Uzasadnienie
Rada Miasta [...] w dniu [...] października 2019 r. podjęła Uchwałę Nr [...] w sprawie rozpatrzenia petycji mieszkańców dotyczącej zmiany Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2019 roku w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta [...] oraz ponownej konsultacji z mieszkańcami granic obszaru zdegradowanego. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506, 1309, 1571, 1696 i 1815) oraz art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o petycjach (Dz. U. z 2018 roku poz. 870) Rada Miasta [...], po rozpatrzeniu petycji mieszkańców w sprawie dokonania zmiany prawa miejscowego, tj. uchylenia § 2 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2019 roku w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta [...], zmiany granic obszaru rewitalizacji określonych w załączniku nr 1 wskazanej uchwały, poprzez wyłączenie nieruchomości stanowiących własność prywatną oraz ponownej konsultacji z mieszkańcami granicy obszaru zdegradowanego - nie uwzględniła wniosków petycji.
W uzasadnieniu Uchwały wskazano, że Gmina Miasto [...] jest w trakcie procesu opracowania Gminnego Programu Rewitalizacji, polegającego na wyprowadzaniu ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych, prowadzonego w sposób kompleksowy poprzez zintegrowane działania na rzecz lokalnej społeczności, przestrzeni i gospodarki, skoncentrowanego terytorialnie oraz prowadzonego przez interesariuszy rewitalizacji. Rada Miasta [...] podjęła Uchwałę Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta [...], na podstawie art. 8 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1-4 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. 2018 poz. 1398). Metodologię diagnozy obszarów zdegradowanych stanowiącą załącznik do ww. uchwały, skonsultowano ze specjalistami Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. Jest to jednostka, w której w późniejszym etapie składany jest uchwalony GPR celem uzyskania wpisu do rejestru programów rewitalizacyjnych.
Następnie podjęto Uchwałę Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie przystąpienia do opracowania Gminnego Programu Rewitalizacji (jest to uchwała intencyjna). Obecnie trwają prace nad opracowaniem zawartości merytorycznej oraz ram finansowych programu.
W trakcie prac nad opracowaniem projektu uchwały w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta [...], Burmistrz Miasta [...] prowadził dwukrotnie konsultacje społeczne w przedmiotowej materii. Pierwsze konsultacje odbyły się w okresie od [...] stycznia 2019 roku do [...] lutego 2019 roku, w wyniku, których zgłoszono uwagi - dokumentacja wraz z podsumowaniem dotyczącym tych konsultacji dostępna jest na Biuletynie Informacji Publicznych pod linkiem http://bip. [...].pl/pl/bip/px_ogloszenie. [...].02.2019.pdf. Następnie w dniu [...] marca 2019 r. Burmistrz Miasta [...] ogłosił ponowne konsultacje społeczne dotyczące projektu przedmiotowej uchwały na okres od [...] kwietnia 2019 roku do [...] maja 2019 roku - informacja dostępna jest na Biuletynie Informacji Publicznej pod linkiem http://bip. [...].pl/pl/bip/px_ogloszenie.wps. [...].03.2019.pdf.
W związku z powyższym w ocenie Rady Miasta [...] w chwili obecnej ponowne konsultacje z mieszkańcami nie mają racjonalnego uzasadnienia.
Jednocześnie Rada wskazała, że nie jest możliwe wyłączenie z obszaru rewitalizacji nieruchomości będących własnością prywatną. Takie działanie nie jest formalnie możliwe do przeprowadzenia, ze względu na to, że obszar rewitalizacji stanowi funkcjonalną całość. Ustanowione Uchwałą prawo pierwokupu oznacza formalną możliwość zakupu nieruchomości przez gminę z przeznaczeniem na cele publiczne wskazane w projektach rewitalizacyjnych, będących integralnym elementem GPR. Potencjalny zakup nieruchomości przez gminę ma w powyższym przypadku charakter fakultatywny (nieobowiązkowy). Zapewnienie prawa pierwokupu w ocenie Rady Miasta [...] jest w interesie gminy, a tym samym i jej mieszkańców.
Skargę na powyższą Uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. S., kwestionując włączenie do granic obszaru rewitalizacji i uznanie za obszar zdegradowany prywatnych nieruchomości, co powoduje obniżenie ich wartości rynkowej, a nadto ograniczenie prawa własności poprzez ustanowienie prawa pierwokupu na rzecz Gminy nieruchomości prywatnych objętych obszarem rewitalizacji. Nadto skarżąca podniosła, że sposób prowadzenia konsultacji poprzedzających przyjęcie zaskarżonej Uchwały nie zapewnił możliwości wypowiedzenia się przez wszystkich interesariuszy, którymi są właściciele nieruchomości leżących na obszarze rewitalizacji.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie stwierdzając, że żadne ze wskazanych w skardze naruszeń przepisów prawa nie miało miejsca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako - "p.p.s.a.") obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2019r. w sprawie rozpatrzenia petycji mieszkańców dotyczącej zmiany Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2019 roku w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta [...] oraz ponownej konsultacji z mieszkańcami granic obszaru zdegradowanego, została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506, 1309, 1571, 1696 i 1815) oraz art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o petycjach (Dz. U. z 2018 roku poz. 870).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 wspomnianej ustawy, petycja może być złożona przez osobę fizyczną lun grupę osób stanowiących "podmiot wnoszący petycję", zaś ust. 2 pkt 1 tego przepisu stanowi, że petycja może być złożona w interesie publicznym lub w interesie składającego petycję. Warto też nadmienić przy tej okazji, że zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o petycjach, przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji.
