Wyrok WSA w Warszawie z 7 lutego 2019 r., VII SA/Wa 1663/18

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2019 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Miejskiego Zakładu Oczyszczania w P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę

Skład

Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki przewodniczący
Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia WSA Mirosława Kowalska przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ("SKO"), po rozpatrzeniu zażalenia Miejskiego Zakładu Oczyszczania w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] ("Spółka") na postanowienie Starosty [...] ("Starosta") z [...] marca 2018 r., znak: [...], orzekające o przyznaniu Miejskiemu Zakładowi Oczyszczania w [...] sp. z o.o. kwoty 3 079,44 zł za okres od 6 marca 2009 r. do 3 września 2010 r. tytułem zwrotu poniesionych koniecznych wydatków związanych z usunięciem, wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] - uchyliło to postanowienie w całości i umorzyło postępowanie w sprawie (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r., sygn. akt I Ns [...], Sąd Rejonowy w [...], Wydział I Cywilny, orzekł przepadek ww. pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Orzeczenie stało się prawomocne [...] czerwca 2011 r.

Pismem z 4 maja 2016 r. Spółka wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o przyznanie zwrotu wydatków związanych z usunięciem, wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu w okresie od 6 marca 2009 r. do 18 lipca 2011 r.

Zawiadomieniem z 10 czerwca 2016 r. Starosta poinformował strony o toczącym się postępowaniu.

Postanowieniem z [...] lipca 2016 r., znak: [...] Starosta [...] orzekł o przyznaniu Spółce od:

• Skarbu Państwa - Wojewody [...] kwoty 3 085,08 zł za okres od 6 marca 2009 r do 3 września 2010 r.,
• od powiatu [...] kwoty 2 093,52 zł za okres od 4 września 2010 r do 18 lipca 2011 r (oraz koszty holowania), tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z usunięciem, wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...], przechowywanego na parkingu strzeżonym Spółki w okresie od 6 marca 2009 r. do 18 lipca 2011 r.

Na powyższe postanowienie Starosty, wniósł zażalenie Skarb Państwa - Wojewoda [...].

Postanowieniem z [...] lutego 2018 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło postanowienie Starosty z [...] lipca 2016 r. w części wskazującej przyznanie kwoty: "od Skarbu Państwa - Wojewody [...]" i w tej części umorzyło postępowanie (pkt 1), w pozostałym zakresie Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie (pkt 2).

Postanowieniem z [...] marca 2018 r., znak: [...], Starosta [...] przyznał Spółce kwotę 3 079,44 zł za okres od 6 marca 2009 r do 3 września 2010 r tytułem zwrotu poniesionych koniecznych wydatków związanych z usunięciem, wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...], przechowywanym na parkingu strzeżonym Spółki w okresie od 6 marca 2009 r do dnia 18 lipca 2011 r.

W obszernym uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny sprawy oraz wskazał przesłanki merytoryczne i prawne, którymi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie. W szczególności podkreślono, że weryfikacja kalkulacji dozorcy pozwala na przyjęcie miesięcznie wydatków w kwocie 7 118,48 zł. Przyjmując średnią liczbę 30 dni w miesiącu i średniej liczby samochodów przechowywanych na parkingu (42) daje to 5,64 zł za dobę dla jednego pojazdu. Pojazd przebywał na parkingu 546 dni. 546 dni x 5,46 zł = 3 079,44 zł. Wynagrodzenie powyższe nie obejmuje kosztów usunięcia pojazdu, które zostały przyznane postanowieniem z [...] lipca 2016 r.

W ustawowym terminie Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Starosty z [...] marca 2018 r.

Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. Kolegium uchyliło postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie w przedmiotowej sprawie, wskazując że uchylenie rozstrzygnięcia nastąpiło z innych przyczyn aniżeli podniesione w zażaleniu.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Z kolei, w myśl art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 152, poz. 1018) nowelizującej Prawo o ruchu drogowym z dniem 4 września 2010 r., Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powyższy przepis przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa za zapłatę wskazanych kosztów, nie wskazuje jednak organu właściwego (statio fisci) do ich wypłaty.

