Uzasadnienie
W dniu 8 lipca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez D.C. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz troje dzieci w wieku szkolnym. Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego wraz z żoną z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości około 2.000,00 złotych brutto miesięcznie.
Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 80 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 0,40 ha stanowiącą siedlisko oraz nieruchomość rolną o powierzchni 14,42 ha z czego 12,02 ha stanowi jego odrębną własność, a 2,40 ha stanowi odrębną własność żony. Wnioskodawca oświadczył, że posiada ciągnik rolniczy marki [...] o wartości około 15 tys. zł, kombajn zbożowy o wartości około 30 tys. zł oraz samochód osobowy marki [...] o wartości około 30 tys. zł.
Wnioskodawca zaznaczył, że wszystkie nieruchomości rolne obciążone są zabezpieczeniem hipotecznym kredytu inwestycyjnego na uruchomienie produkcji pieczarek w wysokości około 1,8 mln złotych na rzecz Powiatowego Banku Spółdzielczego w S., Oddział w R. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że pragnąc poprawić warunki egzystencji swojej rodziny postanowił uruchomić pozarolniczą działalność gospodarczą w formie produkcji pieczarek. W tym celu zaciągnął kredyt inwestycyjny w banku w wysokości około 1,8 mln złotych z zabezpieczeniem hipotecznym na posiadanej nieruchomości rolnej. Oświadczył, że wskutek rażącego niedbalstwa wykonawcy rozbudowy budynku pieczarkarni do chwili obecnej nie może uruchomić produkcji pieczarek i nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Dodał, że z tego powodu bank zawiesił wobec niego do końca roku bieżącego obowiązek spłaty rat kapitałowych, naliczając jednak należne odsetki od pożyczonego kapitału.
Wnioskodawca zaznaczył, że w chwili obecnej nie jest w stanie spłacać bankowi nawet należnych comiesięcznych odsetek od pożyczonego kapitału, a zaległości wobec banku z tego tytułu sięgają już około 100 tys. złotych. Wnioskodawca oznajmił, że uzyskiwane przez niego niewielkie dochody nie pokrywają nawet w całości kosztów utrzymania domu, należnych opłat i podatków, kosztów prowadzenia gospodarstwa rolnego, a przede wszystkim kosztów utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny na minimalnym poziomie egzystencjalnym. Wnioskodawca zaznaczył, że w celu zbilansowania dochodów z niezbędnymi wydatkami wnioskodawca korzysta z okazjonalnej pomocy materialnej ze strony własnej rodziny oraz rodziny swojej żony. Wskazał, że uzyskuje także dodatkowy dochód wykonując różne prace o charakterze dorywczym na rzecz innych rolników. Podkreślił, że nie posiada żadnych oszczędności i nie był w stanie przygotować się na opłatę w wysokości 500,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Wnioskodawca podał, że ponoszone przez niego miesięczne wydatki wynoszą: z tytułu opłat za co i cw w wysokości około 150,00 złotych, za energię elektryczną w wysokości około 100,00 złotych, za gaz w wysokości około 50,00 złotych, wodę w wysokości około 40,00 złotych, telefon i internet dla dzieci w wysokości około 100,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego wynoszą z tytułu zakupu nawozów i paliwa w wysokości około 500,00 złotych, za ubezpieczenie OC budynków rolniczych, ciągnika i samochodu osobowego w wysokości około 80,00 złotych, tytułem podatków oraz składek na KRUS w wysokości około 450,00 złotych, na utrzymanie wnioskodawcy i jego rodziny około 1.000,00 złotych. Łącznie miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą około 2.470,00 złotych. Wnioskodawca wyjaśnił, że różnica w wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych miesięcznych wydatków w wysokości około 470,00 złotych pokrywana jest z okazjonalnej pomocy finansowej rodziny oraz prac dorywczych podejmowanych przez wnioskodawcę.
W niniejszej sprawie, zważono co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona powinna wykazać, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż znajduje się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę oraz jego żonę z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 14,42 ha o łącznej wysokości około 2.000,00 złotych miesięcznie.
Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawca ponosi koszty stałe związane z utrzymaniem domu oraz koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w tym związane z zakupem nawozów, paliwa, podatkami i składkami na ubezpieczenie w KRUS o łącznej wysokości 2.470,00 złotych. Wnioskodawca wyjaśnił, że brakująca kwota 470,00 złotych jest pokrywana z okazjonalnej pomocy finansowej rodziny oraz z wykonywanych przez niego prac dorywczych na rzecz innych rolników.
Ponadto, wnioskodawca posiada zaciągnięty w Powiatowym Banku Spółdzielczym w S. Oddział w R. kredyt inwestycyjny w wysokości 1,8 mln zł na uruchomienie pozarolniczej działalności gospodarczej w formie produkcji pieczarek, którego w chwili obecnej nie jest w stanie spłacać. Wprawdzie bank zawiesił wnioskodawcy do końca roku obowiązek spłaty rat kapitałowych, jednak w chwili obecnej wnioskodawca nie jest w stanie nawet spłacać należnych odsetek od pożyczonego kapitału, a zaległość wnioskodawcy wobec banku z tego tytułu sięgają już około 100,000,00 złotych.
Biorąc pod uwagę powyższe dane, a przede wszystkim sytuację finansową i rodzinną wnioskodawcy uznano, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Uzyskiwane przez wnioskodawcę wraz z małżonką dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego nie wystarczają bowiem na pokrycie bieżących wydatków i potrzeb życia codziennego wnioskodawcy i jego rodziny.
Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.