Uzasadnienie
W dniu 27 marca 2009r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy D. M., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze względu na ustawowe zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczania kosztów sądowych wynikające z art. 239 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozpoznano wniosek skarżącej tylko w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawczynię, która wspólnie z małżonkiem osiąga stałe dochody miesięcznie, nie sposób uznać za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni wspólnie z mężem utrzymuje się z dochodów w wysokości 3.747,93 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawczyni uzyskiwany z tytułu emerytury w wysokości 1.557,93 złotych oraz dochód małżonka uzyskiwany z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.190,00 złotych miesięcznie.
Skarżąca podała, że posiada mieszkanie o pow. 56 m ² oraz samochód VW Polo 1200 cm ³ z 2005r.
Wnioskodawczyni zaznaczyła we wniosku, że wspólnie z mężem są schorowanymi osobami ponoszącymi znaczne wydatki na leczenie i lekarstwa.
Mając na uwadze powyższe oraz fakt ustanowienia przez skarżącą adwokata z wyboru do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej uznano, że wnioskodawczyni posiadając wspólnie z małżonkiem wykazany dochód miesięczny, mimo ponoszonych wydatków jest w stanie zgromadzić środki na ponoszenie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonka.
Zaznaczyć bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni wspólnie z małżonkiem posiadają stały miesięczny dochód.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.