Uzasadnienie
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku P. W. o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. K., A. K., A. R. i T. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego z garażem podziemnym wraz z niezbędnymi urządzeniami techniczno-budowlanymi, kategoria obiektu XIII/XVII, na działkach: Nr [...] przy ul. [...] w [...],
- - decyzją z dnia [...] marca 2010 r, znak[...] na podstawie art. 157 § 1 i § 2 kpa w związku z art. 105 § 1, umorzył postępowanie administracyjne w powyższej sprawie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że P. W. pismem z dnia [...].01.2009 r uzupełnionym pismem z dnia [...].02.2009 r wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. o pozwoleniu na budowę.
Z uwagi na fakt, że P. W. nie był stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją organ wezwał do przedłożenia dowodu stwierdzającego, że posiada przymiot strony w przedmiotowej sprawie. P. W. pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r poinformował, iż posiada spółdzielcze - własnościowe prawo do lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r odmówił wszczęcia na wniosek P. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r o pozwoleniu na budowę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2009 r uchylił w/w decyzję Wojewody [...] i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazał na konieczność ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości treści żądania P. W., które jest niezbędne do wyznaczenia rodzaju sprawy będącej przedmiotem postępowania.
W odpowiedzi na ponowne wezwanie Wojewody [...] do skonkretyzowania żądania, P. W. pismem z dnia 8 marca 2010 r wskazał cyt...(...) Traktowanie moich wystąpień do Wojewody [...] jako wniosku o stwierdzenia nieważności decyzji, uznaję za inicjatywę własną służb Wojewody [...]. Nie występowałem też nigdy o wznowienie postępowania, czy uznanie mnie za stronę postępowania przy ustalaniu warunków zabudowy i wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę (...). Ponieważ negatywne skutki decyzji Prezydenta Miasta [...] są uciążliwe również dla mnie, uważam się za osobę pokrzywdzoną i stąd mój wniosek o przeprowadzenie postępowania z urzędu (...)".
Wojewoda [...] po przeprowadzeniu merytorycznej oceny decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r o pozwoleniu na budowę pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 kpa stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Zdaniem organu postępowanie zainicjowane pismem P. W. z dnia [...].01.2009 r jest bezprzedmiotowe i należało orzec o jego umorzeniu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania P. W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania nieważnosciowego zachodzi tylko w przypadku gdy wniosek taki pochodzi od Prokuratora oraz Rzecznika Praw Obywatelskich.
W pozostałych przypadkach o wszczęciu postępowania z urzędu decyduje właściwy w sprawie organ i brak jest środków procesowych pozwalających na zmuszenie organu administracji do podjęcia takich działań.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż nie znajdując podstaw do przeprowadzenia postępowania nadzorczego z urzędu w związku z podaniem wniesionym przez podmiot nie posiadający przymiotu strony organ winien odpowiedzieć na takie wystąpienie pismem.
W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego zapadło z naruszeniem art. 105 § 1 kpa co uzasadnia uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 201 Or., i umorzenie postępowania organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. W. domagając się uchylenia obu decyzji.
Skarżący zarzucił decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego niezgodność z prawem ponieważ " proponuje pozostawienie mojego wniosku do Wojewody [...] bez rozpatrzenia".
Zdaniem skarżącego kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem przepisów prawa budowlanego co spowodowało zgłoszenie wniosku do Wojewody [...] o przeprowadzenie postępowania w sprawie naruszenia przepisów prawa.
Skarżący powołuje się na art. 221 i art. 241 kpa umożliwiający składanie wniosków do właściwego organu celem m.in. wzmocnienia praworządności i zapobiegania nadużyciom.
W ocenie skarżącego sugestie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jakoby pisemne wyjaśnienia organu były wystarczającą odpowiedzią na wniosek skarżącego nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W sprawie niespornym jest, iż skarżący jest członkiem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, która była stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Znak: [...] o pozwoleniu na budowę.
Skarżący pismem z dnia 11 stycznia 2009 r skierowanym do Wojewody...[] wnosił o " wszczęcie z urzędu postępowania o unieważnienie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r, Nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego z garażem podziemnym wraz z niezbędnymi urządzeniami techniczno-budowlanymi, na terenie działek nr ewidencyjny [...] położonych w obrębie [...]".
W uzasadnieniu wniosku skarżący zawarł szereg zarzutów skierowanych przeciwko decyzji o pozwoleniu na budowę.
Następnym pismem z dnia 16 lutego 2009 r stanowiącym uzupełnienie wniosku z dnia 11 stycznia 2009 r " o wszczęcie z urzędu postępowania o unieważnienie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r, Nr [...] (,,,)" skarżący sygnalizował inne nieprawidłowości dotyczące naruszenia przepisów przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z treści wskazanych pism wynika więc, że skarżący domagał się sprawdzenia przez Wojewodę [...] czy decyzja o powoleniu na budowę nie została wydana z naruszeniem prawa.
Organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował pisma skarżącego jako wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Wskazać należy na treść art. 235 kpa zgodnie z którym " skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu".
Wojewoda [...] odpowiadając na pismo skarżącego z dnia [...].01.2009 r uzupełnione pismem z dnia [...].02.2008 r w sprawie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r o pozwoleniu na budowę poinformował skarżącego pismem z dnia [...] marca 2009 r znak: I[...] przebiegu postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji.
Przedmiotowym pismem z dnia [...] marca 2009 r znak: [...] Wojewoda [...] poinformował również skarżącego, iż " nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r Nr [...]".
Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].05.2009 r odmówił wszczęcia na wniosek P. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r o pozwoleniu na budowę, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2009 r uchylił w/w decyzję Wojewody [...] przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przeprowadzenie postępowania z urzędu Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r, umorzył postępowanie zainicjowane pismem P. W. z dnia [...].01.2009 r jako bezprzedmiotowe, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż nie znajdując podstaw do przeprowadzenia postępowania nadzorczego z urzędu w związku z wnioskiem skarżącego nie posiadającego przymiotu strony Wojewoda [...] nie mógł rozstrzygać sprawy merytorycznie lecz powinien odpowiedzieć pismem na wystąpienie skarżącego.
Zauważyć należy, iż takie pismo Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 rznak: [...] znajduje się już w aktach sprawy.
Nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, iż pisemne wyjaśnienia organu nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach.
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wszczęcia z urzędu postępowania chyba, że z takim żądaniem wystąpi Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
W pozostałych przypadkach o wszczęciu postępowania z urzędu decyduje właściwy w sprawie organ i brak jest środków procesowych pozwalających na zmuszenie organu administracji do podjęcia takich działań (wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1998 r, sygn.akt. III SA 408/97).
W sytuacji gdy organ nie znajduje podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, a skarżącemu nie przysługuje przymiot strony i nie domaga się wszczęcia postępowania na wniosek, właściwą formą załatwienia wniosku dotyczącego wszczęcia postępowania z urzędu jest udzielenie pisemnych wyjaśnień gdyż w obowiązujących przepisach brak jest podstawy prawnej do wydania aktu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako bezzasadną działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm).