Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę po podjęciu zawieszonego postępowania sądowego w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego przez Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim a dot. oceny zgodności z konstytucją art. 48 ust. 2 pkt.1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2003 Nr 20, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz.888), w której:
pismem z dnia 28 czerwca 2005r. R. B. zawiadomił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Inspektorat Nadzoru Budowlanego [...] o samowoli budowlanej polegającej na dobudowie do istniejącego budynku mieszkalnej 2 izb. Wnioskodawca zawiadamia, że samowoli tej dokonał jego syn B. B. na działce stanowiącej jego własność.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...].07.2005 r., działając w trybie art.48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 207 z 2003r. poz. 2016 z późn. zm. zwana dalej Prawem budowlanym), wstrzymał roboty budowlane związane z samowolną rozbudową budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki położonej przy ul. W. w W. oraz zobowiązał właścicieli działki L. B. i B. B. do przedstawienia w określonym terminie stosownych dokumentów w tym zaświadczenia o zgodności lokalizacji dobudowanej części mieszkalnej do istniejącego budynku mieszkalnego z ustaleniami ówcześnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Następnie decyzją z dnia [...].09.2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał L. B. i R. B. rozbiórkę części mieszkalnej, dobudowanej bez pozwolenia na budowę do istniejącego budynku mieszkalnego na działce przy ul. W. w W..
Decyzja ta została zaskarżona przez współwłaścicielkę L. B. i inwestora B. B., którzy wnieśli o uchylenie decyzji i zobowiązanie R. B. do dostarczenia dokumentacji. Odwołujący się podnieśli, że nie byli informowani o toczącym się postępowaniu i wydanym wcześniej postanowieniu a ponadto wskazali, że nie mają dostępu do dokumentacji sprawy.
VII SA/Wa 166/08 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora.
W ocenie organu II instancji, brak było podstaw prawnych do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że wbrew twierdzeniom Skarżących byli oni informowani o przebiegu postępowania prowadzonego przez organ I instancji, czego dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia nr [...] z dnia [...].07.2005r, które znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy. Powyższe potwierdza również protokół z ustnie złożonego oświadczenia przez Panią L. B. i P. B. B. w siedzibie PINB [...], w którym poinformowali, "...że dobudowa jest samowolą budowlaną, na którą nie posiadamy stosownych dokumentów pozwolenia na budową. ".
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 artykułu 48.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli L. i B. B., z tym, że skarga L. B. została odrzucona z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego.
W tej sytuacji, Sąd rozpatrzył skargę B. B., który podniósł, że organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie zebrano całego materiału dowodowego i poddano niewłaściwej ocenie istniejące okoliczności faktyczne, gdyż są one niekompletne.
Skarżący podniósł, że wraz z matką nie miał możliwości wykonania nałożonych na nich obowiązków, a ponadto wskazał, że dobudowaną część można i należy traktować jako parterowy budynek gospodarczy, a nie pomieszczenie mieszkalne a więc nie było potrzebne pozwolenie na budowę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz
VII SA/Wa 166/08 trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Na wstępie należy wskazać, że w sprawie tej, jak wynika z zawiadomienia R. B. z dnia 28 czerwca 2005r. inwestorem samowolnej dobudowy był syn właścicieli działki B. B.. Potwierdzone zostało to w dalszym toku postępowania. W tej sytuacji, organ winien prowadzić postępowanie oraz dokonywać oględzin robót budowlanych z udziałem wszystkich stron postępowania. Następnie w przypadku możliwości zastosowania przepisu art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane skierować postanowienie o nałożeniu określonych w tych przepisach obowiązków do inwestora.
Dopiero w przypadku niezastosowania się inwestora do nałożonych obowiązków właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, kierując decyzję w zależności od ustaleń postępowania do inwestora lub właścicieli nieruchomości (art. 52 ustawy Prawo budowlane).
Jednak głównym powodem uchylenia zaskarżonych orzeczeń było wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 20 grudnia 2007r. w którym orzeczono o niezgodności z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania". Jak wynika z akt sprawy, przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego obu instancji postępowanie administracyjne, dotyczące samowolnie zrealizowanej rozbudową budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki położonej przy ul. W. w W., toczyło się w oparciu o w/w przepisy, tj. przepisy art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r. uznał w/w przepisy za niekonstytucyjne w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia
VII SA/Wa 166/08 postępowania" stwierdzając w uzasadnieniu, że żądanie od inwestora obowiązku dysponowania decyzją o warunkach zabudowy, ostateczną w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego jako warunku legalizacji samowoli oznacza faktyczne zróżnicowanie sytuacji prawnej sprawców samowoli, według kryterium obowiązywania na danym terenie planu miejscowego.
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego zróżnicowanie sytuacji prawnej inwestorów, wynikające z przyczyn od nich niezależnych (a do takich należy obowiązywanie, albo nieobowiązywanie, na danym terenie planu miejscowego), godzi w zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa.
Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji lub postanowienia, zgodnie z art. 145a § 1 Kpa, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Dlatego, zdaniem Sądu należało zaskarżoną decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz postanowienie z dnia 27 lipca 2005r. wyeliminować z obrotu prawnego.
W dalszym postępowaniu organ winien ponownie przeprowadzić postępowanie legalizacyjne z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r., sygn. akt P 37/06. Ustalenia te winny być dokonane z uwzględnieniem wymogów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77 i 80 Kpa oraz nowego brzmienia art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.