Uzasadnienie
Uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. Zarząd Dzielnicy [...]
- m. [...] na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r.
o ustroju m. [...] (Dz. U. Nr 41 poz. 361 z późn. zm.) i § 12 ust. 1 pkt 3 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr [...] do Uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2000r. w sprawie nadania statutów dzielnicom w Gminie [...] w związku z art. 19 powołanej ustawy oraz na podstawie § 18 pkt 1 Zarządzenia Nr [...] Prezydenta m. [...] z dnia 20 stycznia 2005r. w sprawie określenia trybu i czynności związanych z oddawaniem w najem lub dzierżawę lokali użytkowych w domach wielolokalowych oraz zakresu działania i trybu pracy komisji konkursowych, wyraził zgodę na wypowiedzenie umów najmu garaży, w tym garażu, którego najemcą jest W. D., usytuowanych przy ul. [...], zawartych na czas nieoznaczony, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.
W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem Nr [...] z dnia 8 sierpnia 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] nakazał Zakładowi Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m. [...] wykonanie oceny technicznej, dotyczącej stanu technicznego zespołu garaży, usytuowanych przy ul. [...] wraz z podaniem sposobu usunięcia, stwierdzonych w wyniku kontroli, nieprawidłowości.
Zakład Gospodarowania Nieruchomościami, po dokonaniu komisyjnych oględzin garaży, stwierdził głębokie spękania ścian stropu i posadzki, które mają wpływ na zachwianie równowagi statycznej ław fundamentowych - osuwanie w kierunku ściany sąsiadującego z garażami budynku. Ponadto wskazał, że elementy wykończeniowe (pokrycie papowe stropu, obróbki blacharskie, wrota) są całkowicie wyeksploatowane i wymagają wymiany.
Decyzją Nr - [...] z dnia [...] listopada 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] nakazał Zakładowi Gospodarowania Nieruchomościami wykonanie doraźnych zabezpieczeń ław fundamentowych i ściany tylnej boksów garażowych oraz zakazał użytkowania boksów garażowych, usytuowanych w zespole garaży przy ul. \, z uwagi na stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny obiektu i występujące zagrożenie bezpieczeństwa użytkowników i zagrożenie dla obiektów sąsiednich.
W związku z powyższym, biorąc pod uwagę stan techniczny garaży, jak też zakres koniecznych do wykonania prac remontowych, stwierdzono że zasadna jest rozbiórka wolnostojących garaży, usytuowanych przy ul. [...], stanowiących własność m. [...]. Zatem zachodzi konieczność wypowiedzenia umów najmu w/w garaży, zawartych na czas nieoznaczony.
Skarżący dwukrotnie wezwali Zarząd Dzielnicy [...] m. [...] do usunięcia naruszenia prawa – pismem z dnia 17 marca 2009r. oraz z dnia 25 maja 2009r. i otrzymali odpowiedź na to wezwanie w piśmie z dnia 29 kwietnia 2009 r.
Skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli W. J. i D. J. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący w/w uchwale zarzucają rażące naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 61 i art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwana dalej Prawem budowlanym) oraz art. 11 ust. 2 pkt 1 art. ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361, ze zm.).
Zdaniem skarżących zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] listopada 2008 r., która to decyzja nie była jeszcze ostateczna, a w dniu 23 kwietnia 2009 r. decyzją Nr [...] [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została uchylona w całości.
W ocenie strony skarżącej takie działanie Zarządu Dzielnicy [...] m. [...] rażąco narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę działania na podstawie i w granicach prawa.
Ponadto skarżący wskazali, że wypowiedzenie umów najmu garaży z uwagi na zły stan techniczny zespołu garaży i zaopiniowanie pozytywnie rozbiórki oraz zlecenie rozbiórki tych garaży "z zachowaniem procedury przewidzianej Prawem budowlanym bez ostatecznej decyzji zezwalającej na dokonanie rozbiórki, narusza zasady zawarte w art. 2 i art, 7 Konstytucji. Nie podjęcie zaś działań mających na celu doprowadzenie stanu technicznego garaży do stanu, który organ uznałby za właściwy lub nakazanie użytkownikom takich działań, narusza art. 61 i art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy.
Skarżący wskazali, że uchwała z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] narusza ich interes prawny, gdyż uniemożliwi realizację postanowień art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), które zobowiązują do zawarcia umowy o nabycie garażu na własność oraz do oddania w użytkowanie wieczyste gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu, z osobą, która na podstawie pozwolenia na budowę wybudowała przed dniem 5 grudnia 1990 r. ze środków własnych garaż na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa lub własność gminy. Podnieśli, że Sąd Rejonowy dla [...]
I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2009r. zabezpieczył powództwo oparte na przepisie art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez dokonanie wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w Księdze Wieczystej nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym dla [...] X Wydziale Ksiąg Wieczystych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. Stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż skarżący dwukrotnie wezwał organ do zmiany rozstrzygnięcia Zarządu, a środek odwoławczy na dane rozstrzygnięcie można wnieść tylko raz.
Organ wskazał na brak interesu prawnego skarżących, wskazując iż nawet uwzględnienie skargi nie stworzy po stronie skarżącej prawa podmiotowego ani nawet podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu. Stwierdził, że podstawą zaskarżonej uchwały nie była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia 14 listopada 2008r., ale stan techniczny garaży oraz występujące zagrożenie bezpieczeństwa. Powołana decyzja ani okoliczność jej uchylenia nie zmienia stanu faktycznego, w oparciu o który podjęto zaskarżoną uchwałę.
