Uzasadnienie
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy rowu melioracyjnego wykonanego wzdłuż ulicy [...] nakazał Zarządowi Miasta [...] dokonać rozbiórki (likwidacji poprzez zasypanie) samowolnie wybudowanego obiektu.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem M. B. domagającego się likwidacji rowu melioracyjnego położonego wzdłuż ulicy [...].
W dniu 26 lipca 2006 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego rowu melioracyjnego z udziałem zainteresowanych stron. W toku oględzin ustalono, że rów i dalsza jego część znajdują się w pasach drogowych ulic [...] i przebiega między innymi przez działki nr ew. [...]. Został wybudowany w roku 1998 bez uprzedniego zgłoszenia i zgody współwłaścicieli działek [...].
Organ uznał, że budowa rowu wymagała zgłoszenia właściwemu organowi administracji budowlanej - stosownie do art. 30 ust 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust 2 pkt 4 Prawa budowlanego. Wobec powyższego wykonanie bez zgłoszenia stanowiło samowolę budowlaną. Wprawdzie z oświadczenia przedstawiciela inwestora – Miasta [...] wynikało, że część rowu powstała jesienią 1997 r., to jednak od daty popełnienia samowoli budowlanej upłynęło mniej niż 5 lat, a tym samym brak było przesłanek do zastosowania art. 49 Prawa budowlanego czyli zalegalizowania wykonanego rowu.
Odwołanie od tej decyzji złożył Prezydent Miasta [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazał, że latem 1997 r. podczas powodzi oraz wiosną 1998 r. wystąpiły zalania terenów położonych we wsi [...] oraz przy ulicy [...]. Przyczyną tych podtopień był niedrożny system melioracyjny. Po dokonaniu oględzin w dniu 13 stycznia 1998 r. uznano za konieczne wykonanie rowu melioracyjnego wzdłuż ulicy [...]. Z uwagi jednak na istniejące kable energetyczne przeprowadzono rów w pasie ulicznym, zajmując częściowo działki nr ew. [...].
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał Prezydentowi Miasta [...] dokonać rozbiórki (likwidacji poprzez zasypanie) samowolnie wybudowanego obiektu – rowu melioracyjnego wzdłuż ulicy [...].
W motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 26 lipca 2001 r. oraz w dniu 26 lipca 2002 r. wskutek interwencji M. B., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał oględzin w terenie. W ich toku ustalono, że rów melioracyjny wybudowany został samowolnie w pasach drogowych ulic [...] w tym na działkach nr ew. [...] w stosunku do których inwestor nie miał prawa do dysponowania na cele budowlane.
Obowiązkiem inwestora było zgodnie z dyspozycją art. art. 30 ust 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust 2 pkt 4 Prawa budowlanego dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonania urządzeń melioracji szczegółowej.
Skoro zatem inwestor nie dokonał zgłoszenia to organ nadzoru budowlanego był zobowiązany nakazać rozbiórkę wybudowanego obiektu (rowu melioracyjnego). Jednak w ocenie organu odwoławczego decyzję organu I instancji należało uchylić, gdyż zgodnie z art. 26 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym organem wykonawczym gminy w miastach powyżej 100 000 mieszkańców jest prezydent miasta. Dlatego jako zobowiązanego do rozbiórki należało wskazać Prezydenta Miasta [...]. Poza tym organ nie uznał za zasadny zarzut zawarty w odwołaniu, jakoby wykonanie przedmiotowego rowu nie musiało być poprzedzone zgłoszeniem w związku z tym, że roboty wykonane zostały w trybie art. 70 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Prezydent Miasta [...] domagając się jej uchylenia.
W skardze podniesiono, że wykonanie rowu było konieczne do zapewnienia właściwego funkcjonowania sieci melioracyjnej. Wykonanie nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku może spowodować zagrożenie dla znacznej części terenu położnego we wsi [...] oraz miasta [...]. Nadto wskazano, że zgodnie z art. 29 kpa stronami w sprawie administracyjnej mogą być tylko osoby fizyczne i osoby prawne. Dlatego stroną tego postępowania jest miasto [...] posiadające osobowość prawną.
