Uzasadnienie
M. Ż. w skardze wniesionej na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Skarżąca jest współwłaścicielką (w ½ części) domu o powierzchni 168 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 2 ha. M. Ż. oświadczyła, że utrzymuje się wraz z mężem z dochodów w wysokości 3875 zł miesięcznie, na które składają się dochody skarżącej z działalności gospodarczej oraz wynagrodzenie za pracę otrzymywane przez jej męża. Z wniosku wynika także, że skarżąca posiada oszczędności w kwocie 3000 zł.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek dla utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego, o którym mowa w art. 246 ustawy, należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem stopy życiowej, nie uzasadnia natomiast przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy mogą zatem otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów oraz te, które co prawda uzyskują dochody, ale w wysokości pozwalającej im jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. Informacje przedstawione w złożonym wniosku nie wskazują natomiast, aby skarżąca znajdowała się w takiej sytuacji.
Jak bowiem wynika z wniosku, łączna wysokość dochodów uzyskiwanych przez M. Ż. i jej męża wynosi 3875 zł miesięcznie, przy czym nie mają oni innych osób na utrzymaniu. Zauważyć przy tym trzeba, że skarżąca posiada oszczędności w kwocie 3000 zł.
Wskazać również należy, że wysokość wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Wysokość innych kosztów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się w tej sprawie na dalszym etapie postępowania również nie przekraczałaby 100 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie.
W ocenie referendarza sądowego okoliczności te pozwalają na stwierdzenie, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie pozbawi skarżącej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny, brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).