Kolegium przytoczyło treść uzasadnień wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2059/15 i I OSK 2061/15.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż przedmiotowy pojazd przepadł na rzecz Powiatu [...], co stwierdza postanowienie właściwego Sądu Rejonowego. W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku, to starosta obowiązany jest przyznać i zwrócić dozorcy (przedsiębiorcy prowadzącemu parking) kwotę ustaloną w postanowieniu wydanym na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. I w tym zakresie stanowisko Starosty było słuszne.

Kolegium podniosło jednak, że postanowienie organu I instancji dotyczy kosztów wynagrodzenia dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu, które zostały już rozstrzygnięte innym postanowieniem ostatecznym. Koszty dozoru i wynagrodzenie za sprawowanie dozoru pojazdu marki [...] w okresie 6 marca 2009 r. do 3 września 2010 r. zostały już bowiem Miejskiemu Przedsiębiorstwu Oczyszczania w [...] sp. z o.o. przyznane postanowieniem z [...] lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] lutego 2018 r. uchyliło postanowienie Starosty tylko w zakresie wskazującym, że kwota 3 085,08 zł ma zostać zapłacona przez Skarb Państwa - Wojewodę [...]. W zakresie wysokości kwoty za zwrot koniecznych wydatków związanych z usunięciem, wykonywaniem dozoru i wynagrodzeniem za dozór przedmiotowego [...] przez cały okres przechowywania na parkingu należącym do Spółki, postanowienie Starosty [...] zostało utrzymane w mocy. Zatem, ponowne orzeczenie w tym zakresie, w postanowieniu z [...] marca 2018 r., jest bezprzedmiotowe albowiem dotyczy sprawy rozstrzygniętej już innym postanowieniem ostatecznym. W konsekwencji, w ocenie Kolegium, uzasadnia to umorzenie postępowania w sprawie. Jak wskazał organ odwoławczy, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego czyni również zbędne odniesienie się do merytorycznej analizy zasadności rozstrzygnięcia oraz argumentów podniesionych w zażaleniu, ponieważ oznaczałoby to ocenę postępowania już zakończonego w toku instancji.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. wniósł Miejski Zakład Oczyszczania w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca Spółka zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wydanie decyzji w sprawie i odniesienie się do zarzutów wskazanych w zażaleniu jest niedopuszczalne i nastąpiło już wydanie decyzji w pełnym zakresie dotyczącym roszczeń skarżącej, a zatem rozpoznanie zażalenia jest niedopuszczalne w sprawie;

z ostrożności w sprawie Spółka zarzuciła:

2. art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie dokonania wyliczenia należnego skarżącej wynagrodzenia w oparciu o uchwałę nr [...] Rady Powiatu [...], które w załączniku nr 1 określało przyjęte na terenie Powiatu [...] stawki;
3. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcia pozbawionej podstaw prawnych interpretacji kosztów rzeczywistych wyłącznie korzystnych dla organu orzekającego z pomięciem kosztów jakie zostały wykazane przez skarżącą w kalkulacji wynikających z przyjętej przez organ jak wyżej uchwały rady powiatu tzn. z naruszeniem obowiązującego prawa miejscowego, a zatem dającego prawo organowi do niestosowania w wybranym przez siebie zakresie tych że reguł wyliczenia opłat;
4. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału stronie w sprawie poprzez brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, którego brak spowodował, że strona nie miała możliwości na etapie postępowania dowodowego przekazać dokumentów źródłowych leżących u podstaw wyliczenia kosztów rzeczywistych, względem dokonanego jednostronnie i arbitralnie wyliczenia przez organ;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że na skarżącej w trakcie realizowania czynności dozoru nad pojazdem ciążył obowiązek powiadomienia o nieodebraniu pojazdu pod rygorem utraty prawa do wynagrodzenia za dozór,
2. art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieoznaczenie, w jakim czasie organ jest zobowiązany do realizacji wypłaty przyznanej stronie w postanowieniu należności oraz pozbawionego podstaw prawnych "wyliczenia" kosztów rzeczywistych z naruszeniem uprzednio powołanej uchwały określającej stawki za każdą dobę przechowywania pojazdu.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę postanowienia poprzez przyznanie Spółce należności dodatkowej z tytułu zwrotu poniesionych koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za parkowanie i dozór pojazdu [...] o nr rej. [...] na parkingu strzeżonym od daty odholowania do dnia orzeczenia przepadku pojazdu także od Starosty [...] w wysokości 29 721,40zł, tj. zgodnej z obowiązującą pomiędzy stronami umową oraz uchwałą Rady Powiatu [...], ewentualnie o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. uchylające w całości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., postanowienie Starosty [...] z [...] marca 2018 r. i umarzające postępowanie w sprawie zwrotu poniesionych wydatków związanych z usunięciem, wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu [...] nr rej. [...].

