Uzasadnienie
T. G. skargą z dnia 20 maja 2012 r., po uprzednim wezwaniu Komendanta do usunięcia naruszenia prawa, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 w związku z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o stwierdzenie, że czynność faktyczna zatrzymania w dniu 2 kwietnia 2012 r. przez Policję prawa jazdy kategorii B nr [...]wydanego na [...], została dokonana z naruszeniem prawa oraz o nakazanie zwrotu tego dokumentu. Skarżący podniósł, że żaden organ administracji nie orzekł o cofnięciu ani nie zakwestionował z jakiegokolwiek powodu nabytych przez niego uprawnień do kierowania samochodem na terenie Polski, wynikających z ukraińskiego prawa jazdy.
Skarżący nie zakwestionował faktu, że w dniu [...] października 2009 r. Starosta Powiatowy w O. orzekł o cofnięciu mu uprawnień do kierowania samochodem osobowym, wynikających z polskiego prawa jazdy, co nastąpiło z przyczyny przekroczenia dopuszczalnego limitu 24 punktów. Poinformował, że zrezygnował z przystąpienia do egzaminu kontrolnego, zaś dokument polskiego prawa jazdy oddał w Starostwie i nie ubiegał się o ponowne nabycie cofniętych uprawnień. Ważne ukraińskie prawo jazdy uzyskał podczas pobytu na [...], po wypełnieniu wszystkich obowiązujących w tym zakresie procedur – odbyciu kursu i zdaniu odpowiedniego egzaminu.
W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że funkcjonariusz Policji zatrzymał ukraińskie prawo jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. f Prawa o ruchu drogowym oraz wymierzył mandat w kwocie 500 zł za kierowanie pojazdem bez wymaganych uprawnień. Ponieważ kierujący pojazdem odmówił przyjęcia mandatu, poinformowano go, że za powyższe wykroczenie zostanie sporządzony wniosek o ukaranie do sądu. Organ powołał się na art. 42 Konwencji o ruchu drogowym (Dz. U. z 1988 r. Nr 5, poz. 40 i 44), przewidujący możliwość zatrzymania prawa jazdy przez właściwą władzę umawiającej się strony lub jej organu terenowego, która cofnęła uprawnienie do korzystania z prawa jazdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z § 2 ww. przepisu, kontrola administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Podkreślenia wymaga, że skuteczność wniesienia skargi, a w konsekwencji skuteczność uruchomienia procesu oceny legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, zależy od dopuszczalności skargi. Przesłanki dopuszczalności skargi sądowo-administracyjnej stanowią zespół wymagań, które muszą być spełnione, aby zaskarżenie spowodowało skutek w postaci dokonania przez sąd administracyjny oceny zgodności z prawem kwestionowanego aktu administracyjnego. Jedną z przesłanek dopuszczalności skargi sądowo-administracyjnej jest zaskarżenie takiej formy działania administracji publicznej, która jest kontrolowana przez sądy administracyjne.
W art. 3-5 p.p.s.a. wyznaczono zakres przedmiotowy postępowania sądowo-administracyjnego. Przepis art. 5 cytowanej ustawy wylicza sprawy, których możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego jest wyłączona, zaś normy art. 3 i 4 tej ustawy wskazują pełny katalog spraw, które poddane mogą być orzecznictwu sądownictwa administracyjnego.
W ocenie Sądu, kwestionowane skargą rozstrzygnięcie, tj. czynność Komendanta w W. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, nie należy do żadnej z wymienionych powyżej zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej, w szczególności nie stanowi innego, niż określone w pkt 1-3 przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Sama czynność zatrzymania prawa jazdy nie podlega kontroli sądu administracyjnego, co wynika z art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).
Prawo o ruchu drogowym reguluje bowiem w rozdziale 3 kwestie zatrzymywania praw jazdy i pozwoleń oraz cofania i przywracania uprawnień do kierowania pojazdami. W art. 135 ust. 1 cytowanej ustawy wymieniono przypadki, w których dopuszczalne jest zatrzymanie prawa jazdy przez policjanta, czyli faktyczne odebranie kierowcy dokumentu upoważniającego go do prowadzenia pojazdów silnikowych. Natomiast w art. 137 i art. 138 uregulowano tzw. prawne zatrzymanie prawa jazdy (vide – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1769/10).
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 136 ust. 1 ww. ustawy, zatrzymane prawo jazdy, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. c, Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście. Zasadniczo więc zatrzymanie fizyczne prawa jazdy, którego dokonuje policjant, poprzedza zatrzymanie prawne sprowadzające się do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (vide – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 337/08). Dopiero zaś decyzja organu drugiej instancji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy może zostać poddana kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.