Uzasadnienie
Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia F. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2003r. – utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż F. S. pismem z dnia 2 sierpnia 2000r. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie choroby zawodowej narządu słuchu zakończonego decyzją ostateczną Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1997r., jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia powyższego wniosku.
W związku z wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w [...] stwierdzającego nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2000r., oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2000r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Na powyższe postanowienie F. S. pismem z dnia 12 kwietnia 2006r. wniósł zażalenie do Głównego Inspektora Sanitarnego, wnioskując równocześnie o przyznanie pełnomocnika z urzędu.
Zdaniem organu odwoławczego, F. S. nie przedstawił żadnego dowodu, który wskazywałby na brak winy co do uchybienia jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Wniosek o wznowienie został złożony z przekroczeniem terminu 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, gdyż wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] nosi datę 10 lutego 2000r., a badanie zainteresowanego będące podstawą opinii sądowo-lekarskiej odbyło się w dniu 9 listopada 1999r. Zawarta we wniosku z dnia 2 sierpnia 2000r. informacja o złym samopoczuciu F. S. w lipcu i czerwcu 2000r., a tym samym niemożność złożenia wniosku o wznowienie postępowania również nie może być podstawą przywrócenia terminu, gdyż w tym okresie minął już jednomiesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, który biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł F. S. domagając się jego uchylenia oraz uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji. Skarżący podniósł, iż uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania spowodowane było jego obłożną chorobą w okresie od lutego do sierpnia 2000r. W ty, okresie nie kontaktował się ze swoim pełnomocnikiem prowadzącym kancelarię w innym mieście, a także nie miał możliwości zapoznania się z opinią biegłych lekarzy oraz wyrokiem Sądu w [...]. Kiedy zapoznał się z tymi dokumentami w sierpniu 2000 r. natychmiast złożył wniosek o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na błędne rozstrzygnięcie organu administracji. Sąd nie jest związany granicami skargi, ale zakresem rozstrzygnięcia objętego postanowieniem, to oznacza, że władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytacza strona skarżąca.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga mogła zostać uwzględniona.
W ocenie Sądu kontrolowane rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Sanitarnego zapadło z naruszeniem przepisów prawa procesowego skutkującym jego uchybienie.
Na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2005r. (sygn. akt II OSK 315/05) uchylony został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2004r. oraz odrzucona została skarga F. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2003r., bowiem przed wniesieniem skargi do Sądu, skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków odwoławczych.
W konsekwencji powyższego orzeczenia skarżący w dniu 13 kwietnia 2006r. złożył "odwołanie" od postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2003r., potraktowane prawidłowo jako zażalenie. Całkowicie jednak umknęło organom obu instancji, iż zażalenie to zawierało także wyraźny wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 134 kpa, organ odwoławczy bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia odwołania, zażalenia, a w przypadku jego braku stwierdza uchybienie terminu do jego wniesienia.
Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego konsekwencją jest ostateczność postanowienia i wyłączenie możliwości jego skontrolowania w zwyczajnym trybie odwoławczym.
Strona może jednak bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu wnosząc prośbę o jego przywrócenie.
Jak zostało to już wykazane z akt sprawy wynika, iż skarżący wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji obowiązkiem organu jest ustalenie czy zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, a następnie w pierwszej kolejności rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Dopiero gdy zapadnie ostateczne postanowienie w przedmiocie tego wniosku, organ albo wydaje postanowienie o uznaniu zażalenia za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu, albo merytorycznie rozpatruje zażalenie.
Z treści zaskarżonego postanowienia, ani też z akt sprawy nie wynika, aby organ rozpoznał wniosek skarżącego o przywrócenie terminu.
Należy podkreślić, iż organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, powinien uwzględnić skutki wywołane uzyskaniem przez rozstrzygnięcie cechy ostateczności, zwłaszcza wtedy gdy decyzja dotyczy stron o spornych interesach.
Główny Inspektor Sanitarny obowiązany był przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wydać orzeczenie w przedmiocie przywrócenia terminu do odwołania – stosownie do art. 58 i 59 kpa.
Okolicznością bezsporną jest, iż orzeczenia takiego nie wydał a zatem rozstrzygnięcie wydane przed ostatecznym rozpatrzeniem sprawy o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem i podlega uchyleniu (vide wyrok NSA z dnia 23 lipca 1999r. sygn. akt I SA 350/98 i wyrok NSA z dnia 31 maja 2000r. sygn. akt SA/Sz 565/00).
Postanowienie organu odwoławczego wydane zostało z oczywistym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 kpa, które doprowadziło do naruszenia art. 58 i 59 kpa.
Niepodjęcie przez organ czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym zakresie, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia z mocy art. 145 § 1 ust. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.).