Zgodnie z art. 13 ust 1 ustawy o petycjach- podmiot rozpatrujący petycję zawiadamia podmiot wnoszący petycję o sposobie jej załatwienia wraz z uzasadnieniem w formie pisemnej albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi. Wskazać należy, że w klasyfikacji konstytucyjnej petycja została przypisana do katalogu praw politycznych. Jest ona odrębnym środkiem prawnym gwarantujących jednostce możliwość aktywnego udziału w rządzeniu państwem, kształtowaniu jego polityki i sprawowaniu kontroli obywatelskiej nad sferą publiczną.
Zauważyć należy jednak, że petycja jest środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, nie inicjującym ogólnego postępowania administracyjnego. Prawo petycji nie obejmuje również możliwości inicjowania postępowań sądowych (por. uzasadnienie wyroku TK z dnia 16 listopada 2004 r., P 19/03, OTK-A 2004, nr 10, poz. 106).
Zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji nie jest decyzją, postanowieniem ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącej przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Tym niemniej w sprawie niniejszej Rada Miasta [...] rozpatrzyła petycję grupy mieszkańców z dnia [...] czerwca 2019r. domagających się uchylenia § 2 uchwały Nr [...] z dnia [...] maja 2019r. (ustanawiającej prawo pierwokupu na rzecz Gminy nieruchomości znajdujących się w obszarze rewitalizacji), zmiany granic obszaru rewitalizacji oraz ponownej konsultacji w sprawie granic obszaru zdegradowanego w formie uchwały Rady Miasta.
Należy także zauważyć, że zarzuty skargi nie odnoszą się także do treści Uchwały Nr [...], a skierowane zostały w stosunku do Uchwały Nr [...] z dnia [...] maja 2019r.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o rewitalizacji dwukrotnie przeprowadzono proces konsultacji społecznych ([...] styczeń 2019r. do [...] lutego 2019r. oraz [...] kwiecień 2019r. do [...] maja 2019r.).
Burmistrz Miasta [...] w dniu [...] grudnia 2018r. wystosował ogłoszenie o przystąpieniu do konsultacji społecznych dotyczących projektu uchwały Rady Miasta [...] w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji miasta [...].(BIP http://bip. [...].pl/pI/bip/px_ogloszenie.wps. [...].12.2018r.pdf).
W dniu [...] marca 2019r. ukazało się ogłoszenie Burmistrza Miasta [...] o przystąpieniu do ponownych konsultacji społecznych dotyczących projektu uchwały Rady Miasta [...] w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacjiMiasta[...].(BIPhttp://bip.[...].pl/pl/bip/px_ogloszenie.wps.[...].03.2019r.pdf).
Konsultacje od dnia [...] stycznia 2019 roku do dnia [...] lutego 2019 roku prowadzone były w formie:
- 1) spotkania otwartego z mieszkańcami miasta i interesariuszami rewitalizacji, umożliwiającego omówienie propozycji wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji w [...], a także zgłaszanie uwag, opinii,propozycji oraz składanie ich ustnie do protokołu. Spotkanie odbyło się w dniu [...] stycznia 2019r. w Centrum [...] ([...]), ul. [...],[...] w godzinach 17.00 - 19.00,
- 2) zbierania uwag i opinii w formie papierowej oraz elektronicznej z wykorzystaniem formularza konsultacyjnego. Wypełniony formularz można było dostarczyć drogą elektroniczną (skan, zdjęcie) na adres email: [...]@[...].pl, [...]@[...].pl lub drogą korespondencyjną na adres: Urząd Miasta [...],[...],[...], lub złożyć bezpośrednio na dziennik podawczy urzędu,
- 3) ustnej do protokołu w siedzibie Urzędu Miasta [...], w Wydziale Planowania i Rozwoju budynek [...],[...]piętro, pok. Nr [...] w godzinach pracy Urzędu.
