Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. znak [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] czerwca 2003 r., odmówił B. W. przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 57 ww. ustawy, renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
- - jest zdolny do pracy,
- - ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy,
- - niezdolność do pracy powstała w czasie ubezpieczenia (zatrudnienia) lub w okresach równorzędnych albo nie później niż w ciągu 18 m-cy od ustania tych okresów.
Organ stwierdził, iż warunek posiadania wymaganego ustawą okresu składkowego i nieskładkowego uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 roku życia. Okres, o którym mowa, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed dniem zgłoszenia wniosku lub przed dniem powstania niezdolności. Zatrudnienie wnioskodawcy ustało [...] stycznia 1999 r., a zatem w celu nabycia uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy powinien on udowodnić niezdolność przed dniem [...] lipca 2000 r., tj. w 18 m-cy od ustania zatrudnienia, ale na ten dzień nie posiada on wymaganego ustawą 5-letniego okresu pracy. Zdaniem organu, okres 5 lat, o którym mowa, wnioskodawca posiada na dzień [...] stycznia 2000 r. i na ten dzień powinna powstać niezdolność.
Organ zauważył, że lekarz orzecznik orzeczeniem z dnia [...] lipca 2003 r. uznał wnioskodawcę za całkowicie niezdolnego do pracy i niezdolnego do samodzielnej egzystencji z początkiem niezdolności od daty wniosku, tj. od 6 czerwca 2003 r. Wobec nieudowodnienia niezdolności w czasie zatrudnienia, ani w 18 m-cy od ustania zatrudnienia (ubezpieczenia) organ stwierdził brak podstaw do przyznania wnioskodawcy renty z tytułu niezdolności do pracy.
Na powyższą decyzję B. W. wniósł skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skarżący powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I UZP 5/05, zgodnie z którą renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).
Skarżący podał, iż ma udokumentowany okres składkowy, który wynosi 25 lat 1 miesiąc i 12 dni, a jego zatrudnienie ustało z dniem [...] stycznia 1999 r. i od tego dnia stał się osobą bezrobotną. Wskazał, że orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lipca 2003 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji. Stwierdził, iż jego stan zdrowia nie pozwala mu podjąć żadnej pracy, w związku z czym nie posiada stałego źródła utrzymania, zaś orzeczenie o stopniu niepełnosprawności kwalifikuje go do przyznania znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o odrzucenie skargi.
W ocenie organu, skarga na decyzję organu rentowego z dnia [...] lipca 2003 r. znak [...] do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest dopuszczalna. Prezes ZUS wskazał, że od decyzji tej przysługiwały skarżącemu środki odwoławcze wskazane w pouczeniu w niej zawartym, tj. odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Ramy tej kontroli zakreśla przepis art. 3 § 2 tej ustawy stanowiąc, iż kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6. akty organów samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z mocy art. 3 § 3 ww. ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami.
Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja w przedmiocie odmowy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W związku z powyższym wyliczeniem spraw podlegających właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, a także wobec istoty sprawy sądowoadministracyjnej, wynikającej z art. 1 p.p.s.a., bezspornym jest, iż żądanie skarżącego nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Decyzja ta nie mieści się w katalogu spraw objętych właściwością sądów administracyjnych.
Zgodnie z art. 476 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), sprawy dotyczące emerytur i rent zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, które należą do właściwości sądów powszechnych. Stosownie bowiem do treści art. 1 tej ustawy, sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, zgodnie z art. 2 ww. ustawy, powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do uwzględnienia skarg w zakresie spraw określonych w art. 3 § 2 i § 3 ww. ustawy. W kręgu tych spraw nie mieści się decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie.
Z tego też względu przedmiotowa skarga, jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlega odrzuceniu.