Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po ponownym rozpatrzeniu sprawy dwukomorowego osadnika ścieków na działce nr ew. [...] przy ul. P. w R., gm. N., nakazał E. i W. Ś. całkowitą rozbiórkę przedmiotowego osadnika.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., Nr [...] nakazał E. i W. Ś. rozbiórkę wymienionego osadnika. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r., Nr [...]. Powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 1339/03. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego obu instancji nie wykazały, dlaczego rozbiórkę orzeczono na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r., a nie zastosowano przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto nie wykazano przepisu przejściowego umożliwiającego zastosowanie przepisów, które utraciły ważność tj. nie obowiązującego już rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku.
Ponownie rozpatrując sprawę organ związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Sądu wskazał, iż osadnik na działce E. i W. Ś. został wybudowany w 1994 r. Osadnik ścieków jest urządzeniem budowlanym, tj. urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem. O ile zatem osadnik zostałby zrealizowany samowolnie pod rządami obecnie obowiązującej ustawy, do rozpoznania sprawy miałyby zastosowanie przepisy art. 50, 51. Przepisy art. 48, 49, 49 a, 49 b mają bowiem zastosowanie do obiektów, a nie do urządzeń budowlanych. Zgodnie z art. 103 ust. 2 przepisy Prawa budowlanego 1974 r. stosuje się w odniesieniu do obiektów zrealizowanych w czasie jej obowiązywania wyłącznie wtedy, jeżeli w obecnie obowiązującym stanie prawnym miałby zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Organ wskazał, iż wymieniony osadnik zrealizowano w czasie obowiązywania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz wspomnianego rozporządzenia wykonawczego Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980. Do rozpoznania sprawy, zdaniem organu, nie ma zastosowania art. 48, gdyż przedmiotowy osadnik nie jest obiektem budowlanym, w tej sytuacji nie zaistniały przesłanki określone w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. umożliwiające zastosowanie do rozpoznawanej sprawy przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto organ I Instancji wskazał, iż lokalizacja osadnika rażąco naruszała ówcześnie obowiązujące przepisy § 23 ust. 4 i 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z dnia 3 lipca 1980 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. i W. Ś., zarzucając jej, iż została wydana z naruszeniem prawa w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie ustalił, że zbiorniki służą do gromadzenia fekaliów z budynku mieszkalnego położonego na przedmiotowej działce i nie wziął pod uwagę faktu, że dom ten nie jest zamieszkały, zatem ścieki takie nie powstają. W istocie są to zbiorniki do których odprowadzana jest woda opadowa oraz woda z topniejącego śniegu z drenażu rozprowadzonego na przedmiotowej działce. Ponadto E. i W. Ś. podnieśli, iż zabudowa działki nr [...], na której znajduje się przedmiotowy osadnik, następowała jako część inwestycji osiedla domów jednorodzinnych wykonywanej przez upadłą Spółdzielnię Mieszkaniową [...]. W ramach tej inwestycji miała być zrealizowana również sieć kanalizacyjna odprowadzająca ścieki do gminnej oczyszczalni ścieków. Ponieważ inwestycja osiedla nie została zakończona i w sensie formalno - prawnym jest inwestycją w toku, konieczne stało się w ocenie skarżących, zabezpieczenie poniesionych nakładów inwestycyjnych poprzez wykonanie zbiorników do czasu zakończenia robót sieci kanalizacji ogólnospławnej.
Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2006 r., Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając całkowicie argumentację zawartą w decyzji organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. i W. Ś., ponawiając w niej argumenty przytoczone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazali, iż został już wykonany i uzgodniony projekt kanalizacji dla całego osiedla oraz że istnieje porozumienie zawarte między skarżącymi i inwestorem, o przyłączeniu ich budynku do projektowanej sieci kanalizacyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego musi poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Podstawą rozstrzygnięcia organów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie było uznanie, iż przedmiotowy osadnik ścieków, jest urządzeniem budowlanym, tj. urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, do którego zastosowanie mają przepisy art. 50 oraz art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W ocenie Sądu jednakże, sprawę "kwalifikacji" urządzenia, które jest częścią obiektu budowlanego (domu mieszkalnego), należałoby rozważać w kontekście art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., który odnosi się do budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę, a następnie w kontekście art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że E. i W. Ś. zrealizowali przedmiotowy osadnik ścieków w 1994 r., tj. pod rządami obowiązującego ówcześnie Prawa budowlanego z 1974 r. i rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do takich obiektów nakazuje stosować przepisy dotychczasowe. Zgodnie bowiem z dyspozycją powołanego przepisu, art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Odesłanie do przepisów dotychczasowych w tym wypadku powoduje, że skutki samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r., należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach prawa budowlanego obowiązującego przed tą datą, w tym także stosując jego art. 37 ust. 1, a jeżeli zachodzą przesłanki do legalizacji, art. 40 tej ustawy. Jeżeli zatem budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji będzie zobowiązany do uwzględnienia powyższych rozważań Sądu i zastosowania wskazanej prawnej kwalifikacji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.