Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. nałożył na E. S.-B., J. S. i W. K.-K. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości po 10 000 zł na każdego z zobowiązanych, w związku z niewykonaniem w całości obowiązków wynikających z decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. P. w W. poprzez:
- 1. wymianę pokrycia dachu wraz z deskowaniem, obróbkami blacharskimi oraz układem rynien,
- 2. wymianę zgniłych elementów więźby dachowej,
- 3. trwałe wzmocnienie bądź wymianę zdeformowanych krokwi dachowych,
- 4. naprawę tynków kominowych w części poddasza i ponad dachem,
- 5. naprawę muru w pasie podrynnowym (gzymsu),
- 6. przeprowadzenie remontu kapitalnego balkonów – w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wyznaczył nowy termin 18 miesięcy na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w pozostałym zakresie utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. Uwzględniając fakt, iż ww. decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji, zaś strony nie złożyły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przedmiotowe obowiązki stały się wymagalne po upływie 18 miesięcy od dnia doręczenia decyzji organu II instancji.
Wobec stwierdzonego faktu niewykonania nałożonych obowiązków, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wszczął w stosunku do zobowiązanych postępowanie egzekucyjne z zachowaniem obowiązków przewidzianych w art. 15, art. 26 § 5 oraz art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. skutecznie doręczając E. S.-B. w dniu 3 września 2012 r., J. S. w dniu 4 września 2012 r. oraz W. K.-K.w dniu 6 września 2012 r. upomnienie Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2012 r., a następnie – skutecznie doręczając E. S.-B. w dniu 3 października 2012 r., J. S. w dniu 10 października 2012 r. oraz W. K.-K. w dniu 4 października 2012 r. tytuł wykonawczy TYT-3 Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Jednocześnie organ wezwał zobowiązanych do wykonania w całości obowiązków w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia postanowienia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy zaznaczył, że częściowe wykonanie obowiązku nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ podkreślił, że według orzecznictwa sądowo-administracyjnego organ egzekucyjny nie ma obowiązku uzasadniania wysokości grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego. Organ poinformował też zobowiązanych, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.
Ponadto według art. 126 w/w/ ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. S.-B., J. S. i W. K.-K. wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia je poprzedzającego podnosząc, że podstawą nałożenia grzywny było niecałkowite wykonanie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Skarżący podnosili, że przez okres 2 lat osoby trzecie uniemożliwiały wymianę zdeformowanych krokwi dachowych, zgniłych elementów więźby dachowej wymianę tynków kominowych części poddasza oraz wymianę pokrycia dachu wraz z deskowaniem. Strych został opróżniony i udostępniony przez te osoby wykonawcy robót dopiero w kwietniu 2014 r.
Skarżący podnosili, że podczas prac remontowych wykonywanych na strychu latem 2013 r. inspektor nadzoru inwestorskiego inżynier M. B., w związku ze skargami M. K.-Ł. na zagrożenie występujące w lokalu numer 7 poniżej strychu oraz w oparciu o ekspertyzę inżyniera M. B. z 2010 r., wskazującą wadliwość stropu od strony lokalu nr 7, zdecydował o konieczności podstemplowania tego stropu od strony lokalu nr 7, przed przystąpieniem do wymiany więźby dachowej nad tym lokalem.
M. K.-Ł. początkowo wyraziła zgodę na podstemplowanie stropu, a następnie nie dopuściła wykonawcy W. S. do wykonywania tych czynności. Na tą okoliczność sporządzony został protokół i decyzją inspektora nadzoru inwestorskiego prace w tej części strychu zostały wstrzymane, zaś odkryty w tym obszarze dach został zabezpieczony przed deszczem.
M. K.-Ł. w lutym 2014 r. skierowała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo, w którym stwierdziła, że zgadza się na podstemplowanie stropu. Pismo to nie zostało doręczone skarżącym w terminie trwania sezonu budowlanego umożliwiającym prowadzenie zewnętrznych prac remontowych (luty 2014).
