Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1973/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OZ 358/15, oddalił zażalenie D. W. i M.W. na ww. postanowienie z dnia 18 lutego 2015 r.
W dniu 10 sierpnia 2015 r. do Sądu wpłynął formularz PPF złożony przez D. W. i M. W., w którym skarżący zwrócili się o udzielenie pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powyższy wniosek Zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2015 r. uznany został za wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 18 lutego 2015 r.
Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania powyższy wniosek.
Na skutek wniesionego przez D. W. i M. W. zażalenia na ww. zarządzenie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1333/15 uchylił zaskarżone zarządzenie.
Z poprzednio nadesłanego formularza wynika, iż skarżący prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Posiadają dwie działki o łącznej powierzchni [...] m2. Obydwoje są emerytami, ich dochód z tytułu otrzymywanych emerytur wynosi łącznie[...]zł. Mieszkanie jest pozbawione wody i ogrzewania. Nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżący wskazali, że zamieszkują pod adresem [...], w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Oświadczyli, że domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodała, że w mieszkaniu nie posiadają ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Wskazała, że ich emerytury są na poziomie minimum socjalnego i wydatki z uwagi na prowadzenie tak licznych spraw sądowych są nie do wytrzymania. Nie mają kont bankowych. Dzieci wnioskodawców nie prowadzą z nimi wspólnego gospodarstwa, są tylko zameldowane pod tym adresem.
Nie mają pojazdów mechanicznych poza rowerem, nie otrzymują pomocy od dzieci, znajomych i organizacji społecznych. Dodali, że J. W. nie prowadzi żadnej firmy. M. W. również nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, przy czym zaznaczono, że być może założyła działalność gospodarczą pod adresem w [...], ale jeżeli została zarejestrowała, to bardzo niedawno, a skarżąca nie osiąga jeszcze żadnych dochodów, być może, że będzie to działalność internetowa, do której też są potrzebne nakłady na opłaty czy ZUS. Wnioskodawcy dodali, że na żywność mają mniej niż [...] zł, z leków kupują tylko te ratujące życie. Załączyli kopie dokumentów PIT 40A za 2013 r., z których wynika, że M. W. osiągnął w 2013 r. dochód w kwocie: [...] zł, a D. W. w kwocie: [...] zł.
Dane zawarte w formularzu PPF z dnia 10 sierpnia 2015 r. oraz nadesłane w dniu 12 października 2015 r. oświadczenia są tożsame z pierwotnym formularzem PPF z dnia 6 listopada 2014 r. oraz oświadczeniem z dnia 12 grudnia 2014 r. Dane te nie obrazują jakichkolwiek zmian w majątku skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383).
Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, gdy sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy odnosić się może nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn.. akt II OZ 1163/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r. Sąd odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z uwagi na niedostateczne dane.
W ocenie Sądu aktualnie brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazali bowiem, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 18 lutego 2015 r. do momentu złożenia kolejnego wniosku nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 18 lutego 2015 r.
Wskazać należy, że wniosek z dnia 10 sierpnia 2015 r. jest tożsamy z pierwotnym wnioskiem z dnia 6 listopada 2014 r. natomiast dane w nim zawarte nie obrazują jakichkolwiek zmian w majątku skarżących.
Podkreślić trzeba, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy winna jak najdokładniej wykazać swoją sytuację majątkową. W niniejszej sprawie - z uwagi na bardzo oszczędne informacje dotyczące sytuacji finansowej skarżących - nie jest możliwa ocena, czy ich sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Skarżący nie wywiązali się zatem z obowiązku uprawdopodobnienia, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata.
Jednocześnie wskazać należy, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania i dopiero wówczas, gdy okażą się one niewystarczające może zwrócić się o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Bk 46/11).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lutego 2015 r.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.