Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2011 r., którym odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 września 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż rozważenia wymaga kwestia czy prawidłowe było potraktowanie wniosku skarżącego o zwolnienie od wpisu od zażalenia jako wniosku o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 września 2011 r. zwalniającego skarżącego od wpisu od skargi. Ponadto, Sąd wskazał, iż z uzasadnienia postanowienia nie wynika czy Sąd I instancji uwzględnił fakt wystąpienia nowych kosztów po stronie skarżącego związanych z żądaniem wstrzymania wykonania decyzji, a które nieujęte zostały w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 23 września 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i utrzymuje się z dochodu o łącznej wysokości 3.336,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się emerytura uzyskiwana przez matkę wnioskodawcy w wysokości 1.438,00 złotych oraz dochód wnioskodawcy w wysokości 1.898,00 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada dom mieszkalny o powierzchni 90 m ². Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych oświadczył, że nie posiada.
W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawca wskazał, iż wraz z matką są osobami schorowanymi, cierpiącymi na wiele schorzeń. Nadmienił, że matka jest po operacji onkologicznej i z tego względu ponosi znaczne koszty leczenia oraz zakupu leków. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest w stanie ponosić kosztów postępowania sądowego ponieważ nie jest w stanie utrzymać gospodarstwa domowego.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że fakt wystąpienia nowych kosztów po stronie skarżącego związanych z żądaniem wstrzymania wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca przy wysokości uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatkach związanych z utrzymanie siebie, matki oraz domu, jak również z leczeniem i zakupem lekarstw nie jest w stanie ponieść nowego kosztu w postaci wpisu sądowego od wniesionego zażalenia na postanowienie Sądu.
Celem zapewnienia wnioskodawcy możliwości rozpoznania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przyznano mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 100,00 złotych od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2011r.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.