Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 104 kpa i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, obciążył O. S. M. K. ul. [...];[...] opłatą w kwocie 174, 55 zł.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru w zakresie urzędowej kontroli żywności w dniu [...] lutego 2006 r. została pobrana do badań laboratoryjnych próbka - [...] w hipermarkecie [...][...] ul. [...];[...]. Wymieniona próbka uległa zakwestionowaniu ze względu na niewłaściwe oznakowanie (orzeczenie na podstawie sprawozdania z badań nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r.). Ponadto organ wskazał, iż na podstawie powołanych przepisów, za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłatę wnosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania O. S. M. w K. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r.
Organ II instancji wskazał, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] ustalił opłatę za czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego (ocena niewłaściwego znakowania, orzecznictwo, pobór próbek, dojazd), a nie jak podniosła strona odwołująca się, za badania laboratoryjne próbki p.n. [...] produkcji O. S. M. w K. pobranej w ramach urzędowej kontroli żywności w dniu [...] lutego 2006 r. Próbka p.n. [...] została zakwestionowana za niewłaściwe oznakowanie ze względu na określenie [...], które to określenie jest niezgodne z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia. Wskazany przepis mówi, że oznakowanie środków spożywczych nie może sugerować, że produkt posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości oraz nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości.
Jest to niezgodne również z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie znakowania środków spożywczych i dozwolonych substancji dodatkowych, zał. nr 5 mleko (łącznie z laktozą) podane jest jako składnik alergenny. Zdaniem organu II instancji decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] została wydana zgodnie z przepisami prawa, a obowiązek wniesienia opłaty za badanie zakwestionowanej próbki jest wymagalny. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż sprawa niniejsza została przekazana do dalszego załatwienia Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii - zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu współdziałania organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej z organami Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie sprawowania nadzoru nad jakością zdrowotną żywności - jako organowi także nadzorującemu produkcję środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. złożyła O S M w K. Decyzji zarzuciła naruszenie:
- - prawa materialnego tj. art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej polegające na ustaleniu opłaty za czynności związane ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego (ocena niewłaściwego oznakowania wyrobu) mimo braku rozstrzygnięcia, czy faktycznie wyrób S. tj. [...] jest niewłaściwe oznakowane;
- - prawa procesowego polegające na naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, poprzez uniemożliwienie S. zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w tej sprawie.
W konkluzji strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga O. S. M. w K. nie jest zasadna.
Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły w związku z tym skarga nie mogła być uwzględniona.
W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie są decyzje: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., którymi nałożono na O. S. M. w K. opłatę za przeprowadzone badanie.
Zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 3 i 3a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących: warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego oraz nadzór nad jakością zdrowotną żywności.
Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia urzędowa kontrola żywności jest to kontrola zgodności środków spożywczych z obowiązującymi wymaganiami w zakresie warunków zdrowotnych żywności i żywienia, w tym znakowania żywności.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, ż przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego w zakresie urzędowej kontroli żywności pobrał do badania w dniu [...] lutego 2006 r. w hipermarkecie [...] Sp. z o.o. [...] ul. [...],[...], próbkę środka spożywczego PN. [...] produkcji O. S. M. w K. Z akt sprawy wynika również, że pobrana próbka mleka została zakwestionowana za niewłaściwe oznakowanie ze względu na umieszczone na opakowaniu określenie [...], które to określenie w ocenie organów inspekcji sanitarnej sugeruje, że produkt posiada szczególne właściwości zdrowotne. W konsekwencji organ inspekcji sanitarnej stwierdził, że takie oznakowanie narusza wymagania ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, w szczególności jej art. 24 ust. 2.
W związku z zakwestionowaniem ze względu na oznakowanie w/w próbki Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. obciążył opłatą za czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, O. S. M. w K. Stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust.
- 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Sąd stwierdza, iż przez "inne czynności" wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, o których mowa w ust. 1 art. 36 powołanej ustawy należy rozumieć m.in. sprawdzanie przez organy inspekcji sanitarnej właściwego oznakowania produktu spożywczego.
Nie sposób podzielić zarzutu skargi, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są co najmniej przedwczesne, gdyż zgodnie z art. 36 ust. 2 za badania laboratoryjne i inne czynności wykonane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Nie sposób zgodzić się także z twierdzeniem skargi, iż dopiero potwierdzenie naruszenia wymagań co do niewłaściwego oznaczenia produktu znajdujące się w odrębnej decyzji wydanej w tym przedmiocie, stanowi podstawę do pobrania przez organy inspekcji sanitarnej opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 w/w ustawy. Zaś naruszenie wymagań co do niewłaściwego oznaczenia produktu [...] potwierdzone zostało jedynie w stanowisku wyrażonym przez organ I instancji - bez wydania w tej sprawie decyzji.
Zauważyć należy, iż w powołanym przez stronę skarżącą przepisie ustawodawca nie mówi nic o konieczności wydania przez organ decyzji stwierdzającej naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych. We wskazanym przepisie mówi się jedynie, iż nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań.
Podkreślenia wymaga to, że w niniejszej sprawie Sąd nie badał decyzji organów obu instancji merytorycznie tj. tego, czy produkt [...] naruszył art. 24 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia. Sąd kontrolował jedynie legalność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nakładającej opłatę jak i decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego y dnia [...] czerwca 2006 r.
Sąd stwierdza, że obciążenie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] opłatą O. S. M. w K. jest zgodne z prawem, gdyż organy inspekcji sanitarnej podjęły inne czynności w rozumieniu art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej tj. stwierdziły niewłaściwe oznakowanie produktu spożywczego.
Na marginesie tylko wskazać trzeba, że jeżeli w odrębnym postępowaniu nie zostanie stwierdzone naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych przez produkt [...], to strona skarżąca będzie mogła żądać od organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej zwrotu poniesionych kosztów.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.