Uzasadnienie
Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr[...], uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]i jednocześnie nakazującą skarżącej wykonanie w terminie 6 miesięcy robót budowlanych w zakresie zabezpieczenia przed dalszą degradacją budynku przy ul. [...] w W., zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2019 r. oraz zgodnie z projektem budowlanym, z wyłączeniem robót budowlanych polegających na zabezpieczeniu elewacji frontowej budynku, obejmujących pozostałe elewacje. Ze względu na występujące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia zaskarżonej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji byłoby niezgodne z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2020 r., zmienioną decyzją tego organu z dnia [...] września 2020 r. Wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do powstania znacznej szkody. Skarżąca przedstawiła, że zakres prac nakazanych jest obszerny i ich wykonanie wymaga przeprowadzenia prac przygotowawczych w tym wyboru wykonawcy i określenia prawidłowo zakresu robót w umowie wykonawczej, jak również przygotowania odpowiednich materiałów.
Ponadto, zakres prac określony w zaskarżonej decyzji jest niezgodny z zakresem prac określonym w przytoczonej decyzji organu konserwatorskiego i skarżąca nie jest w stanie rozpocząć robót budowlanych zgodnie z prawem i decyzjami obydwu organów. Rozpoczęcie wykonywania nakazanych prac doprowadziłoby do poniesienia znaczących kosztów, przy jednoczesnej konieczności ich korekty w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania nowej, zgodnej z decyzjami organu ochrony zabytków. Wykonanie robót zgodnie z zaskarżoną decyzją i jednocześnie niezgodnie ze ściśle określonymi warunkami w decyzji wydanej przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków może doprowadzić do utraty cennych walorów obiektu z punktu widzenia ochrony dziedzictwa narodowego, co stanowiłoby szkodę, której skutków nie dałoby się odwrócić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. By przesłanki te mogły skutkować przyznaniem ochrony tymczasowej, wnioskodawca musi nie tylko powołać się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale również wykazać związek, jaki zachodzi pomiędzy tymi negatywnymi stanami rzeczy, których chce uniknąć, a aktem objętym skargą. Mając na uwadze użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwroty nieostre, Sąd zauważa, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym są one rozumiane w sposób zakładający, iż zagrożenie wyrządzenia znacznej szkody odnosić należy do szkody (majątkowej lub niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia (por. postanowienie NSA z 21 lipca 2020 r. sygn. I OZ 441/20; postanowienie NSA z 26 listopada 2019 r. sygn. I OZ 1094/19).
Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne następstwa, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 10 czerwca 2020 r. sygn. II OZ 346/20). Sądy Administracyjne są również zgodne, że użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca (por. postanowienie NSA z 20 listopada 2018 r. sygn. II FZ 638/18).
Skarżąca, wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r., nie wykazała, że należne jest udzielenie jej ochrony tymczasowej. Okoliczności, które podniosła, odnoszą się do korelacji postępowania prowadzonego przed organem konserwatorskim i organem nadzoru budowlanego, a jednocześnie są ogólnikowymi twierdzeniami. Skarżąca nie skonkretyzowała skutków oraz nie wykazała rozmiaru szkody, który może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że warunkiem niezbędnym do wstrzymania aktu objętego wnioskiem z art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie takich okoliczności, które pozwalałyby ocenić negatywne konsekwencje, w tym w sferze finansowej, jak również okoliczności uprawdopodabniające nieodwracalność skutków wykonania decyzji. Okoliczności przedstawione na poparcie wniosku nie wskazują na spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a skarżąca zaniechała poparcia swojego żądania materiałami źródłowymi, które pozwoliłyby Sądowi w sposób pełny zbadać występowanie w przedmiotowej sprawie przesłanek wstrzymania wykonania objętego wnioskiem rozstrzygnięcia.
Na marginesie powyższych uwag Sąd dodatkowo wskazuje, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ocenie podlega wyłącznie zasadność tego wniosku oraz zaistnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia organu. Zarzuty skarżącej dotyczące zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie wpływają tym samym na zasadność udzielenia ochrony tymczasowej, gdyż mogą być one oceniane przez Sąd dopiero w czasie rozpatrywania skargi strony na wydany przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego akt.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.