Uzasadnienie
UZSADNIENIE
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanych, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny:
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. małżonkom S. udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].
W wyniku wszczętego z urzędu w dniu [...] marca 2006 r. postępowania nadzorczego i przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie budynku.
Badając powyższą decyzję w wyniku odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazując przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 kpa, podzielił stanowisko organu wojewódzkiego co do nieważności, ale z innych powodów.
W oparciu o analizę materiału dowodowego organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności wskazane w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, bowiem budynek powstał w [...] (co wynika z protokołu oględzin z dnia [...].05.2004 r.), samowolnie, na terenie na którym nie było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem na terenie który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę.
Nadto budynek ten powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, gdyż posadowiony jest na przyłączu gazu.
Powyższe wskazuje – jak podkreślił organ odwoławczy – iż powiatowy organ rażąco naruszył prawo wydając pozwolenie na użytkowanie obiektu powstałego niezgodnie z przepisami oraz powodującego niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli inwestorzy zarzucając organowi nieprawidłową interpretację zaistniałych faktów oraz naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.
Skarżący twierdzą, że choć nie było na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to brak było przeciwwskazań zabudowy tego terenu budynkami innego rodzaju niż mieszkalne, o ile ich budowa podyktowana była koniecznością racjonalnego zagospodarowania terenu (budynek gospodarczy jest zabudową uzupełniającą zabudowę mieszkaniową).
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z zapisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, nie orzekając o istocie sprawy. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Decyzja objęta skargą sądową została wydana w postępowaniu nieważnościowym, należącym do postępowań nadzwyczajnych. W postępowaniu tym badaniu podlega decyzja wydana w postępowaniu zwykłym pod kątem naruszenia przepisu art. 156 § 1 kpa. Ocena, jakiej podlega badana decyzja ma na celu stwierdzenie, czy organ przy wydawaniu kontrolowanej decyzji nie naruszył art. 156 kpa i tylko w takim zakresie orzeka organ nadzorczy. Jest to postępowanie w nowej sprawie, o zawężonym i ściśle określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego zakresie, w którym to postępowaniu organ nadzorczy nie orzeka o istocie sprawy objętej postępowaniem zwykłym, a jedynie o naruszeniu /bądź nie/ przez organ administracji przepisu kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiącego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. o pozwoleniu na użytkowanie obiektu została wydana na podstawie art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. 38/74, poz. 229) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 207/03, poz. 2016).
Art. 103 ust. 2 obowiązującego w dacie wydania decyzji Prawa budowlanego stanowił, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne – do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r., zaś przedmiotowy obiekt został wybudowany w [...]., samowolnie i na terenie, na którym nie było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy budynek posadowiony został na przyłączu gazu, co powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, a zatem zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że są to okoliczności wymagające zastosowania art. 37 ustawy z 1974 r.
Powiatowy organ nadzoru wydający decyzję o pozwoleniu na użytkowanie z art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z 1974 r. winien był zbadać, czy dany obiekt zbudowany został zgodnie z obowiązującymi w danym przypadku przepisami prawa, a więc czy spełnia wszystkie wymogi, od których uzależnione jest wydanie tej decyzji, a które to wymagania rozumieć należy szeroko, biorąc pod uwagę także interes osób trzecich, wymogi ochrony środowiska, przepisy sanitarne, itp.
Aby wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie organ powinien więc przeprowadzić postępowanie co do zaistnienia sytuacji z art. 37 ustawy, zastosować art. 40 a dopiero potem przeprowadzić legalizację z art. 42 ustawy z 1974 r.
Tymczasem decyzję o pozwoleniu na użytkowanie organ powiatowy wydał dla obiektu, który powstał niezgodnie z przepisami (samowola budowlana) oraz powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia (posadowienie na przyłączu gazowym), a zatem podzielić należy pogląd organu odwoławczego, ze przy wydawaniu tej decyzji zostało rażąco naruszone prawo, tj. art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., co obligowało organ nadzoru I instancji do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem, że organ wojewódzki prawidłowo orzekając o nieważności, błędnie wskazał w motywach zastosowanie przy jej wydawaniu przepisów nieobowiązującej ustawy z 1974 r.
Za chybione należy uznać zarzuty skargi o niewyjaśnieniu przez organ stanu rzeczywistego sprawy, zważywszy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, tj. postępowaniu o zawężonym zakresie do art. 156 kpa i opartym na posiadanym materiale dowodowym.
Nie znajdując podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako bezzasadną w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).