Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2010r. ([...]) którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007r. nr [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2007r ([...]) umorzył postępowanie wszczęte z wniosku A.K. w sprawie obiektów budowlanych usytuowanych na działce J. i Z.S. znajdujące się w miejscowości [...] nr [...] gmina [...].
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego(decyzją z dnia [...] października 2007r nr [...]). A.K. pismem z dnia [...] grudnia 2007r. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności.
Zdaniem organu ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że decyzja której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności nie jest obarczona żadną z wad o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. W rozpatrywanej sprawie organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne w dniu [...] września 2007r. podczas których sprawdzono legalność wybudowanych obiektów budowlanych. W dniu kontroli inwestor przedłożył wymagane dokumenty dotyczące spornych obiektów tj. decyzję o pozwoleniu na budowę budynku inwentarsko – składowego oraz decyzję udzielającą pozwolenia na budowę obejmującą plan zagospodarowania działki oraz projekt indywidualny na budynek gospodarczy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umarzając postępowanie w sprawie spornych obiektów budowlanych (decyzją z dnia [...] września 2007r.) powołał się na art. 105 § 1 Kpa.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było to prawidłowe. Z orzecznictwa sądowo – administracyjnego wynika bowiem że w sytuacji gdy organ nadzoru budowlanego w następstwie oceny dokumentacji przedłożonej przez inwestora a przede wszystkim w wyniku przeprowadzonych oględzin uznał, że wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie winien umorzyć swoje postanowienie z braku podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy.
Powyższe oznacza iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007r nr [...] utrzymująca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest obarczona żadną z wad o których mowa w art. 156 § 1 Kpa obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli zaś chodzi o zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy to w ocenie organu pozostają one bez wpływu na treść podjętych rozstrzygnięć.
Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył A.K. domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2010r., a nadto zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że kwestionowana decyzja oparta została na błędnym ustaleniu dotyczącym legalności obu spornych budynków. Zdaniem skarżącego winny być one usytuowane w starej granicy. Zostały poza tym zrealizowane w sposób odbiegający od ustaleń warunków pozwolenia na budowę, oraz sprzecznie z warunkami technicznymi obowiązującymi zarówno wówczas jak i obecnie.
Skarżący podkreślił, że przepisy prawa budowlanego oraz aktów wykonawczych do tej ustawy mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane.
Określają one w szczególności granice wykonywania prawa własności przez właściciela nieruchomości na której posadowiona ma być inwestycja i ochronę uprawnień właściciela nieruchomości sąsiedniej w związku z procesem inwestycyjnym.
W ocenie skarżącego podstawą błędnego ustalenia dotyczącego legalności spornych obiektów był wadliwy protokół z oględzin w trakcie których stwierdzono, iż ich lokalizacja jest zgodna z zatwierdzoną decyzją o pozwoleniu na budowę i dokumentacją projektową. Taki protokół nie odzwierciedlał jednak rzeczywistego stanu faktycznego.
Wszystko to przemawia za tym że organ II instancji tj. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpoznał należycie materiału dowodowego i nie podjął wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ tak zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie zostały wydane z naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 Kpa. Trzeba bowiem pamiętać że obie w/w decyzje zapadły w postępowaniu nieważnościowym, którego dotyczą odrębne reguły niż postępowania zwyczajnego. Zgodnie z art. 156 § 1 Kpa. organ nadzorczy administracji publicznej przeprowadza postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji badając jedynie to czy jest ona objęta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Należy mieć poza tym na względzie to, iż przywołany przepis jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności aktu administracyjnego wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa., albowiem stwierdza, iż nieważność ostatecznych decyzji administracyjnych może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach.
Jeśli organ nadzorczy stwierdzi że w sprawie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 § 1 Kpa. to oczywistą konsekwencją takiego stanu rzeczy jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Analiza wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w szczególności skargi wskazuje na to iż skarżący traktuje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak organ III – ej instancji który obowiązany jest przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w/g. reguł i zasad obowiązujących w postępowaniu zwyczajnym. Świadczy o tym zarzut iż organ ten nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy.
Takie stanowisko jest jednak wadliwe, albowiem organ oceniający rozstrzygnięcie w postępowaniu nieważnościowym musi swoje oceny powiązać z wynikiem badania przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Z treści skargi można więc co najwyżej wnioskować iż jej autor powołuje się na przesłankę wymienioną w pkt. 2 powołanego przepisu tj. na wydanie kwestionowanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do tej kwestii zauważyć należy iż z uzasadnienia decyzji PINB w [...] z dnia [...] września 2007r. jak i z treści decyzji [...] WINB która utrzymuje ją w mocy jednoznacznie wynika, iż inwestor przedłożył wymagane dokumenty potwierdzające legalność wzniesionych budynków które są przedmiotem sprawy. W czasie przeprowadzonej wizji lokalnej (w dniu [...] września 2007) ustalono również, że budynki te posadowione zostały " po granicy". Poinformowano skarżącego jednocześnie, iż właściwym do rozstrzygnięcia sporu dotyczącego przebiegu tejże granicy jest sąd powszechny.
Z akt sprawy nie wynika czy jakiekolwiek postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące nieruchomości skarżącej oraz Z. i J.S. było prowadzone czy też nie.
W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, iż decyzja [...] WINB z dnia [...] października 2007r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tym bardziej iż w warunkach obecnie toczącego się postępowania nieważnościowego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie tylko nie mógł czynić nowych ustaleń na gruncie ale i nie miał podstaw do kwestionowania ustaleń poczynionych wcześniej przez PINB w [...].
Jedyna wątpliwość jaka rodzi się w przedmiotowej sprawie dotyczy poprawności formy rozstrzygnięcia podjętego przez PINB w [...] w dniu [...] września 2007r. Otóż tenże organ umorzył postępowanie w sprawie spornych obiektów budowlanych na podstawie art.. 105 § 1 Kpa., a więc z powodu jego bezprzedmiotowości.
Owa bezprzedmiotowość zachodzi jednak wtedy gdy sprawa która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła taki charakter w jego toku.
Inaczej mówiąc gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Zupełnie inaczej sytuacja wygląda wówczas gdy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy dojdą albo powinny dojść do przekonania, że brak jest ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku. W takiej sytuacji mamy do czynienia co najwyżej z bezzasadnością żądania strony nie zaś z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa. Oznacza to oczywiście konieczność załatwienia sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty.
Można jednak przyjąć, iż decyzja PINB w [...] z dnia [...] września 2007r. nie naruszyła rażąco prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Organ powinien wprawdzie z powodu określonych przyczyn rozstrzygnąć sprawę co do istoty i to na niekorzyść wnioskodawcy, jednakże umarzając postępowanie z tych samych przyczyn na podstawie art. 105 § 1 Kpa. nie dopuścił się rażącego naruszenia tegoż przepisu.
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 151 ppsa..