Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., stwierdził uchybienie terminu przez Z. L. do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Z. L. złożył zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], odmówił Z. L. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r, znak: [...], które stanowiło podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Ponadto organ stwierdził, że podczas czynności wstępnych, ustalił, że objęte zażaleniem postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], zostało doręczone Z. L. w dniu [...] maja 2009 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru tego postanowienia. Natomiast Z. L. nadał w placówce pocztowej w dniu [...] sierpnia 2009 r. (data stempla pocztowego na kopercie) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na wyżej opisane postanowienie organu wojewódzkiego. Po wezwaniu Z. L., w trybie art. 64 § 2 K.p.a., uzupełnił on swój wniosek o przywrócenie terminu przez nadesłanie zażalenia. Organ odwoławczy uznał, zatem, że zażalenie Z. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, zostało złożone z uchybieniem ustawowego siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 K.p.a. Termin ten upłynął, bowiem w niniejszej sprawie w dniu [...] maja 2009 r.
Na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. Z. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i postanowienia go poprzedzającego, nadto o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2005 r. w przedmiocie nałożenia kary grzywny w wysokości 5.000 zł.
Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 107 K.p.a., poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i nie zebranie całego materiału dowodowego. Jak również naruszenie art. 10 K.p.a., gdyż zarówno organ pierwszej instancji, jak i drugiej instancji nie zapewnił stronie możliwości zapoznania się z aktami i odniesienia się do całego materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia.
W uzasadnieniu skargi zarzucił, że w dniu [...] maja 2009 r. otrzymał jedynie przesyłkę poleconą zawierającą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., natomiast skarżone postanowienie nie zostało mu doręczone. O wydaniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2009 r. dowiedział się z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., doręczonej w dniu [...] lipca 2009 r. Podniósł, że w dniu [...] lipca 2009 r. złożył wniosek do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przesłanie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2009 r. W odpowiedzi organ pismem z dnia [...] lipca 2009 r. odmówił mu przesłania przedmiotowego postanowienia wskazując, że "żadna ze stron nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia do organu odwoławczego" oraz, że postanowienie to zostało mu doręczone mu w dniu [...] maja 2009 r.
O tym, że organ pierwszej instancji uznał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. za prawidłowo mu doręczone, dowiedział się, w dniu [...] sierpnia 2009 r., kiedy to doręczone zostało mu pismo organu wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2009 r. W tych okolicznościach zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Postępowanie przed organem odwoławczym zmierzającym do rozpoznania środka zaskarżenia obejmuje trzy stadia: postępowanie wstępne, postępowanie rozpoznawcze i stadium podjęcia postanowienia.
W niniejszej sprawie w wyniku badania wstępnego organ stwierdził, że Z. L. wniósł zażalenie po terminie, bowiem postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak:: [...] zostało mu doręczone w dniu [...] marca 2009 r., a ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], odmówił Z. L. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie.
Przeprowadzone przez organ badanie wstępne należy uznać za wadliwe z punktu widzenia procesowego, bowiem skarżący Z. L. konsekwentnie podnosi, że nie otrzymał postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...]. Twierdzenia takie zawarł: w treści odwołania z dnia [...] maja 2009 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], gdzie wnosił o "rozpoznanie wniosku z dnia [...].04.2008 r. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. z dnia [...].04.2005 r. nakładającego grzywnę w celu przymuszenia"; we wniosku z dnia [...] lipca 2009 r. wnosił o "przesłanie postanowienia z dnia [...].04.2009 r. WINB w K. [...]. W uzasadnieniu podnoszę, że w/w decyzji WINB w K. odmawiającej stwierdzenia nieważności postanowienia organu powiatowego z dnia [...].04.2005 r. w sprawie nałożenia grzywny dotąd nie otrzymałem".
Również we wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., Z. L. podnosił, że "do dnia dzisiejszego nie zostało mi, jako stronie postępowania doręczone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. dotyczącego odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. z dnia [...].04.2005 r. nakładającego na moja osobę grzywnę w kwocie 5.000,00 w celu przymuszenia. (...) w dniu [...].05.2009 r. doręczono mi decyzję WINB w K. dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...].10.2003 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego".
Natomiast w uzasadnieniu zażalenia na przedmiotowe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] stwierdził "w zakresie merytorycznym do zaskarżonego postanowienia odniosę się w uzupełnieniu, które przesłane zostanie w terminie późniejszym, albowiem do dnia dzisiejszego nie otrzymałem tegoż postanowienia wraz z uzasadnieniem".
