Uzasadnienie
W dniu 3 sierpnia 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy S. K. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
W formularzu wniosku wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z narzeczoną. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 3000 złotych netto miesięcznie. Posiada mieszkanie o pow. 52 m² i współwłasność samochodu Renaut Master z 2005r. Wskazał, że zobowiązania i wydatki wynoszą 2000 złotych.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na fakt, iż prowadzi gospodarstwo domowe składające się z dwóch osób, a on jest aktualnie jedynym żywicielem rodziny. Podał, że po odliczeniu stałych kosztów pozostaje na bieżące utrzymanie 1000 złotych. Zaznaczył, że ostatnio przeprowadził kompleksowy remont mieszkania na który zaciągnął kredyt. Podniósł, że zapłacenie kosztów w wysokości 500,00 złotych w dużym stopniu obciążyłoby jego budżet domowy.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku wezwaniem z dnia 26 sierpnia 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 25 sierpnia 2016r. wezwano wnioskodawcę S. K. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania (opłaty za energię, wodę, gaz, telefon, internet, czynsz itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- - jakie ponosi koszty związane utrzymaniem samochodu (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), należało podać ich wysokość,
- - na jaką kwotę zaciągnął kredyt na remont mieszkania, wysokości miesięcznie spłacanej raty oraz jaka kwota pozostała mu jeszcze do spłaty,
- - czy A. O. z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe obecnie uzyskuje jakiekolwiek dochody, jeśli tak wskazać z jakiego tytułu (np. wynagrodzenia za pracę, umowy zlecenia, sezonowe, o dzieło, zasiłku itp) i podać ich wysokość,
- - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość, oraz do nadesłania:
- - zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości miesięcznie uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę,
- - wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych z dwóch ostatnich miesięcy bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiada.
Powyższe należało wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 26 września 2016r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Do pisma wnioskodawca załączył zaświadczenie z zakładu pracy o wysokości miesięcznego uzyskiwanego przychodu, wyciąg z dwóch kont bankowych z dwóch ostatnich miesięcy oraz kserokopię karty wizyt bezrobotnej A. O. W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a).
Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 p.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Na podstawie danych podanych we wniosku przez wnioskodawcę nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w jego przypadku.
Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z narzeczoną – A. O. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 3062 złotych netto miesięcznie. Narzeczona obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, jest osobą bezrobotną. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. 52 m ² i współwłasność samochodu Renaut Master z 2005r.
W nadesłanym piśmie z dnia 20 września 2016r. wnioskodawca wyszczególnił, że ponosi następujące miesięcznie wydatki tj.: związane z utrzymaniem mieszkania: opłatę za energię w wysokości 106,98 złotych, czynsz z funduszem remontowym 200,00 złotych, opłatę za gaz 140,00 złotych, internet 49,90 złotych, telewizję 99,00 złotych, opłatę za wodę ok. 70,00 złotych, opłatę za dwa telefony 150,00 złotych. Wnioskodawca wymienił także ponoszone koszty związane z utrzymaniem samochodu są to: paliwo 300,00 złotych, naprawy ok. 200 złotych, ubezpieczenie 577,00 złotych rocznie, przegląd samochodu 170,00 złotych rocznie. Wnioskodawca wyjaśnił, że zaciągnięty kredyt na mieszkanie wynosił 7500 złotych, miesięczna rata wynosiła 250,00 złotych, do spłaty pozostało 200,00 złotych. Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych, na karcie płatniczej ma debet w wysokości 2000 złotych, a na karcie kredytowej debet w wysokości 5000 złotych. Wnioskodawca wskazał, że A. O. z którą prowadzi gospodarstwo domowe obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Urzędzie Pracy.
Analiza danych zawartych we wniosku wykazuje, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Wyjaśnić należy, iż niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże pamiętać należy, iż zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Chodzi zatem o sytuację, w której poniesienie kosztów sądowych uniemożliwiłoby stronie zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Ze wskazanych wyżej danych wynika, że wnioskodawca wraz z osobą którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe mają zapewnione potrzeby bytowe o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wnioskodawca uzyskuje tj. kwotę 3062 złotych. Dochód ten w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 1531 złotych. Nadto należy wskazać, że wnioskodawca posiada mieszkanie, samochód, dochód jest stały (umowa o pracę). Fakt zaciągnięcia przez wnioskodawcę kredytu na remont mieszkania w wysokości 7500 złotych, który spłacał miesięcznie w wysokości 250,00 złotych również nie może przemawiać za uwzględnieniem jego wniosku.
Zauważyć należy, iż wnioskodawcy pozostała do spłaty jedynie kwota 200,00 złotych. Zatem powiększą się wnioskodawcy faktycznie otrzymywane dochody o kwotę spłacanych miesięcznych rat. Korzystanie z kredytu, oznacza, że osoba zaciągająca pożyczkę posiada zdolność kredytową, a tym samym możliwości płatnicze.
W tym stanie rzeczy obraz sytuacji materialnej strony nie pozwala stwierdzić by wnioskodawca zaliczał się do osób ubogich, nie posiadających środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, wnioskodawca posiada stały miesięczny dochód.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową wnioskodawcy uznano, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia na współobywateli kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez wnioskodawcę. Stwierdzono, że z dochodów jakie on uzyskuje jest w stanie w całości ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.