To, że prezydent jest organem wykonawczym miasta i je reprezentuje nie wpływa na fakt, że podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu jest reprezentowana przez niego gmina. W związku z tym adresatem nakazów czy zakazów wraz z obowiązkiem ich wykonania może być wyłącznie osoba prawna a nie jej organ. Na tej podstawie, skarżący twierdził, że nastąpiło skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania.
Poza tym skarżący wskazał, że zgodnie z art. 49 Prawa budowlanego (w brzmieniu obwiązującym w dacie orzekania) nie można było wydać decyzji o rozbiórce samowoli budowlanej, jeśli od ukończenia takiej budowy upłynęło więcej niż 5 lat a samowola nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Wykonany rów melioracyjny jest przewidziany obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Poza tym materiał dowodowy wskazywał, że część spornego rowu melioracyjnego zostawała wybudowana na jesieni 1979 r. Organ II instancji wydał swoją decyzję w dniu [...] lutego 2003 r., czyli po upływie 5 lat od ukończenia budowy części spornego obiektu budowlanego. W tym właśnie zakresie organ nadzoru budowlanego nie miał prawa wydać nakazu rozbiórki.
Ponadto zdaniem skarżącego, w decyzji organ nie określił precyzyjnie zakresu nakazanej rozbiórki rowu melioracyjnego. W konsekwencji zdaniem skarżącego nie wiadomo, w jakiej części należy przedmiotowy rów zasypać. Powoduje to niepewność przy ewentualnej dobrowolnej rozbiórce, bądź też przy zastosowaniu egzekucji tego obowiązku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało uwzględnić. Zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego to jest art.7 i 77 § 1 kpa.
W szczególności trzeba stwierdzić, że postępowanie w ramach nadzoru budowlanego toczyło się wskutek wniosku M. B. kwestionującego wykonanie rowu melioracyjnego przez Miasto [...] w pasie drogowym ulicy [...], a zwłaszcza w działkach stanowiących jego współwłasność. W toku oględzin stwierdzono, że samowolne wykonanie rowu nastąpiło w pasie drogowym ulicy [...] oraz [...]. Nie jest zatem wiadomo dlaczego nakaz rozbiórki rowu wykonanego bez wymaganego jak ustalił organ zgłoszenia, dotyczyło tylko części przy ulicy [...], ale już nie [...]. Natomiast z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że działka nr ew [...] będąca współwłasnością M. B. położna jest także przy ulicy [...].
Nadto nie jest wiadomo, jak zasadnie podnosi skarżący jaka część rowu powinna być zasypana, czy tylko tak która znajduje się na działkach uczestnika M. B., czy też cały rów wzdłuż ulicy [...] a jeśli tak, to dlaczego już nie przy ulicy [...], skoro również ta cześć inwestycji miała być wybudowana w ramach samowoli budowlanej jak stwierdzono w toku oględzin.
Ustalenia te są niezbędne do wydania prawidłowej decyzji, tak samo jak niezbędne jest dokładne ustalenie daty wykonania rowu melioracyjnego co mogłoby spowodować, iż w istocie wydane nakazu rozbiórki nie było dopuszczalne. Należy bowiem pamiętać, że przy stosowaniu art. 49 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zm.) istotna jest data wydania orzeczenia przez organ II instancji i upływ okresu 5 lat należy liczyć od zakończenia budowy do dnia orzekania przez organ odwoławczy. Przepis art. 49 ust 1 stanowił bowiem, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Poza tym zasadnie skarżący podnosi, że wydanie decyzji nakazującej Prezydentowi Miasta [...] dokonanie rozbiórki nie znajduje oparcia w przepisach prawa. W szczególności zgodnie z art. 29 kpa stronami w sprawie administracyjnej mogą być tylko osoby fizyczne i osoby prawne. Dlatego stroną tego postępowania jest Miasto [...] posiadające osobowość prawną.
To, że prezydent jest organem wykonawczym Miasta i je reprezentuje nie oznacza, że jest on podmiotem praw i obowiązków w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W związku z tym adresatem nakazu rozbiórki mogła być wyłącznie osoba prawna a nie jej organ. Słusznie więc skarżący twierdził, że decyzji została skierowana do osoby nie będącej stroną postępowania.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Natomiast na podstawie art. 152 wyżej wskazanej ustawy orzekł jak w pkt. II wyroku.