Uzasadnienie
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r., Nr [...], na podstawie art. 134 Kpa w zw. z art. 31 § 2 Kpa, stwierdził niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia [...] "[...]" od dwóch decyzji Prezydenta. W. z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...]– zmieniającej decyzję ostateczną Nr [...] z dnia [...] marca 2000r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu całego osiedla, w części dotyczącej projektu zamiennego zagospodarowania terenu osiedla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami, położonej w rejonie ulic [...] i [...] w W., dla budowy etapów [...],[...],[...] i zezwalającej na budowę etapu [...]; oraz Nr [...] – zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany i zezwalającej [...] S.A. na budowę etapów [...],[...],[...] osiedla mieszkaniowego przy w/w ulicy.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż Stowarzyszenie [...] "[...]" nie brało udziału w postępowaniu przed organem I instancji, co wskazuje na brak postanowienia o dopuszczeniu tej organizacji do udziału w postępowaniu. Zdaniem Wojewody [...], taka sytuacja wypełnia dyspozycję art. 31 § 2 Kpa. Skoro organizacja społeczna – Stowarzyszenie [...] "[...]"- nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, to nie ma ona legitymacji do złożenia odwołania. W związku z powyższym organ w oparciu o art. 134 Kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez podmiot nieuprawniony.
Stowarzyszenie [...] "[...]" wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie Wojewody [...] zarzucając, iż organ niesłusznie wyłączył tą organizację z udziału w postępowaniu administracyjnym, ponieważ stosownie do art. 33 ustawy Prawo ochrony środowiska winien dopuścić ją do postępowania administracyjnego na prawach strony.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
W świetle w/w przepisu odwołanie może być niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, takich jak brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Odwołanie może być niedopuszczalne również z przyczyn podmiotowych, tj. gdy zostało wniesione bądź przez osobę niemającą do tego legitymacji, np. przez osobę trzecią, bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych.
W istocie rzeczy w komentowanym przepisie są przewidziane dwie odrębne sytuacje procesowe: niedopuszczalność odwołania i wniesienie odwołania z uchybieniem terminu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 1998r., III SA 898/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Lublinie z 17 czerwca 1998r., I SA/Lu 602/97).
Organ administracyjny może stwierdzić niedopuszczalność odwołania tylko i wyłącznie w oparciu o wymienione wyżej przesłanki.
Należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych wyżej przesłanek. Odwołanie od w/w decyzji Prezydenta W. wniosła organizacja społeczna – Stowarzyszenie [...] "[...]". W świetle art. 31 § 1, 2 i 3 Kpa, który stanowi, iżArt.
31. § 1. oorganizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. Ponadto art. 33 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), który jest uregulowaniem szczególnym w stosunku do przepisów Kpa, stanowi, iż organizacje ekologiczne, które, uzasadniając to miejscem swojego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa i złożyły uwagi lub wnioski w ramach tego postępowania, uczestniczą w tym postępowaniu na prawach strony; przepisu art. 31 § 4 Kpa nie stosuje się.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i utrwalonym orzecznictwem, art. 134 Kpa nie stanowi podstawy do rozstrzygnięcia, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania. Jeżeli zatem wnoszący odwołanie twierdzi, że jest stroną postępowania, to organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania z tego powodu, że wnoszący je, nie jest - w ocenie organu odwoławczego - stroną postępowania, ale jest zobowiązany do zweryfikowania tego twierdzenia w toku postępowania odwoławczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 3429/2001, publ. Lex Polonica).
W związku z w/w stanowiskiem oraz w świetle przepisów art. 33 Prawa ochrony środowiska i art. 31 Kpa organ administracyjny błędnie przyjął, iż w przypadku braku udziału Stowarzyszenia [...] "[...]" na etapie postępowania pierwszo-instancyjnego nie przysługiwało mu prawo wniesienia odwołania, ponieważ nie posiadało przymiotu strony. Zgodnie z w/w przepisami skarżącemu stowarzyszeniu – jako organizacji społecznej - przysługiwało prawo wniesienia odwołania, jednak w przypadku gdy zostało ono wniesione w terminie. Ponadto należy stwierdzić, iż organ administracyjny winien potraktować stosowne odwołanie również jako zgłoszenie chęci uczestnictwa w postępowaniu dotyczącym inwestycji osiedla [...] S.A. w W., jako stanowiącemu zagrożenie dla klina napowietrzającego.
Stowarzyszenie [...] "[...]" wniosło odwołanie w dniu 25 sierpnia 2003r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) uznając, iż nie biorąc udziału w postępowaniu administracyjnym posiada interes prawny. W/w odwołanie wniosło w terminie, ponieważ w takim przypadku termin do wniesienia odwołania, biegnie od daty, od której mogła wnieść odwołanie strona, której jako ostatniej doręczono decyzję (postanowienie czy inny akt). Zatem strona skarżąca mogła wnieść odwołanie w terminie 14 dni licząc od doręczenia decyzji (Nr [...] i Nr [...]) Lidze [...], a wniosła je po trzech dniach od doręczenia tej stronie. Tym samym należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie uchybiła terminu do wniesienia odwołania.
Ponadto należy stwierdzić, iż to, że strona skarżąca nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, nie stanowi podstawy by twierdzić, iż brak postanowienia o dopuszczeniu w/w stowarzyszenia do udziału w postępowaniu wypełnia dyspozycję art. 31 § 2 Kpa, ponieważ przepis ten ma zastosowanie do innej sytuacji niż stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Przepis ten ma zastosowanie w przypadku gdy organ orzekać będzie o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu w związku z art. 31 § 1 Kpa.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł jak w sentencji wyroku.