Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2004 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia E. T. na postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] lutego 2004 r. (znak: [...], [...]) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania przez E. T. ostatecznej i prawomocnej decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] listopada 1999 r., w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia od strony ul. M., uchylił zaskarżone postanowienie w części dot. wyznaczonego terminu uiszczenia grzywny i wyznaczył nowy termin 7 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
E. T. samowolnie zrealizowała murowane ogrodzenie od strony ul. M., o wysokości 2,60m, na pobudowanie którego wymagane było zgłoszenie. Nakaz rozbiórki został orzeczony decyzją nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] listopada 1999 r. (znak: [...]). Od tej decyzji strona wniosła odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Tę z kolei E. T. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po rozpatrzeniu skargi Sąd wyrokiem z dnia 23 stycznia 2001 r. sygn. akt IV SA 1331/00, skargę oddalił.
W związku z niewykonaniem rozbiórki w oznaczonym terminie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. nałożył na E. T. grzywnę w kwocie 4000 zł. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie IV SA 1996/00 z dnia 3 lipca 2002 r. kontrolowane postanowienia zostały uchylone. Sąd stwierdził, że kontrolowane postanowienie o nałożeniu grzywny nie zawiera wszystkich elementów wymaganych zgodnie z art. 122 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił ponadto, że organy obu instancji nie ustosunkowały się w swoich orzeczeniach do wysokości kwoty orzeczonej grzywny.
Rozpoznając sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. wyżej opisanym postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. nałożył na zobowiązaną grzywnę w wysokości 5.000 zł, wzywając równocześnie do wykonania nakazanej rozbiórki ogrodzenia. Zagroził przy tym, iż w przeciwnym przypadku zostanie zastosowane wykonanie zastępcze.
W zażaleniu z dnia [...] marca 2004 r. na powyższe postanowienie E. T. stwierdziła, że ogrodzenie wykonali poprzedni właściciele nieruchomości położonej przy ul. R. [...], tj. Państwo S.. W treści zażalenia na opisane wyżej postanowienie z dnia [...] lutego 2004 r. skarżąca wyraziła przeświadczenie, że sporny płot nie powinien podlegać ocenie organów nadzoru budowlanego, ponieważ na jego pobudowanie nie było wymagane ani pozwolenie, ani zgłoszenie.
Rozpoznając zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł jak w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu stopnia wojewódzkiego brak jest podstaw do kwestionowania poprawności wydanego postanowienia organu I instancji i zasadności nałożenia grzywny na zobowiązaną, bowiem przedmiotowe postępowanie egzekucyjne jest środkiem pomocnym do doprowadzenia do wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca E. T. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu istotne naruszenie przepisów prawa, a mianowicie:
- • art. 7 § 2 i § 3, art. 45 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst. jedn. Dz. U. 2002 r. nr 110, poz. 968),
- • art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2000 r. nr 98, poz. 1071).
i wniosła o:
- • stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 lub ewentualnie jego uchylenia;
- • wstrzymania wykonania postanowienia do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy;
- • zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych
Zdaniem skarżącej zaskarżone i poprzedzające je postanowienia zapadły nie słusznie. Wielokrotnie informowała bowiem organy, że to nie ona lecz Państwo S. wybudowali ogrodzenie a ona tylko uzupełniła otwory w tym ogrodzeniu. Skarżąca wyraziła pogląd, że wydana w odniesieniu do ogrodzenia decyzja o jego rozbiórce nie ma podstawy prawnej i dotknięta jest wadą nieważności. Zdaniem skarżącej "skandalem jest nałożenie na nią grzywny w maksymalnej dopuszczalnej przez przepisy wysokości".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zdaniem Sądu bezzasadne są zarzuty skarżącej zmierzające do kwestionowania ostatecznej i kontrolowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji rozbiórkowej nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] listopada 1999 r. Decyzja ta stanowi tytuł wykonawczy skierowany do egzekucji administracyjnej.
W ocenie Sądu zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegają jednak uchyleniu. Zapadły wbrew ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie IV SA 1996/00. Podkreślić należy, że zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) powyższa ocena prawna i wskazania wiązały organ.
Organy rozpoznając sprawę nadal nie ustosunkowały się w swoich orzeczeniach do wysokości kwoty orzeczonej grzywny.
Stosownie do art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kwota maksymalna grzywny nie może przekraczać 5000 zł.
Przepis wskazany wyżej pozostawia organowi administracji "luz decyzyjny". Podkreślenia wymaga to, że swoboda uznania organu jest ograniczona tym, że stosując prawo organ zobowiązany jest mieć na względzie to, że jego postępowanie i stosowane środki przymusu służą do doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych obowiązków a także zabezpieczeniu wykonania tych obowiązków (art. 1 w/w ustawy). Organ wymierzając grzywnę w celu przymuszenia w określonej wysokości musi kierować się zasadą uzasadnionego uznania, zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ musi mieć na względzie, że wysokość wymierzonej grzywny wymaga prawidłowego uzasadnienia w zgodzie z przepisem art. 7 kpa i 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).