Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy i wyjaśnień nadesłanych w dniu 20 marca 2012 r. wynika, iż J. O. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jednakże mieszka razem z chorą matką. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1038 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 80 m2. Nie wskazała posiadania innego majątku. Posiada około 1500 oszczędności, które przeznaczone były na ogrzewanie zimą. Stałe bieżące wydatki strony to: światło około 150 zł., gaz 150 zł. latem i 700 zimą., woda i ścieki 150 zł., poza tym budżet domowy obciążają wydatki na leki telefon i żywność.
W piśmie z dnia 20 marca 2012 r. dodała, że opiekuje się 88 letnią matką, która wymaga stałej opieki ze względu na stan zdrowia (brak prawej komory serca, choroba wieńcowa, trudności w samodzielnym poruszaniu się po złamaniu szyjki kości udowej). Matka otrzymuje emeryturę w wysokości 1346,28 zł.
Do wniosku została dołączona kserokopia ostatniej decyzji z ZUS i kopia wyciągu z rachunku bankowego za ostatni miesiąc. Stan konta wnioskodawczyni na dzień 19 marca 2012 r. to 1421,42 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. O. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych wydatków. Jest osobą utrzymującą się jedynie z emerytury. Dochód ten praktycznie w całości przeznaczany jest na koszty utrzymania. Dodatkowo dochód jest obciążony wydatkami na leki. Strona ponadto opiekuje się chorą matką. W tej sytuacji uznano, że stronę nie stać na samodzielne poniesienie kosztów sądowych i opłacenie zawodowego pełnomocnika. Okoliczności te świadczą, że wniosek strony jest zasadny.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.