Uzasadnienie
Zarządzeniem z [...] października 2021 r. na [...] w sprawie zmian w ewidencji zabytków [...], Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 i art. 31 w zw. z art. 11a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r., poz. 710 ze zm., dalej: "u.o.z.") zarządził § 1 włączenie do gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] kart adresowych zabytków nieruchomych wymienionych w części A załącznika do zarządzenia, natomiast § 2 zarządził wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] kart adresowych zabytków nieruchomych wymienionych w części B załącznika do zarządzenia.
Pismem z [...] października 2021 r. organ poinformował skarżącą, że w drodze zarządzenia z [...] października 2021 r. do gminnej ewidencji zabytków zostały włączone następujące obiekty:
- • nr ID PPD36361 – trafostacja, Zespół podstacji elektrycznej – budynek rozdzielni [...], ul. [...],
- • nr ID PPD36362 – trafostacja, Zespół podstacji elektrycznej – budynek warsztatowo-magazynowy, [...], ul. [...]
W dniu 29 grudnia 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zarządzenie Prezydenta [...] z [...]października 2021 r. nr [...], na podstawie którego nastąpiło włączenie do gminnej ewidencji zabytków kart adresowych zabytków nieruchomych wymienionych w części A, znajdujących się przy ul. [...]. Na wypadek uznania przez Sąd, że powyższe stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, skarżąca zaskarżyła czynność organu polegającą na włączeniu do gminnej ewidencji zabytków przedmiotowych obiektów.
Wobec powyższego pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności w całości zarządzenia Prezydenta [...] z [...] października 2021 r. w części dotyczącej włączenia do gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] kart adresowych zabytków nieruchomych wymienionych w Części A, znajdujących się przy ul. [...]; względnie - o uchylenie w całości powyższego zarządzenia w takiej samej części.
Odpowiadając na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę należało odrzucić.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, w odniesieniu do wniosków i żądań zawartych w skardze, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była w istocie dokonana przez Prezydenta [...] czynność włączenia do Gminnej Ewidencji Zabytków [...] dwóch kart adresowych obiektów trafostacji przy ul. [...] w [...]: budynku rozdzielni oraz budynku warsztatowo-magazynowego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, czynność to została dokonana na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece na zabytkami w zw. z § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę (Dz. U. z 2021 r., poz.
56) jest czynnością organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). O takiej kwalifikacji świadczy to, że czynność ta ma charakter zewnętrzny, podejmowana jest przez podmiot wykonujący administrację publiczną i działanie to jest jednostronne, będące elementem władczych działań administracji publicznej.
Sąd zauważa, że choć w niniejszej sprawie zostało wydane przez Prezydenta [...] zarządzenie z dnia [...] października 2021 r., to w przypadku włączenia katy adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków nie zawsze dochodzi do wydania przez organ jakiegokolwiek zarządzenia. Włączenie karty adresowej zabytku następuje w oparciu o czynność materialno-techniczną organu, a wydanie zarządzenia potwierdza jedynie dokonanie takiej czynności. Ponadto zakres zaskarżenia obejmuje jedynie obiekty przy ul. [...], co jest zgodne z interesem prawnym skarżącej, która powołuje się na tytuł prawny do działki gruntowej pod powyższym adresem.
Kierując się treścią art. 53 § 2 p.p.s.a. należy wskazać, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.
Dokonując w niniejszej sprawie oceny, co do terminowości wniesionej skargi, Sąd stwierdził, że skarżąca Spółka wniosła skargę na przedmiotową czynność Prezydenta [...] po terminie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dniu 14 października 2021 r. skarżącej doręczono pismo organu, informujące o włączeniu do gminnej ewidencji zabytków obiektów przy ul. [...] (zob. ZPO str. 2e akt administracyjnych). Ponadto w dniu 18 października 2021 r. skarżąca skierowała do organu pismo (zob. str. 3 akt administracyjnych), w którym żądała wyłączenia z gminnej ewidencji zabytków nieruchomości objętych zarządzeniem z [...] października 2021 r. nr [...]. Niewątpliwie więc skarżąca na tym etapie posiadała już wiedzę o podjęcie przez Prezydenta [...]. Warszawy zaskarżonej czynności.
Wobec powyższego, wniesiona przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 29 grudnia 2021 r. skarga uchybiała trzydziestodniowemu terminowi do dokonania tej czynności, ustanowionemu w art. 53 § 2 p.p.s.a.
W konsekwencji koniecznym było odrzucenie skargi, jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia, do czego zobowiązuje art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.