Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 157 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku B. H. (następcy prawnego W. R.) o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] z dnia [...] października 1975 r., znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny koncepcji urbanistycznej osiedla "[...]" w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Postępowanie niniejszej sprawie miało następujący przebieg
Decyzją z dnia [...] października 1975 r., znak: [...], Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] zatwierdził plan realizacyjny koncepcji urbanistycznej osiedla "[...]" w [...].
W. R. - reprezentowana przez J. H. wystąpiła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] z dnia [...] października 1975 r. Wniosek W. R. został podtrzymany przez następcę prawnego B. H..
Organ podniósł, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) "stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści
Organ wskazał, iż legitymację procesową do inicjowania postępowania nieważnościowego organ bada wg stanu na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę i orzekania przez organ nadzorczy (por. wyrok WSA w Warszawie dnia 2 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 950/07).
Organ podniósł, iż we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] z dnia [...] października 1975 r., znak: [...], B. H. wskazała, że podstawą żądania jest usytuowanie przedmiotowej inwestycji na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...].
Organ ustalił, że w chwili obecnej B. H. nie jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości, z uwagi na ich przejęcie przez Skarb Państwa na podstawie aktów notarialnych z dnia [...] kwietnia 1978 r., Rep. A Nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 1980 r., Rep. A Nr [...], w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.).
W związku z powyższym organ wskazał, że z chwilą przeniesienia prawa własności do w/w nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa odpadła podstawa uzasadniająca interes prawny skarżącej do wszczęcia i uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] z dnia [...] października 1975 r.
Organ podniósł, iż pismem z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], wezwał B. H. do wykazania, interesu prawnego. W odpowiedzi na w/w wezwanie B. H. przesłała jedynie postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]listopada 2004 r., sygn. akt I Ns [...], stwierdzające nabycie spadku po W. R..
Wniosek o ponowne rozparzenie sprawy wniosła B. H..
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ rozpatrując sprawę ponownie wskazał, iż zgodnie z art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 Kpa może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Natomiast art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), jako przepis szczególny w stosunku do cytowanego wyżej art. 28 Kpa, ogranicza pojęcie strony w sprawach pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu.
Organ podtrzymał swoje ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji i stwierdził, iż w sposób oczywisty wynika, że żądająca stwierdzenia nieważności z chwilą nabycia przez Skarb Państwa przedmiotowych nieruchomości na których zrealizowana została inwestycja, nie ma przymiotu strony.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. H. wnosząc o jej uchylenie zaskarżonej decyzji i merytoryczne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...].
Zarzuciła naruszenie art. 75 § 1 kpa oraz art. 28 kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu.
Kwestią, którą Sąd bada w niniejszej sprawie jest czy organy prawidłowo zastosowały art. 157 § 3 kpa.
Należy stwierdzić, iż art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego ma zastosowanie do sytuacji gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że jednostka wnosząca żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego. W sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. (zob. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 725/05, LEX nr 209119).
Brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wyłącza dopuszczalność prowadzenia tego postępowania. Przedmiotem sprawy poddanej kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę z powodu uznania, iż wniosek o stwierdzenie nieważności pozwolenia złożył podmiot nie będący stroną postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną decyzją, który nie wykazał swego indywidualnego, własnego interesu prawnego.
Skarżąca powinna wykazać swój interes prawny, a więc przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu (wyrok NSA z dnia 12 września 2002r, I S.A./Lu 369/02, wyrok NSA z dnia 25 lutego 1999r, IV S.A. 345/97).
B. H. wskazywała, iż jest następczynią prawną po W. R. która w chwili wydawania decyzji z 1975 roku, była właścicielką nieruchomości, na których usytuowana przedmiotowa inwestycja (działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]) i z tego faktu wywodziła swoje żądanie.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe działki nabył od W. R. w 1978 r. Skarb Państwa na podstawie aktów notarialnych z dnia [...] kwietnia 1978 r., Rep. A Nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 1980 r., Rep. A Nr [...], w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.).
Należy stwierdzić, iż z chwilą zbycia nieruchomości zarówno właściciel jak i jego następcy prawni tracą interes prawny, uprawniający go (ich) do skutecznego wszczęcia i uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności.
Ponadto na żądanie organu skarżąca nie wskazała innych okoliczności, z których można było by wywnioskować jej interes prawny. W sprawie bezspornym jest, że skarżąca nie wskazała takiego przepisu prawa materialnego, z którego wynikałby jej interes prawny uzasadniający zakwestionowanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, iż organy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowe decyzji w związku z tym, że w sposób oczywisty wynika, iż wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego, a tym samym nie jest stroną postępowania.
Z tegoż względu, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270 ze zm.).