Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 1991 r. Wójt Gminy R. na podstawie art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. nakazał J. K. "likwidację okien w ścianie południowej budynku oraz wysunięcia połaci dachowej w kierunku południowym - doprowadzenia ściany południowej zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę Nr [...] z dnia [...] czerwca 1979 r. "
Decyzja ta była zaskarżona przez J. K. i P. K.. Po rozpatrzeniu tych odwołań Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
J. K. i P. K. wystąpili w dniu [...] czerwca 2004 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. Nr [...].
W uzasadnieniu wniosku wskazali na wydanie kwestionowanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa - czyli podstawę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podnieśli,że budynek nabyli od poprzedniego właściciela. Został on usytuowany w odległości 2,5 m od granicy z nieruchomością sąsiednią należącą do R. C. tak jak przewidywało pozwolenie na budowę.
Nakazanie likwidacji połaci dachowej było w ocenie wnioskodawców sprzeczne z prawem. Drugi obowiązek nakazany w kwestionowanej decyzji zamurowanie otworów w ścianie szczytowej od strony sąsiada został wykonany.
Po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. Nr [...].
W uzasadnieniu wskazał, że podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę był fakt stwierdzenia samowolnych odstępstw od decyzji Naczelnika Gminy w R. z dnia [...]czerwca 1979 r. udzielającej M.S. pozwolenia na budowę.
Z dokumentacji technicznej stanowiącej załącznik do decyzji wynikało, że południowa ściana szczytowa usytuowana w odległości 2,5 m od granicy sąsiedzkiej jest ścianą pełną i stanowi jednocześnie ogniomur czyli ścianę przeciwpożarową. Natomiast oględziny przeprowadzone na potrzeby postępowania w dniu 5 kwietnia 1991 r. wykazały, że w szczytowej ścianie południowej wykonano dwa okna oraz zmieniono konstrukcję dachu poprzez wysunięcie połaci dachu poza lico ściany szczytowej tj. nie wykonano ogniomuru.
Plan realizacyjny zatwierdzony decyzją z dnia[...]czerwca 1979 r. pozwalającą na budowę przewidywał usytuowanie budynku w odległości 2,5 m od granicy z sąsiednią działką oraz w odległości 3 m od budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej pod warunkiem wykonania ogniomuru, co wypełniało dyspozycje przepisu § 20 ust 3 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Nr 10, poz. 44 ze zm.) zgodnie z którym odległość wolno stojącego budynku, zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową nie może być mniejsza niż 3 m.
Nałożone decyzją Wójta Gminy z dnia[...] lipca 1991r. obowiązki służyły usunięciu niezgodności między stanem faktycznym budynku a decyzją Naczelnika Gminy w R. z [...] czerwca 1979 r. o pozwoleniu na budowę oraz obowiązującymi w dniu jej wydania przepisami.
Zdaniem organu badającego decyzję w postępowaniu nieważnościowym stan faktyczny w sprawie upoważniał organ I instancji do wydania nakazów określonych w decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. a następnie utrzymanie jej w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. Nr [...].
W odniesieniu do argumentacji zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności organ uznał, iż nie wpływa ona na prawidłowość badanej decyzji.
J. K. i P. K. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa.
We wnioskach tych podniesiono, że decyzja Wójta Gminy w R. nie wskakuje żadnego przepisu prawa materialnego mogącego być podstawą nakazania określonych w niej obowiązków. Powołana zaś norma art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowi również przepis o charakterze procesowym.
Odwołujący się podnieśli, że kwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej ze skutkiem wynikającym z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Nadto,że wobec zmiany przepisów, aktualnie nie występuje naruszenie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r.
W jej uzasadnieniu podniósł, że kwestionowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. nie zawiera żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa a zwłaszcza w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Ustosunkowując się do zarzutów wskazanych w odwołaniu J. K. organ wskazał, że podniesiony brak podstawy prawnej, który mógłby ewentualnie stanowić o stwierdzeniu nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § lpkt 2 kpa musi być rzeczywisty a nie tylko polegający na braku przytoczenia w decyzji przepisu będącego podstawą prawną rozstrzygnięcia.
Poza tym wskazał, że organ w postępowaniu nieważnościowym bierze z urzędu pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejąc) w dacie wydania decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] wskazał, że organ nie przeprowadził prawidłowego postępowania dowodowego.
Pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku zostało wydane przez właściwy organ z odstępstwami od wymogów ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego w zakresie usytuowania budynku względem sąsiedniej nieruchomości, wynikającego z przedstawionego projektu. Tym samym zdaniem skarżącego organ zaaprobował tak zrealizowany obiekt jako zgodny z przepisami i dlatego decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] lipca 1991 r. nakazująca wykonanie określonych w niej obowiązków jest rażąco wadliwa.
Ponadto skarżący ponowił argument o braku podstawy prawnej w decyzji Wójta Gminy R. oraz zmianie przepisów Prawa budowlanego skutkującej tym, że istniejący stan faktyczny zgodny jest z prawem.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodność z prawem wydawanych przez nie rozstrzygnięć.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza bowiem w ocenie Sądu stan faktyczny w sprawie upoważniał Wójta Gminy R. do wydania nakazów określonych w decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. utrzymanej następnie w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. Nr [...]
Wprawdzie wskazana w decyzji organu I instancji podstawa prawna - jak słusznie zauważył skarżący nie powołuje przepisów materialnoprawnych a jedynie przepisy o charakterze procesowym to jednak ta wada rozstrzygnięcia nie stanowi rażącego naruszenia prawa wywołującego skutki z art. 156 § lkpa.
Zasadnie bowiem wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że brak podstawy prawnej, który mógłby ewentualnie stanowić o stwierdzeniu nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § lpkt 2 kpa musi być rzeczywisty a nie tylko polegający na braku przytoczenia w decyzji przepisu będącego podstawą prawną rozstrzygnięcia. Chodzi zatem o sytuacje kiedy nie istniałyby przepisy Prawa budowlanego pozwalające na nakazanie czynności o których mowa w decyzji z dnia [...] lipca 1991 r., bądź gdyby przepisy takie istniały ale w ogóle nie miały zastosowania w stanie faktycznym objętym rozstrzygnięciem organu.
Poza tym w odniesieniu do zarzutów skargi zauważyć należy, że w sprawie nie było kwestionowane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż decyzja Naczelnika Gminy w R. z dnia[...] czerwca 1979 r. udzielająca M. S. pozwolenia na budowę zatwierdzała projekt przewidujący, iż południowa ściana szczytowa budynku usytuowana będzie w odległości 2,5 m od granicy sąsiedzkiej. Jednak przewidziano w tym projekcie, iż będzie to ściana pełna z odpowiednią konstrukcją dachu stanowiącą ogniomur czyli ścianę przeciwpożarową.
Natomiast oględziny przeprowadzone w dniu 5 kwietnia 1991 r. wykazały, że w szczytowej ścianie południowej wykonano dwa okna nadto zmieniono konstrukcję dachu poprzez wysunięcie połaci dachu poza lico ściany szczytowej.
W tej sytuacji przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Wójta w R. nie była kwestia 2,5 metrowej odległości od granicy sąsiedniej a odstępstwa od zatwierdzonego projektu w zakresie charakterystyki i wyglądu ściany budynku od strony działki sąsiada R. C..
Nałożone decyzją Wójta Gminy z dnia [...] lipca 1991 r. obowiązki wynikały z dyspozycji art. 40 ustawy z dnia 20 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z póź. zm.) zgodnie z którym "w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami."
W kontekście tego przepisu nakazane obowiązki służyły usunięciu niezgodności między stanem faktycznym budynku a projektem zatwierdzonym decyzją Naczelnika Gminy w R. z dnia [...] czerwca 1979 r. o pozwoleniu na budowę i obowiązującymi w dniu jej wydania przepisami.
W odniesieniu do obiektu budowlanego, na którego wzniesienie inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, przepis art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane miał zastosowanie gdyż naruszenie warunków pozwolenia na budowę stanowiło równoczesne o niezgodności z przepisami technicznymi w sytuacji kiedy zbliżenie do granicy z działką sąsiednią było uwarunkowane odpowiednimi cechami ściany budynku od tej właśnie strony.
Mając na uwadze powyższą argumentację oraz fakt, iż nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie wątpliwe jest. czy do naruszenia prawa w ogóle doszło, skoro cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa - to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę -jako nieuzasadnioną - oddalił.