Organ podniósł, że zgodnie z § 13 ust. 2 umowy najmu każdej ze stron przysługuje prawo wypowiedzenia umowy na koniec miesiąca kalendarzowego z zachowaniem trzymiesięcznego terminu wypowiedzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Podstawę prawną wniesienia skargi na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej stanowi przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm., zwana dalej ustawą o samorządzie gminnym). Zgodnie z treścią tego przepisu, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z przywołanego przepisu wynika zatem, że z chwilą złożenia skargi w trybie w nim przewidzianym sąd administracyjny zobowiązany jest w szczególności do zbadania wskazanych w przepisie przesłanek.
W pierwszej kolejności należało zbadać, czy skarżący spełnili wymogi formalne umożliwiające złożenie skargi do sądu na uchwałę nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. Zarządu Dzielnicy [...] m. [...] wyrażającą zgodę na wypowiedzenie umów najmu garaży, usytuowanych przy ul. [...].
Zgodnie z treścią art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wezwała dwukrotnie Zarząd Dzielnicy [...] m. [...] do usunięcia naruszenia prawa – pismem z dnia 17 marca 2009r. oraz z dnia 25 maja 2009r. i otrzymała odpowiedź na to wezwanie w piśmie z dnia 29 kwietnia 2009 r. Skarga na uchwałę została wniesiona do sądu za pośrednictwem organu, którego działanie zaskarżono w dniu 3 sierpnia 2009r. w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Uznać zatem należy, że skarżący spełnili wymogi formalne umożliwiające wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że skarga nie jest dopuszczalna w związku z dwukrotnym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarga byłaby niedopuszczalna gdyby skarżący złożyli skargę do sądu administracyjnego bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.
Sąd uznał, ze w niniejszej sprawie dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wyżej określone, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Powyższe pozwala uznać, że niniejsza sprawa mieści się w szeroko rozumianym określeniu spraw z zakresu administracji publicznej, użytym w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ przez sprawy z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, a więc takie uchwały, które same przez się nie są czynnościami cywilnoprawnymi i nie wywołują skutków cywilnoprawnych, choć są podejmowane z zamiarem podjęcia w przyszłości określonych czynności cywilnoprawnych. Chodzi tu więc o działania gminy na etapie poprzedzającym podejmowanie czynności cywilnoprawnych.
Odnosząc się natomiast do kwestii legitymacji skargowej skarżących do zaskarżenia uchwały organu gminy z zakresu administracji publicznej wskazać należy, że określa ją art. 101 ustawy o samorządzie gminnym Zgodnie z tezą nr 1 wyroku NSA z dnia 9 czerwca 1995 r., IV SA 346/93 (ONSA 1996, nr 3, poz. 125) naruszenie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym - to takie naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżącego jego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących. Interes prawny osoby wnoszącej skargę powszechną do sądu administracyjnego może wynikać zarówno z jej uprawnień indywidualnych, jak też z jej uprawnień jako członka wspólnoty mieszkańców.
W niniejszym stanie faktycznym skarżący wywodzą naruszenie swego interesu prawnego z naruszenia przysługującego im prawa do zawarcia umowy o nabycie garażu na własność oraz do oddania w użytkowanie wieczyste gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu. Należy stwierdzić, że w omawianej regulacji ustawodawca posłużył się innym niż wynikające z zasad ogólnych, kryterium legitymacji skargowej, a mianowicie - skarżący musi wykazać naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wywołanego zaskarżoną uchwałą. Jest to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 51 § 2 p.p.s.a.). Ograniczenie, wynikające z ustaw samorządowych, polegające na wykazywaniu przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego, powoduje, że skarga z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma w pełni charakteru actio popularis. Sąd zobowiązany jest do zbadania legitymacji procesowej skarżącego poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza jego prawem chroniony interes lub uprawnienie. Osoba skarżąca musi zatem wykazać naruszenie interesu prawnego polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną). Taki związek zaś musiałby istnieć w chwili wprowadzenia w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych - mających oparcie w przepisach prawa materialnego - uprawnień (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, LEX nr 322175).
Innymi słowy skarżący musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem tego interesu lub uprawnienia spowodowanego zaskarżoną uchwałą.
Do wniesienia skargi nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani stan zagrożenia interesu prawnego. Dopiero naruszenie interesu prawnego otwiera drogę do merytorycznej oceny zarzutów zawartych w skardze.
W ocenie Sądu skarżąca D. J. nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie, nie pozostaje w żadnym stosunku prawnym do przedmiotu uchwały, gdyż jest żoną najemcy nie objętą przedmiotową umową najmu z dnia 25 czerwca 2003r., Nr [...].
Skarżący W. J. ma interes prawny do kwestionowania uchwały. Interes prawny skarżącego nie został jednak zaskarżoną uchwałą naruszony.
Przedmiotowa w sprawie umowa najmu garażu w § 13 przewiduje jej wypowiedzenie. Uchwała zmierza li tylko do wypowiedzenia umowy, zgodnie z wyżej wymienioną klauzulą wypowiedzenia, zatem nie narusza interesu prawnego skarżącego.
Kwestia roszczeń skarżącego o charakterze cywilnoprawnym pozostaje poza kontrolą tutejszego Sądu.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.