Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez D. K. jest postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] maja 2010 r. znak: [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia w oparciu o art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z 19 listopada 2009 r. D. K. zwróciła się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w dniu [...] czerwca 1999 r. o nr [...]. Decyzją tą organ orzekł o nie stwierdzeniu u D. K. choroby zawodowej.
Postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji powyżej wskazanej. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż decyzja kwestionowana przez D. K. została jej skutecznie doręczona w dniu 1 czerwca 1999 r. i od tej daty biegł 14-dniowy termin do wniesienia środka zaskarżenia. Organ wskazał też, że D. K. we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie podała przyczyny, która obiektywnie uniemożliwiła jej wniesienia odwołania w terminie. Na koniec organ pouczył stronę o środku zaskarżenia, tj. podał, że, od wydanego postanowienia służy zażalenie do Głównego Inspektora Sanitarnego w terminie 7 dni.
Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 14 grudnia 2009 r. W dniu 19 grudnia 2009 r. D. K. wniosła zażalenie na ww. postanowienie z 9 grudnia 2009 r., zgodnie z pouczeniem zawartym w tym orzeczeniu.
Postanowieniem z [...] stycznia 2010 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] -na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. i działając z urzędu- sprostował błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia w postanowieniu własnym z 9 grudnia 2009 r. w ten sposób, iż wskazał, że "od niniejszego postanowienia służy stronie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (...) w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego rozstrzygnięcia."
Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z [...] maja 2010 r. znak: [...] -na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 111 § 1 i art. 144 k.p.a.- po rozpatrzeniu zażalenia D. K.j na ww. postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] stycznia 2010 r. prostujące z urzędu błędne pouczenie o prawie wniesienia środka zaskarżenia, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu orzeczenia Główny Inspektor Sanitarny podał, że sprostowanie zamieszczonego w postanowieniu pouczenia co do prawa skargi do sądu administracyjnego może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, złożony w terminie określonym w art. 111 § 1 k.p.a.
I dalej, postanowieniem z tej samej daty (tj. z [...] maja 2010 r.) znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny -na podstawie art. 134 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a.- po rozpatrzeniu zażalenia D. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] grudnia 2009 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z [...] grudnia 2009 r. zozstało wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, postanowienie jest ostateczne i nie przysługuje na nie zażalenie. Stronie przysługuje natomiast prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (w tym przypadku: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) i dlatego też należało stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Organ zaznaczył przy tym, że na wydane rozstrzygnięcie nie ma wpływu fakt, iż postanowienie z 9 grudnia 2009 r. zawierało błędne pouczenie o prawie wniesienia środka zaskarżenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] maja 2010 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia (jak ustalił Sąd w oparciu o odpowiedź skarżącej na wezwanie do sprecyzowania skargi, v. pismo uzupełniające skargę z 2 września 2010 r. – data nadania), skarżąca – D. K. wniosła o jego uchylenie. Podniosła, iż nie jest dla niej zrozumiałe z jakiego powodu organ w zaskarżonym orzeczeniu wskazał na art. 59 § 2 k.p.a., a nie na § 1 tego artykułu. Przepis ten stanowi zaś, że od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Skarżąca wskazała też, iż nie jest dla niej zrozumiałe dlaczego od postanowienia z 9 grudnia 2009 r. powinna wnieść skargę do sądu administracyjnego, a nie zażalenie do Głównego Inspektora Sanitarnego, czyli jednostki nadrzędnej nad Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w [...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektora Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Badając zaskarżone w sprawie postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] maja 2010 r. w ramach wskazanego kryterium Sąd uznał, iż orzeczenie to jest prawidłowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowane przez Sąd w niniejszej sprawie orzeczenie Głównego Inspektora Sanitarnego wydane zostało na podstawie art. 134 w związku z art. 59 § 2 k.p.a.
Stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wskazany przepis na podstawie art. 144 k.p.a. znajduje zastosowanie także do zażalenia (albowiem zgodnie z jego treścią, w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań).
