Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2004r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta S. i po zapoznaniu się z odwołaniem P. Sp. z o.o. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r. dotyczącej nakazu rozbiórki samowoli drogowej w S. przy ul. S. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r. wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Zarząd Miasta S. określone obowiązki zmierzające do zalegalizowania samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu
- 1. zatoczki autobusowej z chodnikiem w pobliżu S. w S.;
- 2. dodatkowego pasa ruchu z dwoma wjazdami z tego pasa na teren P. Sp. z o.o.
- 3. dodatkowego pasa ruchu w ulicy B.;
- 4. poszerzenia wjazdu z ul. B. w ulicę S..
Termin wykonania obowiązków określono na dzień 27 lutego 2004r.
Ponieważ Zarząd Miasta obowiązków tych nie wykonał, decyzją z dnia [...] lipca 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Prezydentowi Miasta S. rozbiórkę opisanej wyżej samowoli budowlanej.
Odwołanie od tej decyzji złożył:
- 1. Prezydent Miasta S.;
- 2. P. Sp. z o.o.
Organ odwoławczy uwzględnił odwołanie Prezydenta Miasta S. mając na uwadze fakt, iż obowiązki nałożone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r. skierowane były do Zarządu Miasta S. a nie do Prezydenta Miasta S.. Nie mógł być on, zatem adresatem decyzji rozbiórkowej.
Co do skarżącego P. Sp. z o.o. organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu swej decyzji iż nie ma przymiotu strony.
Skargę na decyzję odwoławczą wniosło P. Sp. z o.o. zarzucając naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez nieuznanie przymiotu strony skarżącego. Domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji w części w której organ odmówił skarżącemu przymiotu strony i ustalenia, że skarżący jest stroną tego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Niesporny jest fakt, iż zaistniała samowola budowlana o charakterze drogowym polegająca na:
- 1. wybudowaniu zatoki autobusowej wraz z chodnikiem przy ul: S.;
- 2. dodatkowego pasa ruchu wzdłuż Szosy S. z dwoma zjazdami z tego pasa na teren Przedsiębiorstwa P. Sp. z o.o.
- 3. dodatkowego pasa ruchu w ulicy [...];
- 4. poszerzenia wjazdu z ul. [...] w ulicę [...].
Jak wynika z rozdzielnika, do wiadomości decyzję tę otrzymało m.in. P. Sp. z o.o.
Odwołanie od decyzji złożyli: Prezydent Miasta S. oraz P. Sp. z o.o..
Organ odwoławczy jak wynika z osnowy decyzji rozpatrzył odwołanie Prezydenta Miasta S. i zapoznał się z odwołaniem P. Sp. z o.o.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezydenta Miasta S. uchylił decyzję organu pierwszej instancji. Nie rozpatrzył ani nie orzekł w przedmiocie odwołania P. Sp. z o.o.
Stanowisko to naruszenie art. 138 § 1 kpa, który nie przewiduje prawnej czynności "zapoznania" się z odwołaniem.
Zgodnie ze wskazanym przepisem organ odwoławczy zobligowany zasadą dwuinstancyjności ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Dokonując kontroli instancyjnej organ ten wydaje decyzję w której
- 1. utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję;
- 2. uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tą decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji albo
- 3. umarza postępowanie odwoławcze.
Umorzenie postępowania odwoławczego może mieć miejsce m.in. w przypadku ustalenia przez organ, że wnoszący je podmiot nie jest stroną w sprawie. Należy jednak podkreślić, że w sytuacji, gdyby odwołanie wniósł podmiot, który twierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego interesu prawnego organ odwoławczy winien dokonać sprawdzenia i oceny zasadności takiego twierdzenia w aspekcie przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 1999r. sygn. akt IV SA 1285/98 wyraził pogląd, że mieć interes prawny w sprawie znaczy to samo co wskazanie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać ochrony na zaspokojenie własnej potrzeby". Wymóg taki wynika z brzmienia art. 28kpa, zaś przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego określa, kto jest stroną postępowania w procesie inwestycyjnym w sprawie pozwolenia na budowę.
Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstawy do wydania odrębnego aktu orzekającego o tym, czy konkretny podmiot ma przymiot strony.
Ustalenie czy żądanie pochodzi od strony, powinno nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty lub w inny sposób kończący sprawę.
Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 1986r. (OSNSA 1987 Nr 2 poz. 46).
Nie mógł więc żadną miarą organ odwoławczy nie rozpatrzyć odwołania "G." by ustalić czy posiada on przymiot strony w myśl przesłanek zawartych w art. 28 kpa i 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Negatywny wynik tej kontroli wymagał orzeczenia opartego na podstawie art. 138 § 1 ust. 3 kpa o umorzeniu postępowania odwoławczego. Takie orzeczenie zwalniałoby organ od merytorycznego rozpoznania zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Powyższych wymogów nie spełnia stwierdzenie organu zawarte w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż P. Sp. z o.o. nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa i dlatego organ tylko zapoznał się z wniesionym odwołaniem.
Brak merytorycznego zajęcia stanowiska wobec odwołania wniesionego przez P. Sp. z o.o. w przedmiocie legitymacji tego podmiotu do złożenia odwołania stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. z mocy art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.