Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] działając na podstawie art. 109 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stwierdził istnienie obowiązku odprowadzania przez P. K. składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do nadal.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące. Stosownie zaś do przepisu art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, po rozpatrzeniu odwołania P. K., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2006 r.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 11 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie zaś z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
Organ II instancji wskazał także, iż przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7 e ust. 1 pkt 1 w/w ustawy zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę – osobę fizyczną – powoduje jej wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej.
W konsekwencji znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma data wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz data jej wykreślenia z tej ewidencji.
Z przedstawionych dokumentów – zaświadczenia wydanego przez Prezydenta Miasta [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 21 sierpnia 1992 roku wynika, iż P. K. rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej od dnia 16 stycznia 1990 roku. Odwołujący się nie przedstawił dokumentu potwierdzającego wykreślenie z ewidencji prowadzonej działalności gospodarczej. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego organ odwoławczy stwierdził, iż faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego. Tym samym brak jest jego zdaniem podstaw do uchylenia decyzji [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. złożył P. K. W skardze skarżący wskazał, iż prowadzi jednoosobowo zakład kuśnierski, a ponieważ jest to praca sezonowa to co roku w okresie letnim zawiesza działalność gospodarczą składając w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych stosowne deklaracje wyrejestrowujące. W tym okresie nie opłaca składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Skarżący podniósł, iż przez wszystkie wcześniejsze lata Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie informował go o obowiązku opłacania składek na Fundusz Zdrowia. W momencie złożenia deklaracji wyrejestrowującej działalność gospodarczą z dniem 31 marca 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po raz pierwszy poinformował skarżącego, że zawieszenie działalności musi on również zgłosić w [...] Oddziale Narodowego Funduszu Zdrowia, który wyda decyzję w sprawie objęcia skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym.
Ponadto skarżący wskazał, iż po otrzymaniu decyzji Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie odprowadzania przez skarżącego składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował go, że w okresach zaprzestania działalności gospodarczej nie podlega on ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu i nie ma przy tym znaczenia, czy nastąpiło wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga jest zasadna.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie został naruszony art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Wskazany przepis stanowi, iż dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń.
Zauważyć należy, iż z treści powołanego przepisu wprost wynika, że do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się tylko dwie kategorie spraw tj. sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz sprawy dotyczące ustalenia prawa do świadczeń.
W przedmiotowej sprawie Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził zaś istnienie obowiązku odprowadzania przez P. K. składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od [...] stycznia 1999 r. do nadal.
W ocenie Sądu organ ten wydając takie rozstrzygnięcie naruszył art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdyż orzekł o obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne, a nie był organem uprawnionym do orzekania o takim obowiązku.
Wskazać trzeba, iż zupełnie czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a zupełnie czym innym jest kwestia obowiązku płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Okresy prowadzenia działalności gospodarczej, podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz ubezpieczenia z tego tytułu nie są tożsame znaczeniowo. Wskazać trzeba także, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest instytucją władną do orzekania o obowiązku odprowadzania składek na jakiekolwiek ubezpieczenie, ani też do pobierania tych składek. Składki takie pobierane i odprowadzane są na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i tylko ten organ może orzekać o obowiązku ich odprowadzania. Ten też tylko organ może je pobierać.
W przedmiotowej sprawie Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia mógł co najwyżej stwierdzić, iż P. K. jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia dzisiejszego, w żadnym wypadku nie mógł zaś stwierdzić istnienia obowiązku odprowadzenia przez P. K. składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, którą orzeczono istnienie obowiązku odprowadzania przez P. K. składek na ubezpieczenie zdrowotne wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.) Sąd orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku.
Na mocy art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.) orzeczono jak w pkt II. wyroku.