Przytoczony powyżej art. 134 (stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie) obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia (odwołanie, zażalenie) jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w ww. art. 134 (a więc wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności środka zaskarżenia lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia). W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia (decyzji lub postanowienia – w przypadku zażalenia) dotkniętego wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W niniejszej sprawie Główny Inspektor Sanitarny, po zapoznaniu się z zażaleniem skarżącej z 18 grudnia 2009 r. (data pisma) wniesionym na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z 9 grudnia 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznał, iż zażalenie to jest niedopuszczalne. Uzasadniając swoje stanowisko w tym względzie organ powołał się na przepis art. 59 § 2 k.p.a., który stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
W ocenie Sądu, stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego zaprezentowane w sprawie jest prawidłowe, tj. zgodne z obowiązującymi przepisami. Dlatego też Sąd nie znalazł żadnych powodów przemawiających za uwzględnieniem skargi, w tym z przyczyn, które nie zostały w niej podniesione.
Dokonując takiej oceny Sąd miał na względzie, iż pismem z 18 grudnia 2009 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie organu wydane w takim zakresie jest ostateczne, o czym stanowi ww. art. 59 § 2 k.p.a. To zaś oznacza, że od tego rodzaju rozstrzygnięcia nie przysługuje już środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, natomiast na tego rodzaju rozstrzygnięcie służy skarga do sądu administracyjnego - w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia i za pośrednictwem organu, który to orzeczenie wydał.
Tym samym stwierdzić trzeba wyraźnie, iż zażalenie skarżącej z 18 grudnia 2009 r. zostało wniesione na postanowienie, na które taki środek zaskarżenia nie przysługuje. Z tego też powodu zażalenie to należało uznać za niedopuszczalne. Dodać w tym miejscu trzeba, iż niedopuszczalność odwołania bądź zażalenia (o której mowa w ww. art. 134) może wynikać z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje zaś m.in. właśnie sytuację wniesienia zażalenia na postanowienie, na które przepisy prawa środka takiego nie przewidują. Ustalenie zatem przez organ, iż wniesiono zażalenie na postanowienie, w stosunku do którego przepisy nie przewidują takiej możliwości, nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia, w formie postanowienia, jego niedopuszczalności, nie zezwalając na przystąpienie do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia.
Jednocześnie -mając na względzie treść skargi- Sąd wyjaśnia, iż postanowienie z [...] grudnia 2009 r. kwestionowane przez skarżącą, wydane zostało po rozpatrzeniu przez organ jej wniosku z 19 listopada 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stąd też kwestionowane postanowienie z 9 grudnia 2009 r. oparte zostało na przepisie art. 59 § 2 k.p.a. mającym zastosowanie do wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, a nie w oparciu o przepis art. 59 § 1 (który to dotyczy wszystkich pozostałych wniosków o przywrócenie terminu).
Zauważyć przy tym trzeba, iż w art. 59 § 1 i 2 k.p.a. wprowadzono niejednolite rozwiązania prawne w zakresie możliwości zaskarżenia przez stronę postanowienia w sprawie przywrócenia terminu. Prawo zażalenia służy tylko od postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu. Odrębne reguły co do zaskarżalności obowiązują w zakresie postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia. Postanowienia wydane w takim przedmiocie są ostateczne i jako zamykające postępowanie administracyjne służy na nie skarga do sądu administracyjnego. Na okoliczność tę słusznie wskazał Główny Inspektor Sanitarny w zaskarżonym orzeczeniu. Organ ten prawidłowo też przyjął, że dla oceny dopuszczalności zażalenia skarżącej z 18 grudnia 2009 r. nie ma znaczenia fakt, iż w postanowieniu z 9 grudnia 2009 r. (zaskarżonym tym zażaleniem), strona została błędnie pouczona o możliwości jego zaskarżenia.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.