Uzasadnienie
Strona skarżąca – Z. S. A. z siedzibą w W., pismem z dnia 15 grudnia 2014 r., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [....] listopada 2014 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków z dnia [....] czerwca 2014 r. nr [....] w przedmiocie nakazu przywrócenia zabytku do stanu poprzedniego.
W skardze strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [....] czerwca 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazała, że wykonanie decyzji przed zakończeniem postępowania sądowego spowoduje wyrządzeniem stronie skarżącej znacznej szkody w postaci konieczności poniesienia wydatków związanych z: 1) dostosowaniem nieruchomości do treści nakazu administracyjnego oraz 2) przeprowadzeniem prac, w takim zakresie, który wyznaczy etap obecnych uzgodnień ze służbami miejskimi, w tym przy udziale konserwatora zabytków i zakończonych przez Prezydenta [....] decyzją z dnia [....] grudnia 2014 r. nr [....]. Dodała, że w związku z trwającymi ustaleniami ze służbami miejskimi, co do przebiegu ciągów komunikacyjnych, czy planowanego wyznaczenia zatoki, wykonanie decyzji organu pierwszej instancji może spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd dokonuje więc oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964).
Podkreślenia jednak wymaga, że Sąd, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie może pomijać oczywistych, wynikających z akt sprawy okoliczności, które jednoznacznie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonych aktu lub czynności, funkcjonujących w obrocie prawnym (por. postanowienia NSA: z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 64/13, z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 464/14, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku. Nie jest dopuszczalna, zatem samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez Sąd. Postępowanie to dotyczy, co do zasady możliwości wstrzymania zaskarżonej do sądu decyzji, co nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Wskazuje na to wyraźnie ww. przepis, zgodnie z którym sąd może wstrzymać na wniosek skarżącego akty lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu.
Zasadnicze znaczenie w sprawie ma zaś okoliczność, że decyzja, której wstrzymania żąda strona skarżąca nakazuje przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego. Sąd uznał, że powyższy obowiązek wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych. Nadto ewentualny powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu takiego obowiązku również będzie wymagał poniesienia dodatkowych kosztów oraz dodatkowego nakładu pracy. Stąd też Sąd, przy ocenie przesłanek uzasadniających wstrzymanie decyzji wziął pod uwagę charakter nałożonego obowiązku. Ponadto Sąd uwzględnił, że trwają ustalenia ze służbami miejskimi, co do przebiegu ciągów komunikacyjnych, planowanego wyznaczenia zatoki, zatem wykonanie decyzji organu pierwszej instancji może spowodować trudne do odwrócenia skutki.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji organu pierwszej instancji. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że wykonanie decyzji organu pierwszej instancji przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zatem spełniona i uprawdopodobniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania decyzji.
Należy przy tym podkreślić, iż zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania zapewnia skarżącemu tymczasową ochronę jego praw, gdyż rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.