Uzasadnienie
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Zauważyć trzeba, że treść art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, to strona musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla uwzględnienia złożonego w tej sprawie przez D. i J. K. wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Wniosek D. i J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie VII SA/Wa 1684/12 wpłynął w dniu 14 stycznia 2013 r. Z treści wniosków skarżących złożonych na urzędowych formularzach i dołączonych zaświadczeń z ZUS Oddz. w N. wynika, że J. K. otrzymuje emeryturę w wysokości 1460 zł brutto (1226 zł netto), natomiast D. K. – w wysokości 1253 zł brutto (1058 zł netto).
Pismami z dnia 31 stycznia 2013 r. zobowiązano skarżących do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie wysokości miesięcznych wydatków oraz nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego/rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy.
W odpowiedzi na to pismo skarżący nadesłali dokumenty wskazujące, że ponieśli następujące opłaty: na rzecz E. Sp. z o.o. w listopadzie 2012 r. – 98 zł, w grudniu 2012 r. – 101 zł, w lutym 2013 r. – 101 zł, na rzecz P. S.A. w październiku 2012 r. – 418 zł, w styczniu 2013 r. – 1126 zł. Opłaty te uiścili dokonując przelewów z rachunku bankowego.
Zauważyć trzeba, że skarżący nie nadesłali natomiast wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, mimo, że taki rachunek posiadają.
Podkreślenia wobec tego wymaga, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie osoby składającej wniosek leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku i wykazanie za pomocą wszelkich dostępnych środków, iż spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o ograniczonych możliwościach płatniczych, nie poparte żadnymi dowodami.
Nieudzielenie przez D. i J. K. pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie z dnia 31 stycznia 2013 r. (nienadesłanie wyciągów z rachunku bankowego) uniemożliwia dokonanie oceny rzeczywistych możliwości finansowych skarżących. W takiej sytuacji uznać należy, że D. i J. K. nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).