Uzasadnienie
VIISA/Wa 1656/07
W dniu [...] 04.2007r. Wojewoda [...] wydał decyzję, znak: [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy R. z [...] 07.1998r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. i M. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na par. nr [...] położonej w R. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że brak udziału stron w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa) i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a dotyczące granic własności działki sąsiedniej (art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa) wymienione przez wnioskodawcę jako przyczyny żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy. z [...].07.1998 r., w rzeczywistości uzasadniają wznowienie postępowania administracyjnego.
Stwierdził również, że przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 z późn. zm.). dopuszczał sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, pod warunkiem, że inwestor uzyska pisemną zgodę właściciela działki sąsiedniej na przybliżenie obiektu do granicy działki. W aktach sprawy istnieje dowód, z którego wynika, że M. i W. S. wyrażają zgodę na usytuowanie obiektu w granicach działek (kserokopia pisma z dnia 02.04.1998 r.). Według planu sytuacyjnego obiekt winien znaleźć się w odległości 1,5 m od ogrodzenia (granicy działek).
Organ wskazał, że przepis zawarty w § 12 ust. 5 warunków technicznych wymaga, aby okapy i gzymsy nie pomniejszały odległości (dotyczy długości 4,0 i 3,0 m) od granicy działki budowlanej o więcej niż 0,5 m. W sytuacji zbliżenia budynku ze ścianą do granicy na odległość mniejszą niż 4,0 m (okna w ścianie) lub 3,0 m (bez okien w ścianie) przepis nie dopuszcza stosowania okapów, gzymsów, balkonów i logii, mogących pomniejszać tę odległość. Zatem, zatwierdzenie projektu budowlanego budynku ze ścianą w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej (ogrodzenie) i z okapem o szerokości 0,6 m, pomniejszającym tę odległość - nastąpiło z naruszeniem w/w przepisu.
Organ wskazał również, że na mapie sytuacyjnej zaznaczone jest istniejące ogrodzenie działki nr [...], natomiast nie zaznaczono przebiegu granicy tej działki, a także działek sąsiednich oraz że wyjazd z posesji nr [...] na drogę prowadzi przez
VIISA/Wa 1656/07 działkę nr [...] nie należącą do Inwestorów. Organ wskazał, że z aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] sporządzonego w dniu 07.07.1998 r., stanowiącego dowód dysponowania nieruchomością wynika, że inwestorzy R. i M. S. są współwłaścicielami jedynie działki [...]. Zatem, do wniosku o pozwolenia na budowę należało dołączyć zgodę pozostałych współwłaścicieli na rozbudowę obiektu i na przejazd przez działkę nr [...].
Powyższe naruszenia przepisów, zważywszy na art. 16 Kpa, organ wojewódzki nie uznał za "rażące" i niemożliwe do zaakceptowania, dlatego postanowił odmówić stwierdzenia nieważności.
Od decyzji Wojewody [...] wnieśli odwołanie M. i W. S. Odwołanie zostało wniesione w terminie.
Organ odwoławczy decyzją z dnia 9 lipca 2007r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję argumentując, że w świetle ustaleń Wojewody należy stwierdzić, że decyzja Wójta Gminy R. z [...] 07.1998r., znak: [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i nie posiada żadnej z wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli M. i W. S. podnosząc, że inwestor posługuje się sfałszowaną zgodą na przybliżenie do granicy rzekomo podpisaną przez nas w dniu 2.04.1998 r., która jest tylko skserowana a w aktach brak jest oryginału.
Wskazują na naruszenie prawa przez decyzję Wójta Gminy prawa własności działki przez którą inwestor dojeżdża do budynku.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie czy dana decyzja dotknięta została jedna z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa (vide wyrok NSA z 22. 05.1987 r. IV S.A. 1062/86, ONSA 1987 r., nr1, poz.35). Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym
VIISA/Wa 1656/07 rozpoznając sprawę w omawianym trybie organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem.
Od lat zarówno orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i doktryna prawa jest zgodna, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1986 r. sygn. akt IV SA 716/86 - Monitor Prawniczy - Zestawienie Tez 1991/11 s.9).
