Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku [...] Stowarzyszenia [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...], odmawiającym, na podstawie przepisu art. 31 § 2 kpa po rozpatrzeniu wniosku [...] Stowarzyszenia [...], wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...], znak:[...], uchylającej decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...], nr [...], znak:[...], wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszonych przez [...] Sp. z o. o. robót budowlanych polegających na montażu stacji nadawczo-przekaźnikowej telefonii cyfrowej [...] na dachu budynku biurowego P. przy ul. B. w R., na działce nr ewid. [...] i umarzającej postępowanie w przedmiotowej sprawie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ zacytował przepis art. 31 § 1 i 2 kpa, zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu. Podniósł, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotem kwestionowanego postępowania było ustalenie, czy roboty budowlane objęte zgłoszeniem przez [...] Sp. z o. o. wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie natomiast z przepisem art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) w sprawach pozwolenia na budowę przepisu art. 31 Kpa nie stosuje się. W rezultacie – zdaniem organu - brak jest możliwości wszczęcia z urzędu, na skutek wniosku [...] Stowarzyszenia [...] z dnia [...], postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...], znak:[...].
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez [...] Stowarzyszenie [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Stowarzyszenie wniosło o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił postanowieniu niezastosowanie art. 31 kpa oraz naruszenie art. 46 pkt 4a ustawy Prawo ochrony środowiska.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...], gdyż w istocie decyzja ta nie ma nic wspólnego z postępowaniem w sprawie wydania decyzji pozwolenia na budowę. Ponadto przyjęcie zgłoszenia robót budowlanych polegających na montażu stacji nadawczo-przekaźnikowej telefonii cyfrowej [...] na dachu budynku biurowego P. przy ul. B. w R. stanowiło naruszenie przepisów prawa, co potwierdza m. in. teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1566/04.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga jest zasadna, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania był art. 31 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 kpa). Z regulacji tej wynika, że organizacja społeczna może wystąpić o wszczęcie postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby, gdy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki, a mianowicie: postępowanie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji i przemawia za tym interes społeczny.
Rozstrzygając niniejszą sprawę należy uznać, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył obowiązujące przepisy postępowania, gdyż orzekł na podstawie cytowanego art. 31 § 1 pkt 1 kpa, jednakże opierając się na całkowicie innych przesłankach dotyczących braku możliwości udziału organizacji społecznej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Wskazał bowiem, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] dotyczy pozwolenia na budowę i dlatego - powołując się na przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego-stwierdził brak możliwości zastosowania przepisu art. 31 kpa.
Odnosząc się do tej kwestii zauważyć należy, że sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji jest całkowicie nową sprawą administracyjną i jakkolwiek działania organu w postępowaniu nadzwyczajnym nie mogą być podejmowane w zupełnym oderwaniu od postępowania zwykłego, zakończonego weryfikowaną decyzją administracyjną, to jednak przesłanki m. in. dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu określonego podmiotu lub analiza zasadności i dopuszczalności wniosku o wszczęcie tego postępowania powinny być analizowane w kontekście właśnie nowej sprawy administracyjnej i według stanu prawnego obowiązującego w dacie zgłoszenia żądania. W rozstrzyganej sprawie organ odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w zupełnie nowej sprawie administracyjnej dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].
Ponadto należy podkreślić, że powyższą decyzją uchylono decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszonych przez [...] Sp. z o. o. robót budowlanych polegających na montażu stacji nadawczo-przekaźnikowej telefonii cyfrowej [...] na dachu budynku biurowego P. przy ul. B. w R., na działce nr ewid. [...],ze względu na brak decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych i umarzającej postępowanie w przedmiotowej sprawie ze względu na upływ terminu określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Trudno jest postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] uznać za tożsame z postępowaniem prowadzonym w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, w odniesieniu do którego ustawodawca celowo wykluczył możliwość wnoszenia żądań przez organizacje społeczne w trybie art. 31 kpa, ze względu na realne tendencje do nadmiernego przewlekania tego postępowania i utrudniania uzyskiwania decyzji administracyjnych przez inwestora.
Reasumując w ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy postępowania opierając zaskarżone rozstrzygnięcie na przepisie art. 31 kpa i jednocześnie nie odnosząc się do żadnych przesłanek zawartych w tym przepisie. Jednocześnie nie można podzielić poglądu organu, który jednoznacznie i kategorycznie stwierdził, iż postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...], dotyczącą w istocie kwestii proceduralnych odnoszących się do kompletności zgłoszenia robót budowlanych i terminu wniesienia sprzeciwu przez organ, jest tożsame z postępowaniem o udzielenie pozwolenia na budowę, do którego ma zastosowanie art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego.
Rozpoznając na nowo wniosek [...] Stowarzyszenia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany będzie do uwzględnienia powołanych wyżej ustaleń Sądu oraz analizy przesłanek zawartych w art. 31 kpa.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 przedmiotowej ustawy.