Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem, dwiema córkami i wnuczką. Utrzymują się z dochodu w wysokości 2 600 zł., (dochód z alimentów oraz programu rządowego 500+, stypendium socjalnego, gospodarstwa rolnego). Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 200 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 5,97 ha (1,1 ha uprawa ziemniaków, pozostałe grunty – użytki zielone), samochód osobowy Fiat Ducato o wartości 5 000 zł. Wnioskodawczyni wskazała, że jedna z córek studiuję w systemie dziennym, druga córka nie ma stałej pracy, otrzymuje dobrowolne alimenty w wysokości 400 zł. Mąż wnioskodawczyni od dwóch lat prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi realnych dochodów. Wnioskodawczyni wskazała, że stałe wydatki to utrzymanie domu, żywność, stałe opłaty. Innych danych w formularzu nie podano.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 11 sierpnia br. wnioskodawczyni została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- - podania (wyszczególnienia z rozbiciem na kwoty) stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, prąd, gaz, telefon, inne)
- - podania jaki rodzaj działalności rolniczej prowadzi wnioskodawczyni (uprawa zbóż, innych roślin, hodowla zwierząt),
- - podania czy, a jeśli tak to jaki inwentarz żywy posiada wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym, należało też podać ilość inwentarza żywego,
- - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia/dotacje z ARiMR w ramach programów Unii Europejskiej, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości otrzymywane są dotacje,
- - podania jaki rodzaj działalności gospodarczej prowadzi mąż wnioskodawczyni, należało wskazać także jakie uzyskuje dochody,
- - wskazania z jakich środków wnioskodawczyni opłaca pełnomocnika w niniejszej sprawie,
- - wskazania czy wnioskodawczyni posiada w gospodarstwie rolnym sprzęt (maszyny) rolniczy, jeżeli tak należało go wyszczególnić,
- - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
- - podania czy otrzymuje pomocy materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega,
- - nadesłania kopii dokumentu PIT za 2015 r. wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym,
- - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Pełnomocnik wnioskodawcy odebrał ww. wezwanie w dniu 25 sierpnia 2016 r., a następnie po przedłużeniu - na wniosek pełnomocnika strony skarżącej, terminu o 10 dni - w dniu 19 września 2016 r.
Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne (brak jest chociażby dokumentów źródłowych – PIT, wyciągi z rachunku bankowego, brak jest informacji czy wnioskodawczyni uzyskuje dopłatę w ramach programów unii europejskiej, brak jest danych na temat działalności rolniczej, posiadanego sprzętu rolniczego, inwentarza żywego, działalności gospodarczej męża wnioskodawczyni), a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.