Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U Nr 156 z 2006r.f poz. 1118 ze zm.) dalej Prawo budowlane, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, - odmówił nakazania zamurowania otworu drzwiowego w wewnętrznej ścianie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, bliźniaczego usytuowanego przy ul. Z. w W. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 8 listopada 2005r. E. G. zgłosiła fakt wybicia przez J. G. otworu drzwiowego i osadzenia w nim drzwi, na ww. posesji, który potwierdziła kontrola organu przeprowadzona w dniu 6 grudnia 2005r. Organ wyjaśnił, że w tej sprawie, toczyło się uprzednio postępowanie, w którym decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i przekazał temu organowi do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) nałożył na J. G. obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, co do ich zgodności z obowiązującymi przepisami i oddziaływaniem na pozostałe elementy konstrukcyjne budynku.
W wykonaniu ww. obowiązków inwestor przedłożył inwentaryzację i ocenę techniczną z której wynika, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Wykonane roboty nie mają negatywnego wpływu na stan konstrukcyjny i funkcjonalny budynku, gdyż ściana w której wykonano otwór drzwiowy nie stanowi żadnej podpory konstrukcyjnej dla drewnianego dachu.
Decyzją z dnia [...] (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].
Organ odwoławczy podzielił w całości argumentację przedstawioną w decyzji pierwszoinstancyjnej, uznając jednocześnie za zasadne zrzuty o przedwczesnym wydaniu ww. decyzji tj. przed doręczeniem E. G. pisma informującego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i składania wniosków i zastrzeżeń. Organ przyjął ostatecznie, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Skargę na powyższą decyzję wniosła E. G., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 9, 10, 12 kpa oraz art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa, a także art. 5, 71 ust 1 i 93 Prawa budowlanego.
Zdaniem skarżącej, postępowanie przeprowadzono z naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego, gdyż m.in. celowo pominięto większość dowodów przemawiających na korzyść skarżącej bez uzasadnienia takiego stanowiska. Ograniczono jej czynny udział w sprawie poprzez wydanie decyzji przed zapoznaniem się z aktami sprawy, co uniemożliwiło wypowiedzenie się skarżącej co do zebranych materiałów i dowodów.
E. G. podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu podkreślając, że na skutek bezprawnego przebicia się przez ścianę jednego budynku do drugiego stworzono zagrożenie dla zdrowia i mienia oraz zaakceptowano samowolę budowlaną.
W ocenie skarżącej rażące nieprzestrzeganie art. 5 Prawa budowlanego, które zarzucała w toku postępowania, winno zobligować organ do wszczęcia postępowania w trybie art. 93 Prawa budowlanego. Ponadto, organie nie wskazał żadnych argumentów, z których wynikałoby, że interesy osób trzecich nie zostaną naruszone ponad dopuszczalne normy.
Samowolne przebicie się przez ścianę oddzielającą jeden bliźniak od drugiego, bez zgody właściciela jednego z nich powoduje, że dwa odrębne budynki zostały połączone, w zawiązku z czym nastąpiła zmiana celu i pośrednio sposobu użytkowania, gdyż z dwóch powstał jeden obiekt budowlany. Natomiast organ ograniczył się jedynie do zbadania kwestii związanych z prawidłowo wykonanymi pracami budowlanymi. Przy czym, z dostarczonych przez inwestora dokumentów wynika, że ściana która dotychczas była ścianą konstrukcyjną stała się zwykłą ścianą pomiędzy pomieszczeniami mieszkalnymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkich względów w niej podniesionych.
W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 7 i 77 kpa organy administracyjne zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W każdym przypadku, zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji (por. wyrok NSA z dnia 29 września 1997r., sygn. akt I SA/Wr 700/97).
Podkreślić też należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie zbadać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może więc ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987r. IV SA 385/87).
Tymczasem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z naruszeniem powołanych przepisów, nie dokonując własnych ustaleń, zaaprobował stanowisko organu I instancji.
Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem, czy ściana w której wybito otwór drzwiowy jest ścianą działową, czy też stanowi ona element konstrukcyjny ww. bliźniaczych budynków oraz jaki wpływ na ich stan techniczny ma przeprowadzenie przedmiotowych prac budowlanych, w tym również, czy stanowi ona ścianę oddzielenia przeciwpożarowego.
Podkreślić trzeba, że wyjaśnienia w tym zakresie mają podstawowe znaczenie dla ustalenia, czy wykonane roboty budowlane objęte były reglamentacją ustawodawcy, a w konsekwencji, czy wymagały przeprowadzenia stosownego postępowania legalizacyjnego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się wprawdzie na ocenę techniczną z listopada 2006r. sporządzoną przez mgr inż. arch. L. D., w której wskazano, że "ściana w której wykonano otwór drzwiowy nie stanowi żadnej podpory konstrukcyjnej dla drewnianego dachu krokwiowo-jętkowego". Zauważyć jednak trzeba, że sformułowanie przytoczone przez autora opinii w żaden sposób nie wyjaśnia jaki charakter ma sporna ściana. Jak również w opinii nie dokonano żadnych ustaleń, czy jest ona ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, a zatem czy przez wybicie otworu nie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia wykonawczego w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.. Przy czym, jak już wyżej wspomniano, organ ograniczył się do powołania konkluzji zawartej ww. opinii, nie dokonując własnej oceny, co do jej prawidłowości
Natomiast, w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] - którym nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ww. ściana jest ścianą nośną, gdyż wynika to z dokumentów projektowych.
Wskazać też należy, że przy piśmie z dnia 14 stycznia 2008r. skarżąca złożyła do akt sprawy kopię wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia 26 października (sygn. akt. IC 49/07) w którym Sąd ten nakazał m.in. zamurowanie wyburzonego przejścia w ścianie dzielącej oba przedmiotowe budynki. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego wynika moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu jako aktu władzy państwowej. Jej swoistość wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy (w tym sądy administracyjne) i inne organy państwowe, w tym także orzekające w postępowaniu administracyjnym, które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia Sądu. Podmioty te są zatem faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu związane, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie powyższego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Rafio legis art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego polega na tym, iż gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z 19 maja 1999r, IV48 SA 2543/98, LEX 48643).
W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organu odwoławczego w przypadku ustalenia, że ww. wyrok uzyskał przymiot prawomocności, będzie wydanie decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W przeciwnej sytuacji, organ przeprowadzi postępowanie zgodnie zachowaniem zasad określonych w art. 7 i 77 kpa i stanowiskiem Sądu, przy uwzględnieniu oświadczenia J. G. o zamurowaniu spornego otworu.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 i art. 200 ww. ustawy rozstrzygnięto jak w pkt II i III wyroku.