Uzasadnienie
[...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2017 r. (nr [...]).
Z akt sprawy wynika, że PINB dla m. [...] postanowieniem z [...] października 2012 r. wydanym na podstawie art. 62 ust. 3 prawa budowlanego, nałożył na skarżącego obowiązek wykonania i przedstawienia ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego tego budynku mieszkalnego w związku z pismem użytkownika jednego z lokali w tym budynku, że właściciel odciął instalację wodną i kanalizacyjną w tym obiekcie budowlanym.
W pismach z 18 sierpnia 2014 r., nadanych w urzędzie pocztowym w dniu 21 dniu 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia oraz wniosek o stwierdzenie jego nieważności postanowienia organu I instancji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] września 2014 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącego. Organ podniósł, że na postanowienie o którym mowa w art. 62 ust. 3 prawa budowlanego zażalenie nie przysługuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 sierpnia 2015 r., VII SA/Wa 2691/14 uchylił postanowienie organu odwoławczego o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia.
Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy postanowieniem z [...] listopada 2015 r. (nr [...]) odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] października 2012 r., a WSA w Warszawie wyrokiem z 14 grudnia 2016 r., VII SA/Wa 158/16 po rozpoznaniu skargi [...] uchylił zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., przywrócił [...] termin do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla m. [...] z [...] października 2012 r. i w tym samym dniu wydał postanowienie (nr [...]) o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji z [...] października 2012 r. o nałożeniu na skarżącego obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że istnieją wątpliwości co tego, czy stan techniczny obiektu budowlanego może spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Organ powołał się na protokół kontroli z [...] stycznia 2011 r. i dodał, że dniu 18 listopada 2014 r. [...] przedłożył żądaną ekspertyzę techniczną wykonanych robót budowlanych, z której wynika że obiekt budowlany wymaga przeprowadzenia szeregu prac naprawczych. Z tego powodu nałożenie na niego obowiązku przedstawienia tej ekspertyzy było uzasadnione.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB z [...] października 2012 r. postanowieniem z [...] września 2014 r. odmówił stwierdzenia jego nieważności.
[...] w skardze na to postanowienie zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a Zdaniem skarżącego, organ zobowiązany był do zawieszenia postępowania w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB dla m. [...] z [...] października 2012 r.
Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. i podniósł, że w związku z wykonaniem przez niego spornego obowiązku, postępowanie w tej sprawie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Z tych przyczyn skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z 11 stycznia 2018 r. zatytułowanym "uzupełnienie skargi" pełnomocnik skarżącego podał, że NSA wyrokiem z 8 czerwca 2017 r., II OSK 2565/15 oddalił skargę kasacyjną GINB od wyroku WSA w Warszawie z 12 sierpnia 2015 r., VII SA/Wa 2998/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie mimo że podniesione w niej zarzuty nie są uzasadnione.
W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne obu instancji uznały, że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do tego, czy budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...], ze względu na stan techniczny, może spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, a więc zachodziły przesłanki do wydania postanowienia zobowiązującego skarżącego (właściciela tego budynku) do dostarczenia stosownej ekspertyzy technicznej.
Zgodnie z art. 62 ust. 3 prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Sąd zwraca uwagę, że jest to postanowienie o charakterze dowodowym, ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ ma wątpliwości co do ewentualnych zagrożeń wynikających ze stanu technicznego budynku, a ich wyjaśnienie wymaga wiedzy specjalistycznej. W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że by dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 prawa budowlanego występuje, organ winien był przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, a także ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu. Nakładając w drodze postanowienia obowiązek sporządzenia i dostarczenia w odpowiednim terminie ocen i ekspertyz organ powinien szczegółowo wykazać w jego motywach, że w danej sprawie zaistniała właśnie taka sytuacja, która wskazuje na powstanie "uzasadnionych wątpliwości".
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy nie wykazały, że zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego obowiązku złożenia spornej ekspertyzy technicznej. Organy nie wykazały że stan techniczny budynku jest nieodpowiedni, a co więcej, że może powodować zagrożenie dla życia lub mienia. Z protokołu kontroli z [...] stycznia 2011 r., na który powołuje się organ odwoławczy, wynika, że co prawda na klatce schodowej (w dobrym stanie technicznym) została wyłączona energia elektryczna, ale stan techniczny budynku (wybudowanego w latach 30 - tych XX wieku) nie stwarza zagrożenia życia lub mienia.
Należy pamiętać że organ nadzoru budowlanego prowadzi określone postępowanie i wykonuje zadania ustawowe w ramach swoich kompetencji dotyczących np. kontroli przestrzegania właściwego stanu technicznego obiektów budowlanych. Dlatego nałożony obowiązek dostarczenia odpowiedniej ekspertyzy i oceny technicznej powinien być skorelowany z uprawnieniami organu wykonującego właśnie te zadania. Oznacza to z jednej strony uprawnienia organu do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia zakresu istniejących nieprawidłowości, z drugiej zaś strony konieczność jednoznacznego ustalenia przez organ prawdopodobieństwa występowania takich nieprawidłowości. Organ nie może, korzystając z uprawnień dowodowych, przerzucać całego ciężaru takiego postępowania dowodowego na stronę obciążając ją kosztami takiego postępowania. Obowiązek sporządzenia np. ekspertyzy technicznej obejmuje tylko jeden z elementów procedury wyjaśniającej i powinien mieć miejsce gdy organ dysponuje już jedynie wątpliwościami co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, a wątpliwości te uzasadnione są stwierdzonymi okolicznościami sprawy.
Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego niezastosowanie nie jest uzasadniony. Należy przypomnieć, że zdaniem skarżącego, organ nie miał podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie dotyczącej nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, ale powinien zawiesić to postępowanie do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] października 2012 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 lipca 1998 r., III SA 642/97 stwierdził, że tryb odwoławczy ma w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego pierwszeństwo przed trybem nadzoru, obejmującym między innymi stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi, należy wyjaśnić, że złożenie przez skarżącego tej ekspertyzy nie oznacza, że postępowanie w tej stało się bezprzedmiotowe.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 powołanej ustawy.