odebrać, jak i terminie odbioru.
Z tych względów dokonanego doręczenia zastępczego nie można uznać za skuteczne. W związku z tym organ odwoławczy wadliwie przyjął, że doręczenie miało miejsce w dniu [...] lutego 2010 r., a tym samym zaskarżone postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu również zostało wydane z naruszeniem art. 129 § 2 K.p.a.
W zaistniałej sytuacji organ drugiej instancji nie odniósł się do stanowiska Prezydenta W., że w dniu [...] marca 2010 r. doręczono skarżącej decyzję z dnia [...] lutego 2010 r., wręczając ją wraz z kopertą, na której były adnotacje Urzędu Pocztowego i nie ocenił tego.
W związku z powyższym przy ponownym badaniu formalnym odwołania powinien ocenić powyższą okoliczność, jak i twierdzenia skarżącej przedstawione w skardze, że w miesiącu lutym 2010 r. nie otrzymała żadnej korespondencji od organu pierwszej instancji, ani też awiza, które by wskazywało, że taka przesyłka została do niej skierowana za pośrednictwem poczty, a decyzję organu pierwszej instancji natomiast doręczono jej w dniu [...] marca 2010 r. w siedzibie organu, gdzie udała się w celu ustalenia biegu sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 433 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.