Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51ust.l pkt 3, ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane / Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm. - dalej Prawo budowlane / nałożył na inwestora J. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do [...] kwietnia 2005 r. projektu budowlanego zamiennego istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W uzasadnieniu decyzji podano, iż budynek, który jest przedmiotem kontroli jest budynkiem konstrukcji murowanej, 3-kondygnacyjnym z dachem kopertowym krytym blachą. Budynek posiada rynny i rury spustowe z odprowadzeniem wód opadowych budynku na własną posesję, od granicy z działką sąsiednią/ nr [...] / posiada ścianę nierozprzestrzeniającą ognia, bez otworów z gzymsem na całej długości wysuniętym o ok. 25 cm, ściana jest postawiona w granicy lub w bliskiej odległości od niej / granica sporna /. Budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 1980 r. wydanego przez Urząd Gminy [...], którego nie odnaleziono natomiast inwestor przedstawił zatwierdzony projekt.
Roboty budowlane wykonano w latach osiemdziesiątych i ponieważ nie była to samowola budowlana a jedynie w takich przypadkach art. 103 ust. 2 odsyła do stosowania przepisów poprzedniej ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r należy stosować przepisy aktualnie obowiązujące. Ponieważ zaistniała konieczność doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem wobec wykrycia istotnych odstępstw od projektu budowlanego należało zlecić inwestorowi wykonanie projektu budowlanego zamiennego z uwzględnieniem zaistniałych zmian. Odstępstwa polegają na tym, iż zamiast dachu dwuspadowego ze spadkiem na własną posesję wykonano dach kopertowy. Budynek spełnia wymagania § 271 ust. 1 i ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm. — dalej rozporządzenie wykonawcze / dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego oraz § 126 ust, 1 w/w rozporządzenia dotyczącego odprowadzenia wód opadowych z dachu. Dlatego też należało doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania I. Z. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku, natomiast uchylił w części dotyczącej wyznaczonego terminu i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku do dnia [...] listopada 2005 r. Organ odwoławczy uznał, iż ocena stanu faktycznego i prawnego dokonana przez organ I instancji była prawidłowa zaś zarzuty podnoszone przez I. Z. są niezasadne. Organ I instancji prawidłowo w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zastosował przepis art. 51 Prawa budowlanego oceniając pozytywnie istniejący stan obiektu pod kątem jego zgodności z przepisami rozporządzenia wykonawczego. Ponieważ termin wykonania nałożonego obowiązku upłynął z dniem [...] kwietnia 2005 r., należało uchylić w tym zakresie w/w decyzję i wyznaczyć nowy termin.
Skargę do sądu administracyjnego na w/w decyzję złożył I. Z., który zarzucił organom nadzoru budowlanego, iż nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego, do czego zobowiązuje ich art. 7 k.p.a. Przede wszystkim budynek został nadbudowany o jedną pełną kondygnację z gzymsem wysuniętym poza obrys ścian o ok. 35 cm w tym w ścianie usytuowanej bezpośrednio w granicy działek. Wykonano dach kopertowy zamiast, dwuspadowego co powoduje, zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi oraz mienia na działce skarżącego z uwagi między innymi na zsuwający się w zimie śnieg na jego działkę, nie wyjaśniono także, kiedy zostały zakończone roboty budowlane i czy ten fakt zgłoszono odpowiedniemu organowi. Przedmiotowa inwestycja wykonana niezgodnie z projektem utrudnia dostęp światła do pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się na działce skarżącego stanowi to naruszenie § 13 rozporządzenia wykonawczego. Dlatego też jedynie właściwą decyzją powinno być nakazanie przywrócenia budynku do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, natomiast zobowiązanie inwestora do sporządzenia projektu zamiennego uwzględniającego dokonane zmiany spowoduje usankcjonowanie naruszenia prawa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, podnosząc dodatkowo, iż kontrolowana inwestycja nie wymaga dokonania czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna o, tyle, iż powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegający na wadliwym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Zgodnie z treścią w/w przepisów kodeksu postępowania administracyjnego organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W przedmiotowym postępowaniu nie ulega wątpliwości, iż nastąpiły odstępstwa od projektu budowlanego przede wszystkim polegające na zmianie konstrukcji dachu oraz podwyższeniu nadbudowy / twierdzenia skarżącego przedstawione w skardze /, tych kwestii organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły jak i również faktu wykonania gzymsu w ścianie graniczącej z nieruchomością skarżącego.
Należało ocenić przede wszystkim, kiedy wykonano w/w roboty budowlane, czy zgłoszono ich zakończenie oraz czy obiekt jest użytkowany i od kiedy a po wyjaśnieniu w/w okoliczności faktycznych należy podjąć decyzję czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami budowlanymi obowiązującymi w chwili ich zakończenia. Przeprowadzona analiza stosowania przepisów aktualnie obowiązujących bez wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych jest nieprawidłowa.
Problematyka stosowania art. 103 Prawa budowlanego omawiana była w orzecznictwie sądowym wielokrotnie a kierunki interpretacyjne zakresu stosowania przepisów dotychczasowych tj. wynikających z Prawa budowlanego z 1974 r. wyrażone zostały między innymi w uchwałach siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 czerwca 1996 r. sygn. akt OPS 3/96 / ONSA 1997/ 1/ 2 / oraz z dnia 26 listopada 2001 r. sygn. akt OPS 4/01 / ONSA 2002/2/58/. Z wyżej wymienionych uchwal wynika, iż jeżeli budowa została zakończona przed dniem [...] stycznia 1995 r., inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów tj. Prawa budowlanego z 1974 r. Także w orzeczeniu z dnia 9 marca 1998 r. sygn. akt IV SA 840/96 / LEX nr 43293 / Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że do likwidacji samowoli budowlanej, polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania stosownej decyzji organu administracji popełnionej przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 roku, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
W przedmiotowej sprawie nie ustalono, kiedy roboty budowlane zostały zakończone i czy po ich zakończeniu inwestor zgłosił ten fakt właściwemu organowi. Zgromadzony materiał dowodowy wydaje się wskazywać, iż miało to miejsce przed [...] stycznia 1995 r., jeżeli przystąpiono do użytkowania obiektu bez spełnienie przesłanek określonych w art. 40 i 41 Prawa budowlanego z 1974 r. to zaistnieje fakt przystąpienia do samowolnego użytkowania wykonanej inwestycji i należy stosować obowiązujące w tym czasie przepisy a więc Prawo budowlane z 1974 r., które w art. 40 przewiduje sposób postępowania w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnego z przepisami oraz przepisy wykonawcze a mianowicie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki / Dz. U. Nr 17, poz. 62 /. W kontekście tych przepisów należy ocenić prawidłowość zmiany konstrukcji dachu i ewentualnie wysokości nadbudowy oraz wykonania gzymsu.
Należy nadmienić, iż przedmiotem inwestycji była wyłącznie nadbudowa a więc ściana wschodnia budynku już istniała i z dokumentacji projektu wynika, iż była usytuowana w granicach działek [...] i [...]. Kwestia zaistniałego aktualnie sporu granicznego to problem do rozstrzygnięcia przez inne organy administracyjne lub sąd powszechny.
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzją nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. art. 200 i 209 w/w ustawy.