Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. i B. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.z dnia [...].02.2010r., znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku garażu, zlokalizowanego na działce nr [...]w P.na podstawie art. 138 ust.1 pkt. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.)– umorzył postępowanie odwoławcze.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P.decyzją z dnia [...] lutego 2010r.,, działając na podstawie art. 61, art. 66, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) zwane dalej Prawem budowlanym oraz art. 105 § 1 k.p.a. - umorzył postępowanie wszczęte na wniosek J. Z., a następnie prowadzone z urzędu w sprawie stanu technicznego budynku garażu zlokalizowanego na działce nr [...]w P.i stanowiącego własność E. i H. K. Tę decyzję [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. uchylił w całości i na podstawie art. 105 K.p.a. orzekł o umorzeniu wadliwie wszczętego na wniosek podmiotu nieuprawnionego, tj. J.Z.postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku garażu zlokalizowanego na działce nr [...]w P., stanowiącego własność E. i H. K. Decyzja ta była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 1 grudnia 2010r. Sygn akt VII SA/Wa 1064/10 uchylił zaskarżoną decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r. nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Sąd wskazał w uzasadnieniu, że Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa - przepisu art. 105 k.p.a. bowiem decyzja organu pierwszej instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.z dnia [...] lutego 2010r., choć zawiera nieścisłe sformułowanie, zapadła w warunkach postępowania prowadzonego z urzędu. W okolicznościach tej sprawy, organ drugiej instancji, zdaniem Sądu, zobowiązany był do rozważenia, czy odwołanie spełnia wymogi formalne m.in. czy pochodzi od strony postępowania dopiero w przypadku stwierdzenia, że nie ma przeszkód formalnych, organ był uprawniony i zobowiązany do merytorycznego rozpoznania odwołania.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania [..J. i B. Z.od w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.z dnia [...].02.2010r., [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego doszedł do przekonania, że odwołujący się w tym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane jako właściciele nieruchomości sąsiednich przymiotu strony nie posiadają.
Skargę na opisaną wyżej decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. Z. i J. Z., którzy podnieśli,że obiekt należący do E. i H. K. wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej a ponadto jest przez nich niewłaściwie użytkowany (cięcie i łupanie w garażu drewna) co ujemnie wpływa na stan ich garażu.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie będąc związany granicami skargi stwierdza że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] kwietnia 2011r. została podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Badając pod kątem zasadności zastosowanie tego przepisu przez organ orzekający, Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta odpowiada prawu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P.prowadził z urzędu postępowanie w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane i ustalił, ze budynek znajduje się w odpowiednim stanie technicznym i nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Właściciele utrzymują obiekt budowlany zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego dlatego też organ pierwszej instancji stwierdzając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe umorzył je.
Organ odwoławczy rozpatrując więc odwołanie sąsiadów słusznie wskazał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane - właściciele nieruchomości sąsiednich nie posiadają przymiotu strony.
W ocenie Sądu w przepisie art. 66 w związku z art. 61 Prawa budowlanego, określono krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego. Są nimi właściciel oraz zarządca nieruchomości. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektu budowlanego powinien zawsze brać udział właściciel nieruchomości legitymujący się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie natomiast gdy osoba trzecia składa zawiadomienie informujące np. o złym stanie technicznym budynku, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne z urzędu, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd organu odwoławczego, że właściciele nieruchomości sąsiednich nie są stronami w postępowaniu z rozdziału 6 Prawa budowlanego.
Odwołać się przy tym także należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie również przyjmuje się, że stroną postępowania w trybie art. 66 ustawy - Prawo budowlane jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca. Właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego /por. wyrok NSA z 4 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 999/06 - publ. LEX nr 366267/.
Skoro tak, to w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, istotne znaczenie miało ustalenie przez organ odwoławczy, czy skarżący będąc właścicielami sąsieniej nieruchomości nie mają w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu cyt. wyżej art. 28 k.p.a., czyli rozstrzygnięcie kwestii dopuszczalności wniesienia przez ww. odwołania od opisanej wyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Podkreślić należy, że odwołanie jest instytucją procesową tworzącą możliwości jedynie uprawnionym podmiotom zaskarżenia decyzji administracyjnej. Prawu temu odpowiada obowiązek kontroli dopuszczalności wniesionego odwołania, a która to kontrola jest pierwszą czynnością w postępowaniu wstępnym, jaką obowiązany jest podjąć organ po otrzymaniu odwołania.
Zgodnie zaś z art. 127 § 1 k.p.a. legitymację do wniesienia odwołania ma strona, czyli podmiot, który spełnia przesłanki określone w art. 28 k.p.a.
Dopuszczalność odwołania uzależniona jest zatem od wystąpienia aspektu przedmiotowego i podmiotowego. I tak dopuszczalność odwołania ze względów podmiotowych ma miejsce wówczas, gdy odwołanie wniosła strona (art. 127 § 1 k.p.a.). Gdy zaś odwołanie wnosi osoba powołująca się na swój interes prawny lub obowiązek prawny (art. 28 k.p.a.), organ obowiązany jest rozpoznać w postępowaniu wyjaśniającym, czy zgłoszone żądanie znajduje oparcie w przepisach prawa. Decydującym zatem kryterium uznania określonego podmiotu za stronę jest występowanie interesu prawnego albo obowiązku prawnego. Jednakże stwierdzenie, że interes lub obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego, czyli musi być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej.
Niewątpliwe jest, że odwołanie wniesione przez osobę, która uważa, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku prawnego, wszczyna postępowanie odwoławcze, konsekwencją czego jest rozpoznanie przez organ drugiej instancji tegoż odwołania.
Jeżeli jednak w wyniku rozpoznania odwołania organ ten stwierdzi, że osoba ta nie ma w przedmiotowej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. /por. B.Adamiak i J.Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 2. wyd. C.H.BECK W-wa 1998, str. 648/.
Podobnie przyjęto w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. /sygn. akt OPS 16/98, publ. ONSA 1999, z.4, poz. 119/, która brzmi następująco: "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Innymi słowy, brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).