Odnosząc powyższe zarzuty i twierdzenia skarżącego Z. L. do materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych, to należy wskazać, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. (znak: [...]), jak wynika z rozdzielnika załączonego do postanowienia, powinien otrzymać Z. L. Na dowód, który ma potwierdzać, że postanowienie to zostało doręczone adresatowi, organ dołączył kserokopię zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oznaczonej: "numer pisma: "[...]; z dnia: [...].04.2009 r., rodzaj pisma: "[...] z dnia [...].04.2009 r". Natomiast oryginał tego zwrotnego potwierdzenia odbioru znajduje się przy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2003 r. nakazującej Z. L. doprowadzenie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w N. do odpowiedniego stanu technicznego.
Na żądanie Sądu mające na celu jednoznaczne wyjaśnienie, w jaki sposób kwestionowana przesyłka została doręczona skarżącemu - Główny Urząd Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] lipca 2010 r. wyjaśnił, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] zostało przesłane Z. L. wraz z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] w jednej kopercie, za jednym zwrotnym potwierdzeniem odbioru, znajdującym się w aktach administracyjnych, na którym Z. L. własnoręcznie pokwitował odbiór przesyłki w dniu [...] maja 2009 r.
Oceniając zaistniałą sytuację należy stwierdzić, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek prawidłowego doręczenia pisma (art. 39 K.p.a.).
Niewątpliwie podstawowym dowodem doręczenia pisma jest pokwitowanie, składające się z podpisu odbierającego i daty doręczenia. Te dwa elementy znajdują się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez Z. L. w dniu [...] maja 2009 r. przesyłki, której nadawcą był Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. Niemniej jednak z potwierdzenia doręczenia przesyłki powinno wynikać, co ona zawierała. W niniejszej sprawie istotnym jest, aby wskazywała, że zawierała postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak:: [...]. Jak wcześniej w uzasadnieniu opisano na zwrotnym potwierdzenie odbioru było wskazane, że znajduje się tam przesyłka oznaczona: "numer pisma: "[...]; z dnia: [...].04.2009 r, rodzaj pisma: "[...] z dnia [...].04.2009 r.", zatem z powyższego nie wynika, aby znajdowało się przedmiotowe postanowienie.
Wobec powyższego dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru nie świadczy, wbrew temu, co przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, o skutecznym doręczeniu skarżącemu postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...].
W tych okolicznościach faktycznych, przy uwzględnieniu jednoznacznego stanowiska prezentowanego przez skarżącego przed organami obu instancji oraz w skardze, że nie otrzymał w tej przesyłce przedmiotowego postanowienia, należy uznać jego zarzuty za miarodajne, bowiem organ w zaskarżonym postanowieniu nie wykazał, że są one gołosłowne. Wręcz przeciwnie, brak jest jednoznacznych dokumentów, które by potwierdzały doręczenie skarżącemu przedmiotowego [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r.
W tej sytuacji należy podzielić zarzuty zawarte w skardze, że organ nie wyjaśnił prawidłowego doręczenia przedmiotowego postanowienia skarżącemu i nie uwzględnił związanych z tym okoliczności, w zaskarżonym postanowieniu. W tych okolicznościach faktycznych, przy uwzględnieniu jednoznacznego stanowiska prezentowanego przez skarżącego przed organami obu instancji oraz w skardze, że nie otrzymał w tej przesyłce przedmiotowego postanowienia, należy uznać jego zarzuty za miarodajne, bowiem organ w zaskarżonym postanowieniu nie wykazał, że są one gołosłowne. Wręcz przeciwnie, brak jest jednoznacznych dokumentów, które by potwierdzały doręczenie skarżącemu przedmiotowego [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że organ nienależycie wyjaśnił kwestię prawidłowego doręczenia przedmiotowego postanowienia skarżącemu, bowiem z okoliczności sprawy wynika, że nie doszło do skutecznego doręczenia mu postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...]. Tym samym termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął w ogóle biegu, więc nie mogło dojść do jego uchybienia.
Wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. w sprawie, o sygn. akt VII SA/Wa 20/10 uchylił postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r, znak: [...], odmawiające Z. L. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], wobec wadliwego przyjęcia przez organ, że przedmiotowe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] zostało skutecznie doręczone skarżącemu.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ odwoławczy uchybił przepisom o postępowaniu (art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a. oraz art. 134 K.p.a.), które miały wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wskazówki zawarte w powyższym uzasadnieniu, oceni skuteczność doręczenia skarżącemu postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] i dopiero oceni czy zażalenie zostało wniesione w terminie
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 433 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.