Uzasadnienie
J. J. wniósł skargę na pismo Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...]. Powyższym pismem poinformowano skarżącego, że od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] nakazującej J. i J.J. wykonanie rozbiórki ogrodzenia przy działce nr [...] w pasie drogi krajowej przysługiwało odwołanie do organu wyższej instancji, wskazano również tryby nadzwyczajne zawarte w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego umożliwiające weryfikację wydanej decyzji. Pouczono o uprawnieniach organu egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także o obowiązkach zobowiązanego.
W skardze J.J. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. pisma, które skarżący nazywa decyzją, gdyż jego zdaniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył jego prawo własności nieruchomości przyznane w 1973 r. Zarzucił naruszenie planów geodezyjnych z 1972/73 r. sporządzonych przez Powiatową Radę Narodową w [...], planu lokalizacyjnego działki nr [...], którą skarżący nabył w 1972 r. Wskazał, że w 1973 r. ustalono granice zabudowy na ww. działce na 20 m od osi ul. [...].
W piśmie z dnia 20 maja 2012 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący wskazał, że organy nadzoru budowlanego i Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad bezprawnie pozbawili go własności 20 arów działki, a skarżący nie dostał jakiekolwiek decyzji o zmianie granic swojej nieruchomości. Ogrodzenie działki, o które toczy się spór z organami administracji i które podlega nakazowi rozbiórki zostało pobudowane zgodnie z planem działki z 1973 r. Skarżący podkreślił, że nie zajął pasa ziemi drogi krajowej, a przeciwnie, to jego pozbawiono prawa własności fragmentu działki. Przy piśmie z dnia 28 czerwca 2012 r. skarżący nadesłał postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] o uznaniu zarzutów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym za niedopuszczalne oraz powtórzył argumenty zawarte w skardze i piśmie z dnia 20 maja 2012 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.).
Z treści skargi i kolejnych pism procesowych skarżącego oraz akt administracyjnych zgromadzonych w sprawie wynika, że przedmiotem sporu jest budowa przez skarżącego ogrodzenia jego działki [...] w miejscowości J. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że ogrodzenie zostało wybudowane w pasie drogi krajowej nr [...]. O nakazie rozbiórki ogrodzenia orzekł Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] nr [...], a od powyższej decyzji skarżący nie wniósł odwołania. Skarżący kwestionuje fakt budowy ogrodzenia w pasie drogi krajowej, gdyż jego zdaniem działka ta w całości należy do niego, a ogrodzenie postawiono w latach 70 XX-wieku zgodnie z planem działki.
Skarżący podnosi, że bezprawnie zabrano mu część działki bez jakiejkolwiek weryfikacji granic i bez jego wiedzy. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności pisma Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...], które w jego opinii jest decyzją administracyjną.
Z treści powyższego pisma z dnia [...], a także analizy skargi J.J. wynika, że przedmiotem niniejszej sprawy jest pismo stanowiące informację o sposobie załatwienia skargi w rozumieniu działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Również z treści skargi wynika, że jej przedmiotem jest spór o prawo własności części działki nr [...], do którego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny. Z treści pisma z dnia [...] kwestionowanego przez skarżącego wynika, że Główny Urząd Nadzoru Budowlanego poinformował skarżącego o przysługujących mu obowiązkach i uprawnieniach w postępowaniu egzekucyjnym oraz o możliwości weryfikacji decyzji o nakazie rozbiórki ogrodzenia. Powyższym pismem nie nałożono na skarżącego żadnych obowiązków, ani uprawnień, a jedynie udzielono niewiążącej informacji o przysługujących środkach prawnych.
Do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy państwowe w trybie określonym w dziale VIII, rozdziały 1 i 2, kodeksu postępowania administracyjnego. Zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami właśnie tego działu Kodeksu Postępowania Administracyjnego (art. 221 § 1 k.p.a.).
Stosownie do treści art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Sprawy skargowe rządzą się swoistymi regułami. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności.
Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA1636/97, LEX nr 37138; postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., III SAB 108/99, LEX nr 48017; postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., I SA/Rz 117/05, opubl. OwSS 2006/1/26, LEX nr 165846). Działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, których numerus clausus zawiera dyspozycja art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając na uwadze podniesione powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w/w ustawy orzekł jak w postanowieniu.