Uzasadnienie
W dniu 22 lutego 2012r. do Sądu wpłynął wniosek na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy K. B., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił K. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 8 marca 2012 r., do Sądu wpłynął sprzeciw wnioskodawczyni na ww. postanowienie, w którym wniosła o uchylenie ww. postanowienia i uwzględnienie wniosku.
Zdaniem wnioskodawczyni błędnie oceniono zebrany materiał dowodowy. Podniosła, że przy rozpatrywaniu wniosku uszło uwadze, iż jest studentką i koszt kształcenia w Warszawie na studiach jest bardzo wysoki. Wnioskodawczyni nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu referendarza sądowego w postanowieniu z dnia 22 lutego 2012 r., iż koszty winni ponosić rodzice. W ocenie strony wnioskującej jej sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie wniosku.
Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a. wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając sprawę ponownie, zważył co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, której domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy bada się nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, ponieważ obowiązek niesienia pomocy spoczywa także na innych członkach rodziny.
Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy uznano, że wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami. Rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur M. B. i K. B. w łącznej wysokości 8.000,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką 1/7 działki (nieruchomość rolna) o pow. 1,04 ha. Rodzina wnioskodawczyni posiada ponadto dwa mieszkania o pow. 94 i 92 m2 w Z. oraz nieruchomość rolną o pow. 0,80 ha. Skarżąca podkreśliła, że jest studentką I roku studiów magisterskich (dziennych). Nie posiada majątku, nie otrzymuje stypendium. Pozostaje na utrzymaniu rodziców.
Wnioskodawczyni w sprzeciwie podniosła, że ponosi duże wydatki związane ze studiami (tj. zakup książek, dojazdy, wyżywienie, ubranie itp.). Zaznaczyła, że koszt kształcenia W. na studiach jest bardzo wysoki.
Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów przez rodziców wnioskodawczyni z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe stwierdzono, że jest ona w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość stałego i niemałego miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez rodziców. W świetle powyższego wnioskodawczyni winna w pierwszej kolejności skorzystać z pomocy rodziców, nie zaś z pomocy państwa.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 87 w zw. z art. 128 i 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 1964 r. nr 9, poz. 59 ze zm.) rodzice i dzieci mają obowiązek wzajemnego wspierania się i alimentacji.
Obowiązek ten dotyczy również udzielania osobom uprawnionym pomocy finansowej w celu zapewnienia możliwości prowadzenia postępowania sądowego.
W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni nie może ponosić kosztów postępowania sądowego.
Zaznaczyć nadto należy, że z akt sprawy wnika, że w niniejszej sprawie został uiszczony wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200,00 złotych.
Świadczy to o tym, że wnioskodawczyni będzie w stanie przy pomocy rodziców, którzy uzyskują stały miesięczny dochód ponieść także i pozostałe koszty sądowe w sprawie, które nie będą wyższe, niż te dotychczas poniesione. Uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawczyni i jej rodziny.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.