Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].05.2008r. Nr – [...] wymierzył J. B. karę wysokości 75 tyś. złotych za samowolne przystąpienie do użytkowania budynku przy ul. [...] w W. na dz. nr [...], objętego nakazem rozbiórki.
Organ, powołując wyniki kontroli z dnia 9.05.2008r. zawierające stwierdzenie, że budynek na nieruchomości przy ul. [...] (dz. [...]), objęty nakazem rozbiórki, jest samowolnie użytkowany na cele usługowe – organizacje imprez okolicznościowych, zastosował uprawnienia z art. 57 ust. 7 i art. 59f Prawa budowlanego zobowiązując inwestora do zapłaty kary 75.000 zł.
W wyniku zażalenia zainteresowanej sprawę rozpoznawał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem Nr [...] z dnia [...].07.2008r. utrzymał w mocy nałożoną karę. Powołując art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego oraz fakt, że w stosunku do przedmiotowego obiektu została wydana ostateczna decyzja o jego rozbiórce, organ odwoławczy stwierdził, że użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu, przeznaczonego do rozbiórki, wypełnia bez wątpienia przesłankę braku legalności i dlatego podlega sankcji przewidzianej w powołanym przepisie ustawy.
Odnosząc się do zarzutu zainteresowanej, organ wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane w konsekwencji decyzji z dnia [...].05.2008r. odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie, lecz na skutek informacji o nielegalnym użytkowaniu, wynikającej z czynności kontrolnych związanych z obowiązkiem rozbiórki. Natomiast decyzja z dnia [...].05.2008r. podjęta była w ramach odrębnego postępowania z wniosku z dnia 17.12.2007r. w sprawie bezpłatnej legalizacji.
Skargę sądową na powyższe postanowienie wniosła J. B., twierdząc że nie powinna być karana za starania o legalizację. Informację o użytkowaniu organ posiadał od początku i skarżąca rozmowy o prowadzeniu działań w przedmiocie legalizacji uważała za potwierdzenie że do czasu ich zakończenia, organy nie zgłaszają zastrzeżeń. Według skarżącej w ostatnim czasie działania organów nadzoru budowlanego utrudniały jej proces legalizacji, a ponieważ w kwestii grzywny przymuszającej zaczęły padać pozytywne rozstrzygnięcia umożliwiające jej umorzenie, organ powiatowy celowo sięgnął po karę za użytkowanie, aby zmusić skarżącą do rezygnacji z dochodzenia swoich praw.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie,
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kontrolą sądową objęte jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2008r. w przedmiocie nałożenia kary z art. 57 ust. 7 za samowolne przystąpienie do użytkowania budynku objętego nakazem rozbiórki na nieruchomości przy ul. [...] w W. (decyzja ostateczna [...]WINB z dnia [...].01.2003r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...].10.2000r.
o rozbiórce obiektu).
Z akt sprawy wynika, iż zaskarżone postanowienie w przedmiocie nałożenia kary wydane zostało w wyniku czynności kontrolnych z dnia 9.05.2008r. wykazujących samowolne użytkowanie budynku objętego rozbiórką.
Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7.07.1994r. (Dz. U. 156/2006 poz. 1118) w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Samo brzmienie powołanego wyżej art. 57 ust. 7 ustawy "wymierza" wskazuje, że organ nadzoru jest zobligowany w określonej tym przepisem sytuacji, do nałożenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu, a więc nie jest to orzeczenie zależne od uznania administracyjnego. Jednakże należy mieć na uwadze okoliczność, że art. 57 ust. 7 dotyczy sytuacji gdy inwestor przystąpił nielegalnie do użytkowania obiektu na którego budowę istniało pozwolenie, bowiem w sytuacji uregulowanej tym przepisem kategorię obiektu budowlanego wyznacza treść decyzji o pozwoleniu na budowę. Pamiętać też trzeba, że jeżeli inwestor wznoszący obiekt nie legitymuje się pozwoleniem na budowę, nie dysponuje nim także przystępując do użytkowania. Oba te zachowania należą do nagannych, co umożliwia nałożenie kary na podstawie art. 57 ust. 7 za naruszenie przepisów o przystąpieniu do użytkowania jak również wdrożenie postępowania naprawczego – mającego za przedmiot doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 6.04.2006r. II OSK 1441/05, z art. 55 znowelizowanego ustawą z 16.04.2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane wynika, iż obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a tym samym i stosowanie przewidzianej w art. 57 ust. 7 sankcji w postaci kary za przystąpienie do użytkowania bez uzyskania tej decyzji, ograniczony został do obiektów wznoszonych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i zaliczonych do wskazanych w tym przepisie kategorii obiektów budowlanych.
Powyższa teza potwierdza więc zasadę stosowania art. 57 ust. 7 tylko w przypadku postawienia obiektu na podstawie pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, a do przedmiotowego obiektu wydana została decyzja nakazująca rozbiórkę (decyzja [...]WINB Nr [...] z [...].01.2003r.). W tym stanie faktycznym sprawy nie było – w ocenie Sądu – możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a nałożenie kary z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego zmierza przecież do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Nadto wskazać należy, że do Trybunału Konstytucyjnego skierowane zostało pytanie prawne dot. zgodności z Konstytucją art. 57 ust. 7 oraz art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie w zakresie postawionego pytania prawnego może mieć znaczenie w przedmiotowej sprawie, bowiem dotyczyć będzie konstytucyjności przepisów powołanych w podstawie zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę rozpozna ją w całokształcie materiału jak nakazuje art. 138 kpa, z uwzględnieniem kwestii podniesionych wyżej oraz wymogów proceduralnych art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 ustawy.