Mimo takiego pisma M. K.-Ł. nadal nie umożliwiała podstemplowania stropu. Wpływ na to miała nowa okoliczność. W dniu 21 lutego 2014 r. przebywająca w lokalu nr [...] J. S. wywołała pożar, w wyniku którego doszło do odspojenia tynku stropu od ścian oraz do naruszenia ściany działowej pomiędzy lokalami nr [...] i [...] tego budynku.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nakazał właścicielowi lokali nr [...] i [...] J. S. rozbiórkę ściany oraz ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa osób i mienia zakazał używania pomieszczeń bezpośrednio przyległych do ściany tych lokali. Na skutek zaistniałego pożaru wywołanego przez gości M. K.-Ł. dokończenie remontu zostało poważnie utrudnione poprzez eskalowanie kolejnych niezbędnych prac budowlanych zaistniałych z winy osób skarżących.
Skarżący wskazali, że dopiero w dniu 3 lipca 2-14 r. w asyście policji dokonano wejścia do lokalu nr [...] zajmowanego przez M. K.-Ł. i częściowo podstemplowano strop. Z powodu braku zgody M. K.-Ł. na wejście narożny pokój w budynku nie został podstemplowany. Po dokonaniu zabezpieczenia nie podstemplowanej części lokalu nr [...] w sposób wskazany przez inspektora nadzoru inwestorskiego prace remontowe zostały wznowione i zakończone w dniu 22 lipca 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą materialno-prawną działania organu jest przepis art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że grzywnę nakłada się na zobowiązanego do spełnienia obowiązku. Z mocy art. 122 § 1 ustawy grzywnę nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 i postanowienie o nałożeniu grzywny. W sprawie chodzi o obowiązek wspólny, ale grzywnę nakłada się odrębnie w każdym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego sporządzonego oddzielnie dla każdego zobowiązanego do wykonania obowiązku, mimo, że obowiązek nałożono jedną decyzją na kilka osób. Egzekucję administracyjną wszczyna się bowiem wobec każdego zobowiązanego, zaś po sporządzeniu i doręczeniu odrębnego tytułu wykonawczego (poza przypadkiem określonym w art. 27c ustawy) następuje wszczęcie odrębnego postępowania, o którym mowa w art. 26 § 5 ustawy tj. wszczęcie egzekucji administracyjnej.
Grzywna w celu przymuszenia w wysokości określonej w art. 121 ustawy nakładana jest w każdym odrębnym postępowaniu oddzielnie na zobowiązanego zgodnie z § 4 i art. 119 § 1 ustawy.
Grzywna w celu przymuszenia jest karą pieniężną i ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku. Wysokość grzywny nie może być oderwana od realiów sprawy i nie może być dowolna. Organ egzekucyjny wymierzając grzywnę w górnej granicy powinien przytoczyć okoliczności dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Chodzi o takie rozstrzygnięcie, aby zaskarżony środek z jednej strony zapewnił efektywność egzekucji, a z drugiej był jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego (wyrok NSA z 20 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 43/07).
Częściowe wykonanie obowiązku w sytuacji obiektywnych przeszkód w wykonaniu wszystkich nałożonych w decyzji obowiązków może mieć znaczenie dla wysokości grzywny. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do postępowania egzekucyjnego mają odpowiednie zastosowanie przepisy kpa. Oznacza to, że postępowanie to powinno zmierzać do pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie m.in. może to być stan majątkowy zobowiązanego (wyrok NSA II OSK 510/05).
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ naruszył art. 122 § 1 ustawy, a także art. 7 i 77 kpa, bowiem nie wyjaśnił należycie okoliczności faktycznych sprawy, tak w zakresie przyczyn niewykonania wszystkich obowiązków przez zobowiązanych jak i ich stanu majątkowego.
Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 ppsa.