Konsultacje od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r. prowadzone były w formie:
- 1) spotkania otwartego z mieszkańcami miasta i interesariuszami rewitalizacji, umożliwiającego omówienie propozycji wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji w [...], a także zgłaszanie uwag, opinii i propozycji oraz składanie ich ustnie do protokołu. Spotkanie odbyło się w dniu [...] kwietnia 2019r. w Centrum [...] ([...]), ul. [...],[...] w godzinach 17.00 - 18.00,
- 2) zbierania uwag i opinii w formie papierowej oraz elektronicznej z wykorzystaniem formularza konsultacyjnego. Wypełniony formularz można było dostarczyć drogą elektroniczną (skan, zdjęcie) na adres email: [...]@[...].pl, [...]@[...].pl lub drogą korespondencyjną na adres: Urząd Miasta [...],[...], lub złożyć bezpośrednio na dziennik podawczy urzędu,
- 3) ustnej do protokołu w siedzibie Urzędu Miasta [...], w Wydziale Planowania i Rozwoju budynek [...],[...]piętro, pok. nr [...] w godzinach pracy Urzędu,
- 4) spotkanie informacyjne dotyczące zasad przygotowania projektów na obszarze rewitalizacji w dniu [...].05.2019 w Centrum [...] ([...]), ul. [...],[...] w godzinach 17 00 - 18.00.
Materiały informacyjne dostępne były również:
- a) w Biuletynie Informacji Publicznej pod adresem http://bip. [...].pl/
- - http://bip. [...].pl/pl/bip/px_ogloszenie.wps. [...].12.2018.r.pdf)
- - http://bip. [...].pl/pl/bip/px_ogloszenie.wps. [...].03.2019.pdf
- b) na stronie internetowej miasta [...]pod adresem http://www. [...].pl
- - Zapraszamy do udziału w konsultacjach - artykuł z dnia [...]stycznia 2019 roku.
- - VI posiedzenie Komitetu Rewitalizacji-artykuł z dnia [...] stycznia 2019 roku.
- - Komitet Rewitalizacji. Protokół z szóstego posiedzenia - artykuł z dnia [...] lutego 2019 roku.
- - Obszary rewitalizacji - konsultacje społeczne - artykuł z dnia [...] kwietnia 2019 roku
- - [...] w konsultacje - artykuł z dnia [...] maja 2019 roku.
- c) na stronie Facebook Miasta [...] pod adres https://www.facebook.com/[...]/
- - Obszary rewitalizacji - konsultacje społeczne - artykuł z [...] marca 2019 roku.
- d) w programie informacyjnym Kurier Mazowiecki na antenie TVP3 Warszawa (emisja 8 lutego 2019 r., godz. 18:00).
- e) w siedzibie Urzędu Miasta [...], w Wydziale Planowania i Rozwoju budynek [...],[...]piętro, pok. nr [...] w godzinach pracy Urzędu.
- - wersja papierowa projektu uchwały była dostępna w dniach [...] stycznia 2019r.- [...] lutego 2019r.;
- - wersja papierowa projektu uchwały była dostępna w dniach [...] kwietnia 2019r.- [...] maja 2019r.
W wyniku prowadzonych konsultacji zgłoszono 11 uwag (propozycji zmian), na spotkania przyszło w sumie 6 osób.
W dniu [...] lutego 2019r. Burmistrz Miasta [...] ogłosił informację podsumowującą przebieg konsultacji społecznych dotyczących projektu uchwały Rady Miasta [...] w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji miasta [...] w załączeniu przedstawiając wszystkie zgłoszone w trakcie konsultacji wnioski i uwagi wraz z odniesieniem się do nich. Podobnie ogłoszono informację podsumowującą konsultacje społeczne w dniach [...] kwiecień – [...] maj 2019r.
W ocenie Sądu dwukrotne konsultacje społeczne dotyczące Uchwały w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji miasta [...], zostały przeprowadzone zgodnie z art. art. 6 ustawy o rewitalizacji.
Brak więc uzasadnienie dla przeprowadzenia kolejnych konsultacji.
w razie podjęcia przez radę gminy uchwały o wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji, rada gminy ma możliwość ustanowienia w tej uchwale na swoją rzecz prawa pierwokupu wszystkich nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji. Uznaniu gminy pozostawiono, czy prawo pierwokupu zostanie ustanowione. Prawo pierwokupu wykonuje – w zależności od liczby mieszkańców danego miasta – wójt, burmistrz lub prezydent w trybie przewidzianym w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Ograniczenia dla sprzedawcy dotyczą więc jedynie osoby kontrahenta i wynikają z przepisów ustawy.
Należy natomiast podzielić stanowisko Rady Miasta, że nie istnieje możliwość wyłączenie z obszaru rewitalizacji nieruchomości będących własnością prywatną. Takie działanie nie jest formalnie możliwe do przeprowadzenia, ze względu na to, że obszar rewitalizacji stanowi funkcjonalną całość. Rewitalizacja jest bowiem procesem, który wpływa na cały objęty nim obszar, na którym realizowane są projekty rewitalizacyjne, a nie tylko na pojedyncze nieruchomości.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U z 2019r.,poz. 2325).