Można zatem stwierdzić, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, a przy tym naruszenie jest tak ciężkie, że powoduje sankcję nieważności.
Ustalenie, że decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, a zatem, że jest z nim oczywiście sprzeczna oznacza, że nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Trafnie to podkreślono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt I SA 535/94 (ONSA 1995/2, poz. 91), gdzie Sąd wskazał, iż "wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny".
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że taka sytuacja mogła mieć miejsce w niniejszej sprawie jako,że przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 z późn. zm.). dopuszczał sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy.
Nadmienić należy, że istnienie lub nie pisemnej zgody właściciela działki sąsiedniej na przybliżenie obiektu do granicy działki w postępowaniu nieważnościowym nie może mieć znaczenia prawnego bowiem warunek ten zgodnie z orzeczeniem Trybunału konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001r. był niezgodny z art. 7 ust.2 pkt.1 ustawy Prawo budowlane.
Zatwierdzony projektu budowlany przewidywał rozbudowę budynku ze ścianą w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej (ogrodzenie) i z okapem o szerokości 0,6
VIISA/Wa 1656/07 m, pomniejszającym tę odległość - nastąpiło zatem naruszenie przepisu § 12 ust. 5 warunków technicznych w/w rozporządzenia który wymaga, aby okapy i gzymsy nie pomniejszały odległości (dotyczy długości 4,0 i 3,0 m) od granicy działki budowlanej o więcej niż 0,5 m. W sytuacji zbliżenia budynku ze ścianą do granicy na odległość mniejszą niż 4,0 m (okna w ścianie) lub 3,0 m (bez okien w ścianie) przepis nie dopuszcza stosowania okapów, gzymsów, balkonów i logii, mogących pomniejszać tę odległość. Zatem, można stwierdzić w sposób bezsporny, że obiekt w tej części został zaprojektowany niezgodnie ze wskazanym przepisem.
Wskazać również należy, co zauważył organ wojewódzki, że na mapie sytuacyjnej zaznaczone jest istniejące ogrodzenie działki nr [...], natomiast nie zaznaczono przebiegu granicy tej działki, a także działek sąsiednich oraz że wyjazd z posesji nr [...] na drogę prowadzi przez działkę nr [...] nie należącą do Inwestorów. Organ wskazał, że z aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] sporządzonego w dniu 07.07.1998 r., stanowiącego dowód dysponowania nieruchomością wynika, że inwestorzy R. i M. S. są współwłaścicielami jedynie działki nr [...]. Zatem, do wniosku o pozwolenia na budowę należało dołączyć zgodę pozostałych współwłaścicieli na rozbudowę obiektu i na przejazd przez działkę nr [...].
Powyższą informację należałoby uzupełnić o stwierdzenie, że również działka zabudowywana nr [...] stanowi co prawda współwłasność inwestorów ale stanowi również współwłasność M. i C. S. Brak zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na dysponowanie nieruchomością przez inwestora na cele inwestycyjne mógł prowadzić do naruszenia przepisu art. 33 ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 07-07-1994r. "Prawo budowlane " /Dz. U. Nr 89, poz. 414/.
W ocenie Sądu organy obu instancji zbyt pochopnie ustaliły, że wydanie kwestionowanej decyzji nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa a ocena prawna kwestionowanej decyzji nie może ograniczać się wyłącznie do oceny jej zgodności z decyzją o warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a dodatkowo jeśli istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, to organ II instancji może skorzystać z przepisu art. 136 k.p.a, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Tymczasem organ drugiej instancji nie dokonując żadnych własnych ustaleń i nie odnosząc się do uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji doszedł jedynie do
VIISA/Wa 1656/07 przekonania, iż organ I instancji dokonał w toku prowadzonego postępowania administracyjnego prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji z uchybieniem przepisów art. 7, 77 i 107 k.p.a. nie dokonały dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, a uzasadnienia decyzji nie zawierają właściwej analizy materiału dowodowego i wykładni przepisów.
Wobec ujawnionych wad tj. naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 77 k.p.a., 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mającym znaczący wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)