Uzasadnienie
W dniu 2 listopada 2012 r. do sprawy VII SA/Wa 1677/12 wpłynął (złożony na urzędowym formularzu) wniosek M. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2012 r. wniosek ten został oddalony. Na postanowienie to skarżący złożyli sprzeciw, tym samym postanowienie z dnia 29 listopada 2012 r. straciło moc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w niniejszej sprawie wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącymi pozostaje syn. M. i M. P. posiadają dom o pow. 191 m2. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że z powodu trudności w znalezieniu pracy w Polsce pracują poza granicami kraju. Podnieśli, że mają na utrzymaniu syna, który ukończył szkołę i nie może znaleźć pracy, a ponadto z powodu śmierci córki pomagają w wychowaniu wnuczki. Dodali, że są osobami w podeszłym wieku o słabym zdrowiu, ponoszącymi duże wydatki na leczenie.
Skarżący oświadczyli, że z dochodów uzyskiwanych z tytułu prac dorywczych w wysokości 1240 funtów (GBP) netto miesięcznie część - 920 funtów - przeznaczają na opłaty i własne utrzymanie tj. wyżywienie, leczenie, środki czystości, opłaty za mieszkanie, dojazdy do pracy, pomoc dla wnuczki, natomiast pozostałą część przeznaczają na utrzymanie syna oraz domu w Polsce (320 funtów).
W sprzeciwie od postanowienia z dnia 29 listopada 2012 r. skarżący podnieśli, że uzyskiwane dochody ledwie wystarczają na utrzymanie skarżących za granicą oraz na utrzymanie domu i syna, nie stać ich na opłacenie radcy prawnego. Wskazali, że ponoszą opłaty za mieszkanie w kwocie 480 GBP, wydatki na dojazdy do pracy – 180 GBP, pomoc dla wnuczki – 100 GBP. Na jedzenie itp. pozostaje im 160 GBP. Skarżący wysyłają synowi 320 GBP, przy czym wydatki na ogrzewanie domu wynoszą ok. 1000 zł miesięcznie, opłaty za energię elektryczną – ok. 100 zł, za gaz – ok. 120 zł, za wodę i kanalizację – ok. 60 zł miesięcznie. Na życie pozostaje synowi kwota ok. 340 zł miesięcznie.
Mając na uwadze powołane przepisy oraz sytuację majątkową i finansową M.P. i M. P. uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych czy wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku skarżących.
Jak wynika z treści wniosku, M. i M. P. utrzymują się z dochodów w wysokości 1240 funtów (GBP) netto miesięcznie, co w przeliczeniu po średnim kursie waluty na dzień 15 stycznia 2013 r. (cena za 1 GBP – 4,9724 złotych) stanowi kwotę 6.165,776 złotych. Kwota ta, w ocenie Sądu, pozwala na zgromadzenie środków na poniesienie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 w zw. z art. 260 p.p.s.a.