Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wszczęciu na wniosek D. i M. W. postępowania, odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...], którym stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] odmawiającym wyłączenia organu administracji publicznej - [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w osobie B. S. od udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących działki nr ew. [...] w [...].
Postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. zostało doręczone D. W. i M. W. w dniu 4 sierpnia 2011 r. i zawierało pouczenie o sposobie i terminie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten D. i M. W. złożyli drogą pocztową dnia 16 sierpnia 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...].
Organ wskazał, że zgodnie z art. 141 § 2 zażalenie (ewentualnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem) wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Ostatnim więc dniem na złożenie wniosku w sprawie był dzień 11 sierpnia 2011 r.
W związku z tym, że wniosek został wniesiony z uchybieniem wskazanego terminu organ odwoławczy nie był uprawniony do jego merytorycznej oceny.
D. i M. W. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia własnego z dnia [...] września 2011 r. znak: [...].
Organ stwierdził, ze kontrolowane postanowienie nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa, ani żadną z pozostałych wad prawnych enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., zostało bowiem wydane przez właściwy organ, na podstawie prawidłowego przepisu prawa materialnego, nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym, zostało skierowane do prawidłowo określonych stron postępowania, jest wykonalne, a jego wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą. Postanowienie kontrolowane nie zawiera również wady powodującej nieważność z mocy prawa.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. W. i M. W. wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi podnosząc, jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, dlatego też skarga została oddalona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., którym organ po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia tegoż organu z dnia [...] września 2011 r. znak: [...], stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] (stwierdzającego niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] odmawiającym wyłączenia organu administracji publicznej - Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w osobie B. S. od udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących działki nr ew. [...] w [...].
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, które to postępowanie ma charakter nadzwyczajny i odrębny od innych postępowań, ukierunkowany wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu. Postępowanie to czyni wyłom od zasady stabilności decyzji administracyjnej (postanowienia), stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności musi być niewątpliwe.
Postępowanie nieważnościowe służy niejako sprawdzeniu, czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z prawem, czyli decyzja (postanowienie) wydane w trybie zwykłym nie zawiera wad kwalifikowanych. Uruchomienie tego trybu następuje na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Przepis powyższy określa przypadki, w których dochodzi do sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności.
Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym, prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności na wniosek D. W. i M. W. Organ wskazał, że postanowienie kontrolowane w trybie nadzwyczajnym stwierdzające uchybienie terminu żadnej z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. nie posiada.
Organ podniósł trafnie, że termin na złożenie zażalenia został precyzyjnie określony w art. 141 § 2 k.p.a. i wynosi on 7 dni od daty doręczenia postanowienia stronie. Skarżąca otrzymała postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] w dniu 4 sierpnia 2011 r. Postanowienia to zawierało pouczenie, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Termin na złożenie wniosku upłynął więc w dniu 11 sierpnia 2011 r., skarżący zaś złożyli wniosek drogą pocztową dopiero w dniu 16 sierpnia 2011 r., a więc po terminie ustawowym.
Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i nie zależy od uznania organu odwoławczego. Dlatego też w razie stwierdzenia uchybienia terminu przewidzianego w przepisach prawa organ z mocy art. 134 k.p.a. zobowiązany jest do stwierdzenia uchybienie terminu w drodze postanowienia, które jest ostateczne i może zostać zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia za pośrednictwem organu je wydającego.
Postanowienie kontrolowane w postępowaniu nadzwyczajnym zostało wydane po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i ustaleniu stanu faktycznego, które doprowadziło organ do stwierdzenia uchybienia terminu o którym skarżący byli pouczeni. Pouczenie było w postanowieniu z dnia 13 lipca 2011 r., iż "zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. strona może w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia wystąpić do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy".
Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).