W sprawie niniejszej Kolegium uznało, że zaistniała bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na okoliczność, że zaskarżone przez Spółkę postanowienie Starosty dotyczy kosztów wynagrodzenia dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu, które zostały już ustalone na podstawie innego postanowienia Starosty. Postanowienie to jest ostateczne. Powyższe stanowisko Sąd podziela.

W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot ten należy zaś rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. (ar. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne.

W niniejszej sprawie, niewątpliwie koszty dozoru i wynagrodzenie za sprawowanie dozoru pojazdu marki [...] w okresie 6 marca 2009 do 3 września 2010 r. zostały przyznane Miejskiemu Przedsiębiorstwu Oczyszczania w [...] sp. z o.o. na podstawie postanowienia z [...] lipca 2016 r.

Postanowieniem tym Starosta [...] orzekł o przyznaniu Spółce od:

• Skarbu Państwa - Wojewody [...] kwoty 3 085,08 zł za okres od 6 marca 2009 r do 3 września 2010 r.,
• od powiatu [...] kwoty 2 093,52 zł za okres od 4 września 2010 r do 18 lipca 2011 r (oraz koszty holowania), tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z usunięciem, wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...], przechowywanego na parkingu strzeżonym Spółki w okresie od 6 marca 2009 r. do 18 lipca 2011 r.

Wprawdzie, postanowieniem z [...] lutego 2018 r. Kolegium uchyliło ww. postanowienie organu I instancji, ale tylko w zakresie wskazującym, że kwota 3 085,08 zł ma zostać zapłacona przez Skarb Państwa - Wojewodę [...]. Natomiast co do wysokości kwoty za zwrot koniecznych wydatków związanych z usunięciem, wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego [...] przez cały okres przechowywania na parkingu należącym do Spółki, postanowienie Starosty zostało utrzymane w mocy.

W konsekwencji, ponowne orzekanie w tym zakresie przez Starostę, w postanowieniu z [...] marca 2018 r., jest bezprzedmiotowe.

W tym miejscu wskazać należy, że tego rodzaju okoliczność może ujawnić się na różnych etapach postępowania administracyjnego. Gdy ujawni się na etapie postępowania przed organem I instancji - w takim wypadku następuje umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na mocy art. 105 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie, mamy do czynienia z sytuacją gdy bezprzedmiotowość ujawniła się dopiero na etapie postępowania odwoławczego, wszczętego na skutek wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji. Nie ulega więc wątpliwości, że w takim przypadku organ odwoławczy obowiązany był uchylić zaskarżone postanowienie na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., i umorzyć postępowanie prowadzone przed organem pierwszej I instancji z powodu jego bezprzedmiotowości.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w tej części.

Wobec powyższych uwag za niezasadne należy uznać zarzuty skargi

W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.

----------------------- 6